II SA/Bd 724/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-10-16
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, gdy strona powołuje się na toczące się postępowania przed TSUE, TK oraz postępowanie karne skarbowe jako zagadnienia wstępne?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie ma obowiązku zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy powoływane przez stronę okoliczności, takie jak toczące się postępowania przed TSUE, TK czy postępowanie karne skarbowe, nie stanowią zagadnień wstępnych w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zagadnienie wstępne wymaga, aby rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy było uzależnione od rozstrzygnięcia kwestii prawnej przez inny organ lub sąd, przy czym musi istnieć bezpośredni związek między tymi rozstrzygnięciami. W niniejszej sprawie, postępowania te miały jedynie pośredni związek z przedmiotem postępowania administracyjnego, a w przypadku TSUE, postępowanie zostało zakończone przed złożeniem wniosku o zawieszenie.Stan faktyczny
Spółka wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, argumentując, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od pytań prejudycjalnych skierowanych do TSUE, pytań do TK oraz toczącego się postępowania karnego skarbowego. Organ celny odmówił zawieszenia, uznając, że wskazane okoliczności nie stanowią zagadnień wstępnych. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez Dyrektora Izby Celnej, spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania dotyczącego cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Spółka A w W. wniosła do Dyrektora Izby Celnej w T między innymi o zawieszenie postępowania w sprawie cofnięcia - w części dotyczącej pkt [...] poz. [...], zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], udzielonego przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] maja 2009 r. znak [...].
Spółka uzasadniała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku trzema postanowieniami z dnia 16 listopada 2010 r. skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalne, których przedmiotem jest ustalenie, czy ustawa o grach hazardowych winna podlegać uprzedniej notyfikacji na podstawie Dyrektywy
nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. Jednym z przepisów powołanych
w postępowaniu przed WSA w Gdańsku, uzasadniającym potrzebę notyfikacji, był art. 129 ust. 3 ustawy, określający nową wysokość stawki oraz nową wysokość wygranej dla automatów o niskich wygranych, a więc będący bez wątpienia przepisem technicznym w rozumieniu wspomnianej Dyrektywy. W ocenie Spółki od stwierdzenia naruszenia tego przepisu zależy również możliwość dokonania oceny spełnienia przez automat wymogów ustawy. Spółka wskazała również, że zgodnie z wytycznymi Trybunału Sprawiedliwości UE zawartymi w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. ustawa
o grach hazardowych zawiera przepisy techniczne, w zakresie w jakim dochodzi do ograniczenia obrotu na rynku automatów do gier o niskich wygranych. Nadto kwestionowany przez organ automat stanowi dowód w postępowaniu karnym
o przestępstwo skarbowe i wynik postępowania karnego ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia samej podstawy wszczęcia i prowadzenia postępowania w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatów. Wobec powyższego, w ocenie Strony, w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania określone
w art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...]Dyrektor Izby Celnej w T., na podstawie art. 216 § 1 w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749), odmówił zawieszenia postępowania w sprawie.
