II SA/Bd 732/23

WyrokWSA w Bydgoszczy2024-01-16

Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Renata Owczarzak, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji jest zasadna wobec osoby nieposiadającej tytułu prawnego do tego lokalu?
Ratio decidendi
Prawo do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji przysługuje wyłącznie funkcjonariuszowi Policji lub osobom uprawnionym na podstawie ustawy o Policji oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Osoba nieposiadająca takiego tytułu prawnego, w tym wynikającego z przepisów resortowych, nie może zajmować lokalu, a organ Policji ma obowiązek wydać decyzję o opróżnieniu takiego lokalu. Przepisy Kodeksu cywilnego i ustawy o ochronie praw lokatorów nie mają zastosowania do lokali będących w dyspozycji Policji.
Stan faktyczny
Komendant Miejski Policji w Bydgoszczy wydał decyzję zobowiązującą A. Ś.-W. do opróżnienia lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji Policji. Lokal ten był pierwotnie przydzielony dziadkowi skarżącej, a następnie babci, która zmarła w 2020 roku. Skarżąca, wnuczka policjanta, zamieszkuje w lokalu bez tytułu prawnego wynikającego z przepisów ustawy o Policji lub ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Skarżąca kwestionowała decyzję, powołując się na zgodę organu Policji na przekazanie lokalu do dyspozycji Urzędu Miasta celem wykupu, który jednak nie został zrealizowany.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] kwietnia 2023 r. [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...].07.2022 r. Komendant Miejski P. w B. zobowiązał A. Ś.-W. do opróżnienia lokalu mieszkalnego w B. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...].03.1961r. powyższy lokal mieszkalny został przydzielony H. U.. Na mocy tego przydziału, osobami uprawnionymi do zamieszkiwania pozostawali następujący członkowie jego rodziny: U. [...] - żona, U. U. - córka, U. Z. - syn. Po śmierci H. U. uprawnienie do zajmowania lokalu mieszkalnego w B. przy ul. [...] nabyła [...] U. - żona (zaświadczenie Komendanta Miejskiego P. w B. z dnia [...].04.2002 r.). Jak wynika z akt w sprawie, [...] U. zmarła w dniu [...].06.2020 r. Obecnie w lokalu zamieszkuje wnuczka: A. Ś.-W.. Komendant Miejski P. w B. w dniu [...].05.2022 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w B.. Organ I instancji wskazał, że zainteresowana w świetle art. 29 ust. 2 ustawy z dnia [...].02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy P. (...), nie posiada prawa do zajmowanego lokalu mieszkalnego w B. przy ul. [...]. Uprawnienie do przedmiotowego lokalu mieszkalnego posiadał dziadek, a następnie babcia strony. Decyzją nr [...] z dnia [...].10.2022r., na skutek wniesionego odwołania Komendant Policji w oparciu o art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, Komendant Miejski P. w B. decyzją nr [...] z dnia [...].01.2023 r. zobowiązał A. Ś.-W. do opróżnienia lokalu mieszkalnego w B. przy ul. [...] z uwagi na brak uprawnień do zajmowanego lokalu mieszkalnego. W odwołaniu od powyższej decyzji A. Ś.-W. zarzuciła: • naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprzeprowadzenie należytego postępowania wyjaśniającego oraz brak wszechstronnej oceny wszystkich okoliczności i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego skutkujący błędnym uznaniem, iż lokal mieszkalny numer [...] położony w B. przy ul. [...] znajduje się w dyspozycji organów P.; • naruszenie art. 95 ust. 3 pkt. 3 w zw. z art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą na orzeczeniu opróżnienia w stosunku do lokalu mieszkalnego nie będącego w dyspozycji ministra ds. wewnętrznych lub podległych mu organów. Odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Organowi I Instancji. Na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. odwołująca wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie poprzez zwrócenie się do A. D. M. "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w B. o nadesłanie zaświadczenia (informacji) o trwającej procedurze wykupu lokalu mieszkalnego numer [...] położonego w B. przy ul. [...] i przeprowadzenie dowodu z tejże dokumentacji na okoliczność aktualnego dysponenta tegoż lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu zarzutów odwołania, jego autorka podniosła, iż lokal w B. przy ul. [...] nie pozostaje w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, gdyż Komendant Miejski P. w B. pismem z dnia [...].06.2018 r. wyraził zgodę na przekazanie przedmiotowego lokalu do dyspozycji Urzędu M. B., celem jego wykupu na własność. Komendant Policji po rozpatrzeniu odwołania, decyzją [...], wydaną w dniu [...] kwietnia 2023 roku, w sprawie znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. P. z dnia [...].02.2023 r. organ odwoławczy wystąpił do Urzędu M. B. z prośbą o informację w jaki sposób została zakończona procedura wykupu lokalu w B. przy ul. [...]. Jak wynika z pisma z dnia [...].03.2023 r. Zastępcy Dyrektora Wydziału Mienia i Geodezji UM B., zgon [...] U. zakończył postępowanie w sprawie zbycia lokalu. Tym samym lokal nadal pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego P. w B.. Fakt ten potwierdza zapis zawarty w piśmie z dnia [...].06.2018 r. Komendanta Miejskiego P. w B., który wyraził zgodę na przekazanie przedmiotowego lokalu do dyspozycji Urzędu M. B., celem jego wykupu na własność z zastrzeżeniem, że w przypadku niezrealizowania wykupu lokalu, pozostaje on nadal w dyspozycji P.. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, bezspornym pozostaje fakt, że lokal mieszkalny przy ul. [...] w B. pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego P. w B., bowiem w dniu [...].03.1961 r. lokal mieszkalny przy ul. [...] w B. został przydzielony H. U.. Na mocy powyższego przydziału osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu pozostawali następujący członkowie jego rodziny: U. [...] - żona, U. U. - córka, U. Z. - syn. Po śmierci H. U. uprawnienie do zajmowania lokalu mieszkalnego w B. przy ul. [...] nabyła [...] U. - żona (zaświadczenie Komendanta Miejskiego P. w B. z dnia [...].04.2002 r.). Jak wynika z akt, [...] U. zmarła w dniu [...].06.2020 r., a obecnie w lokalu zamieszkuje wnuczka: A. Ś.. Nietrafny w ocenie organu II instancji pozostaje zarzut, że lokal w B. przy Paderewskiego 15/4 nie pozostaje w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