Organ uznał, że w sprawie nie zaistniała przesłanka uzasadniająca obowiązek zawieszenia postępowania na podstawie przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Nie można bowiem uznać za zagadnienie wstępne powoływanego przez Spółkę pytania prejudycjalnego skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Gdańsku do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej bowiem wyrok w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 zapadł 19 lipca 2012 r. Organ wskazał również na brak powiązania między sprawami będącymi przedmiotem ww. zapytania prawnego, a toczącą się przed organem, bowiem ta druga dotyczy cofnięcia zezwolenia na urządzenie gier na automatach o niskich wygranych z powodu naruszenia przez Spółkę jednego z podstawowych warunków wykonywania tej działalności (art. 138 ust. 3 w zw. z art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych). Zatem oceniane przez TSUE przepisy ustawy o grach hazardowych pozostają bez znaczenia dla ustalenia w przedmiotowym postępowaniu stanu prawnego i faktycznego sprawy,
a następnie wydania poprawnego rozstrzygnięcia. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez bezzasadną odmowę zawieszenia postępowania oraz naruszenie przepisu art. 122 oraz art. 187 § 3 w związku z art. 235 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez błędne ustalenia faktyczne, a także poprzez zaniechanie dokonania niezbędnych dla rozpatrzenia i wyniku sprawy ustaleń faktycznych. Podniosła, że błąd w dokonanej przez organ ocenie okoliczności przedmiotowej sprawy polega na: "pominięciu zasadniczej w niniejszej sprawie szczegółowej kwestii, iż brak zachowania procedury notyfikacji skutkuje brakiem możliwości stosowania wadliwego aktu prawnego w całości, nie zaś tylko poszczególnych jego przepisów i to ze skutkiem
ex tunc". Zdaniem Spółki organ błędnie zinterpretował wyrok TSUE z dnia 19 lipca 2012r., bowiem wbrew twierdzeniu organu wyrok ten zawiera wyraźne wytyczne interpretacyjne nie tylko w zakresie art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, ale odnosi się również do pozostałych przepisów tej ustawy.
Nadto Spółka powołała się na pytania prawne, które zostały skierowane do Trybunału Konstytucyjnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 grudnia 2010r., sygn. akt II SA/Po 549/10 oraz Ogólnopolski Związek Pracodawców Branży Rozrywkowej. W ocenie Spółki wątpliwości natury konstytucyjnej podobnie jak treść art. 135 ust. 2 musi budzić art. 129 ust. 3 ustawy
o grach hazardowych. W związku z tym postępowania toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym mogą mieć bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej
w sprawie, choćby w zakresie wytycznych Trybunału Konstytucyjnego co do prawidłowej wykładni.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] Dyrektor Izby Celnej w T., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 oraz 239 ustawy z dnia 19 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie administracyjne to prawnie uregulowany ciąg czynności procesowych organów zmierzających do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Zasadą jest prowadzenie postępowania w sposób ciągły, a instytucja zawieszenia reguluje sytuacje, w których z przyczyn faktycznych lub prawnych nie można w danym momencie kontynuować postępowania. Organ podkreślił, że z zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej - na którą to przesłankę zawieszenia postępowania powołała się strona - mamy do czynienia w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracji lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie osadzone. Organ powołując się na piśmiennictwo wskazał, że na konstrukcję zagadnienia wstępnego składają się cztery elementy: 1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, 4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Badając przesłanki zawieszenie postępowania niezbędnym jest zatem ustalenie związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym.
Odnosząc się do kwestii istnienie powoływanego przez stronę zagadnienia wstępnego organ, analogicznie jak organ I instancji wskazał, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Trybunału Sprawiedliwości w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 zapadł 19 lipca 2012r. Na podstawie tego orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyrokach w sprawach III SA/Gd 560/12, III SA/Gd 546/12 i III SA/Gd 557/12 orzekł, że "ustawa o grach hazardowych w takiej części, w jakiej zawiera ona przepisy istotnie ograniczające, a nawet stopniowo uniemożliwiające prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gier, podlegała notyfikacji Komisji w trybie przepisu art. 8 ust. 1 dyrektywy",
a do przepisów takich zaliczył art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Wyroki w tych sprawach są nieprawomocne.
Organ wywiódł, że dokładna analiza spraw rozpoznawanych przez TSUE pozwala na stwierdzenie, że sprawy dotyczyły takich stanów faktycznych, w których ustawodawca ustanowił przepisy zmierzające do częściowego zakazu wykonywania usługi przy użyciu automatów do gier o niskich wygranych w miejscach innych niż kasyna, co może być uznane za ograniczenie swobody przepływu towarów równoważne z zakazem przywozu; innymi słowy - wskutek tych określonych regulacji doszło do istotnego ograniczenia rynku gier na automatach o niskich wygranych, a co za tym idzie samego rynku automatów. Zaskarżone rozstrzygnięcia w tych sprawach oparto o inne podstawy prawne, niż w niniejszym postępowaniu, tj. art. 138 ust. 1, art. 135 ust. 2, art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych. Organ ponownie wskazał, że inny jest przedmiot niniejszego postępowania - dotyczy ono cofnięcia zezwolenia na urządzenie gier na automatach o niskich wygranych z powodu naruszenia przez Spółkę jednego z podstawowych warunków wykonywania tej działalności (art. 138 ust. 3 w zw. z art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych.).
Odnosząc się natomiast do drugiego z podnoszonych przez Spółkę powodów,
z których postępowanie winno być zawieszone, organ wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygn. akt II SA/Po 549/10 zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w związku z podjętymi wątpliwościami co do zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych. Odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego na powyższe pytanie prawne będzie miała formę wyroku rozstrzygającego wątpliwości co do konstytucyjności art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych. Wyrok ten odpowiadać będzie zakresowi ww. postanowienia składu sędziowskiego WSA w Poznaniu. Stosownie bowiem do treści art. 66 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 roku o Trybunale Konstytucyjnym, Trybunał orzekając jest związany granicami wniosku, pytania prawnego lub skargi. Organ wskazał, że treść przywołanego wyżej przepisu przesądza, że Trybunał Konstytucyjny nie posiada kompetencji do rozszerzenia zakresu zaskarżenia poprzez wypowiedzenie się w sentencji o konstytucyjności regulacji, która nie podlegała zaskarżeniu -
w rozpatrywanym przypadku o konstytucyjności przepisów dotyczących cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier. Odnosząc się do wniosku Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Branży Rozrywkowej, organ wyjaśnił, że w dniu 8 października 2012 roku orzeczeniem o sygn. akt TW 15/11 Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania dalszego biegu ww. wnioskowi. W związku z tym organ ocenił, że w ogóle nie istnieje zagadnienie prawne, które organ zobowiązany jest ocenić na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Spółka A w W. zaskarżyła powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji
w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów: art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez bezzasadną odmowę zawieszenia postępowania oraz art. 122 i art. 187 § 3 w związku z art. 239
w związku z art. 235 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez błędne ustalenia faktyczne
w zakresie nieistnienia okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania.
W uzasadnieniu Spółka w całości powtórzyła argumentację zawartą w zażaleniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wskazał, że prowadzone przez organ postępowanie, którego Spółka domaga się zawieszenia, dotyczy cofnięcia zezwolenia na urządzenie gier na automatach o niskich wygranych z powodu naruszenia jednego z podstawowych warunków wykonywania tej działalności (art. 138 ust. 3 w zw. z art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych.). Organ nie będzie stosował żadnego z przepisów, które budziły wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zarówno na gruncie ustawy z dnia 29 lipca 1992 r.
o grach i zakładach wzajemnych, jak i ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - w przypadku gier na automatach do gier o niskich wygranych - wymogi urządzania gier pozostały niezmienne, co czyni bezprzedmiotowym rozważania na temat technicznego charakteru tych przepisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U.
z 2012 r., poz. 270 z późn.zm.), dalej przywoływanej jako " P.p.s.a.", sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, w stopniu który uzasadniałby ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Skarga jest niezasadna.
Skarżąca domagała się zawieszenia prowadzonego przez Dyrektora Izby Celnej w T. postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na urządzanie automatach prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, wskazując na toczące się postępowania – postępowanie toczące się i zakończone przed TSUE, postępowanie przed TK i postępowanie karne skarbowe, jako powody wyczerpujące – w jej ocenie – przesłankę obligatoryjnego zawieszenia postępowania, o której mowa w art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa
Organ Celny, właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie cofnięcia skarżącej zezwolenia na urządzanie automatach prowadzenie gier na automatach
o niskich wygranych, w trybie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U z 2012r. poz. 749 ze zm.) - zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 19 lipca 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 z późn.zm.) odmówił zawieszenia postępowania, uznając, iż przedstawione kwestie nie mają charakteru zagadnienia wstępnego, a tylko konieczność rozstrzygnięcia takiego zagadnienia może być podstawą zawieszenia postępowania. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela ten pogląd.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że postępowanie administracyjne winno być prowadzone w sposób ciągły i szybki, tak aby zmierzać do załatwienia sprawy administracyjnej poprzez wydanie decyzji rozstrzygającej o jej istocie, albo zakończenia go w innej przewidzianej prawem formie procesowej. Jak zasadnie wskazał organ w toku postępowania mogą pojawić się przeszkody, które uniemożliwiają dalszy prawidłowy jego bieg. Jeżeli przeszkody te mają charakter przejściowy, organ podatkowy musi podjąć działania celem ich wyeliminowania oraz zawiesić postępowanie. Zawieszenie postępowania oznacza wstrzymanie jego przebiegu. Wiąże się to również, co do zasady, ze wstrzymaniem wszystkich czynności procesowych, które są podejmowane przez organ podatkowy w toku postępowania.
Zawieszenie postępowania może nastąpić z urzędu lub też na wniosek strony. Przy czym fakultatywne zawieszenie na wniosek przewiduje art. 204 Ordynacji podatkowej. Z kolei przepis art. 201 Ordynacji podatkowej reguluje obligatoryjne zawieszenie postępowania z urzędu, co nie wyklucza jednocześnie możliwości strony
o wnioskowanie o zawieszenie postępowania na podstawie wskazanych tam przesłanek. Jeżeli zatem pojawi się jedna z przesłanek enumeratywnie wymienionych
w art. 201 § 1 O.p., organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie niezależnie od tego, na jakim etapie ono się znajduje.
Skarżąca Spółka wniosła w dniu [...] sierpnia 2012 r. do Dyrektora Izby Celnej
w T. o zawieszenie prowadzonego przez ten organy postępowania w sprawie cofnięcia (w części dotyczącej pkt II poz. 80) udzielonego jej ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2009 r. zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...]. Organ z urzędu wszczął postępowanie w sprawie, na podstawie art. 59 pkt 2 oraz art. 138 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, bowiem w wyniku kontroli w punkcie gier
o nazwie [...], ustalił, że zlokalizowane w tym punkcie gier automaty do gier umożliwiają grę za stawki wyższe niż 0,50 zł tj. z naruszeniem przepisu art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych.
Skarżąca jako podstawę wniosku wskazała przepis art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) dotyczy z reguły sytuacji, gdy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, które należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone. Innymi słowy, z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez inny organ lub sąd. Jeżeli okoliczność powołana przez skarżącą jako "zagadnienie wstępne" wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2003 r., sygn. akt I SA/Łd 970/03, z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 995/11, z dnia 20 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 797/11, z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt II GSK 2380/11).
Zagadnienie wstępne wiąże się zatem z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy, przy czym zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy podatkowej nie można utożsamiać
z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Ocena tego zagadnienia należy, ze względu na jego przedmiot, do kompetencji sądu lub innego organu, niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Tym samym, aby można było zakwalifikować dane zagadnienie jako "wstępne", prejudycjalne, musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, a rozstrzygnięciem zagadnienia, nie wystarczy jedynie pośredni związek. Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. Innymi słowy, z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem innej kwestii, przy czyn zagadnie wstępne powinno mieć charakter prawny, a nie faktyczny. Jeżeli okoliczność powołana jako zagadnienie wykazuje jedynie pośredni związek
z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2003 r., sygn. akt I SA/Łd 970/03, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 995/11, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 797/11, wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt II GSK 2380/11, wyrok NSA
z dnia 4 czerwca 2013 r. sygn. akt II GSK 1023/11).
Zdaniem Sądu powołane przez skarżącą okoliczności nie są zagadnieniami wstępnymi w przedmiotowym postępowaniu w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Przedmiotem oceny organu w postępowaniu administracyjnym były okoliczności faktyczne, których stwierdzenie i ocena należy do Dyrektora Izby Celnej
w T., tj. ustalenie, czy nastąpiło rażące naruszenie warunków określonych
w udzielonym Spółce zezwoleniu lub innych określonych przepisami warunków wykonywania działalności, na która udzielono zezwolenia z dnia [...] maja 2009 r.,
w szczególności stwierdzenie niezgodności stanu rzeczywistego kontrolowanych automatów do gier o niskich wygranych z warunkami ich rejestracji i prowadzenie gier na automatach niezgodnie z treścią udzielnego zezwolenia poprzez umożliwienie wyższych wygranych niż ustawowo przyjęte stawki. (art. 59 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i art. 138 ust. 3). Tożsame stanowisko zajmował już Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 995/11, z dnia
4 czerwca 2013 r. sygn. akt II GSK 1023/11, z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt II GSK 2380/11).
Za niezasadny uznać należy zarzut dotyczący naruszenia art. 201 § 1 pkt
2 Ordynacji podatkowej poprzez "bezzasadną odmowę zawieszenia postępowania", bowiem podnoszone przez skarżącą okoliczności faktyczne nie mogły stanowić przesłanki wstrzymania biegu postępowania, w rozumieniu powyższego przepisu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżąca dążąc do wstrzymania prowadzenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych i w istocie dowodząc braku merytorycznych podstaw do jego cofnięcia, wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania, wniosła jednocześnie o jego zawieszenie. Skarżąca zdaje się błędnie utożsamiać kwestię zawieszenia postępowania z jego, w jej ocenie, bezprzedmiotowością. Skarżąca we wniosku z [...] sierpnia 2012 r. jako przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia wskazała, w istocie nie sam fakt toczenia się postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej na skutek pytań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
i wpływu konieczności na oczekiwanie rozstrzygnięcia jako zagadnienie wstępnego
w niniejszej sprawie, bowiem jak sama wskazała w tymże wniosku, orzeczenie TSUE
w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 oraz C-217/11 zapadło już 19 lipca 2012r. Postępowanie to zostało zatem zakończone jeszcze przed wnioskiem o zawieszenie niniejszego postępowania. Już z tej przyczyny nie mogło ono, niezależnie nawet od oceny jego wpływu i związku z rozstrzygnięciem niniejszej sprawy, stanowić przesłanki do zawieszenia postępowania, o jakiej mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Strona nie wskazała nawet czemu miałoby służyć w tej sytuacji zawieszenie postępowania, skoro orzeczenie od którego uzależnia rozstrzygnięcie organów już zapadło. Odrębną zupełnie pozostaje kwestia rozważenia wywodów TSUE w tym wyroku i oceny ich wpływu na dokonywaną przez organy w niniejszej sprawie, przy jej merytorycznych rozstrzyganiu, wykładnię przepisów ustawy o grach hazardowych, co pozostaje poza przedmiotem postępowania wpadkowego – w sprawie zawieszenia postępowania.
Tym bardziej nie można oceniać jako zagadnienia wstępnego, w ww. rozumieniu rozstrzygnięć dokonywanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
w sprawach, w których zadawał on pytanie prejudycjalne. Brak jest bowiem pomiędzy postępowaniami administracyjnymi i wydanymi orzeczeniami organów, których sadowej kontroli dokonywał sąd administracyjnych w tamtych postępowaniach takiego związku, iżby wynik tej kontroli miał mieć wpływ i związek z rozstrzygnięciem odrębnej sprawy administracyjnej przez inny organ - Dyrektora Izby Celnej w T.. Wobec tego bez wpływu na niniejsze postępowanie pozostaje kwestia, czy wyroki te stały się prawomocne czy nie, jak również inne orzeczenia sądów administracyjnych
w analogicznych nawet stanach faktycznych i prawnych.
Sąd w pełni podziela stanowisko Dyrektora Izby Celnej, że kwestii prejudycjalnej nie stanowią rozstrzygnięcia wydane przez TSUE i TK, ponieważ pytania do tych Trybunałów zostały zadane w sprawach innych niż przedmiot rozpoznawanej sprawy. Tym samym rozstrzygnięcia wydane przez TSUE i TK nie mają bezpośredniego związku z rozstrzygnięciem rozpoznawanej sprawy.
Sprawa zarejestrowana w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. P 4/11 o dotyczyła pytania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (sygn. akt II SA/Po 549/10) "czy art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540), uniemożliwiający − podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych odnośnie przedsięwzięć podjętych przed 1 stycznia 2010 r. − dopuszczalną wcześniej zmianę miejsca urządzania gry, ustalonego w uprzednio wydanym zezwoleniu, jest zgodny
z wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą ochrony interesów
w toku podmiotów prowadzących takową działalność, które − w zaufaniu do dotychczasowych przepisów − rozpoczęły realizację sześcioletnich przedsięwzięć gospodarczych". Tymczasem jak już wskazywano, prowadzone przez Dyrektora Izby Celnej w T. postępowanie dotyczyło cofnięcia skarżącej Spółce zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Prawidłowo organ powołując się na art. 66 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. z 1997 r. Nr 102 poz. 643 ze zm.) wskazał, że Trybunał orzekając jest związany granicami wniosku, pytania prawnego lub skargi. Pytanie prawne zadane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie pozostawało w bezpośrednim związku ze sprawą rozpatrywaną przez organ, bowiem związane było ze zmianą miejsca urządzania gier, a nie cofnięciem zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Przedmiotu rozstrzygnięcia Trybunału nie mógł więc stanowić przepis art. 138 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, a jedynie art. 135 ust. 2 nie mający zastosowania w sprawie rozpatrywanej przez Dyrektora izby Celnej w T.. W tych okolicznościach uznać należy, że wspomniana powyżej sprawa zawisła przed Trybunałem Konstytucyjnym nie mogła stanowić przesłanki zawieszenie postępowania
w niniejszej sprawie. Niezależnie od powyższego wskazać przyjdzie, iż Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 23 lipca 2013r. sygn. akt P 4/11, orzekł, że art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 lipca 2009 r. o grach hazardowych jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1002).
W ocenie Sądu nie stanowi również zagadnienia wstępnego w toczącym się postępowaniu o cofnięcie zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, wynik postępowania karnego skarbowego o czyn z art. 107 k.k.s., tj. ustalenie, czy został popełniony czyn zabroniony (przestępstwo, wykroczenie), polegający na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji lub zezwolenia i kto jest jego sprawcą. Wprawdzie znamiona czynu określonego w tym przepisie są zbieżne z przesłankami cofnięcia zezwolenia, ale te dwa postępowania toczą się niezależnie, w oparciu o inne przepisy,
a zastosowanie sankcji administracyjnej w postaci cofnięcia zezwolenia nie jest uzależnione od zastosowania sankcji karnej. Podnoszony w skardze związek postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie z prowadzonym równolegle postępowaniem karnym, z uwagi na ich zbliżony zakres podmiotowy i przedmiotowy
z pewnością istnieje, ale jest to jedynie związek pośredni. Zatem, pomimo tego, że przedmiotem postępowania karnego jest ustalenie m.in. czy popełniony został czyn zabroniony, to ustalenia te nie wpłyną bezpośrednio na rozstrzygnięcie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia. Ustalenie stanu faktycznego w innym postępowaniu nie stanowi zagadnienia wstępnego, będącego przesłanką zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
8 marca 2012 r., II FSK 1539/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
4 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 995/11, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 797/11).
Wbrew zarzutom strony skarżącej organ administracji w sposób wystarczający wyjaśnił przyczyny, z powodu których uznał, że podane przez spółkę powody nie uzasadniają zawieszenia postępowania, nie poczynił w tym zakresie błędnych ustaleń, a zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 217 Ordynacji podatkowej, więc w pełni odpowiada prawu.
Z tych powodów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło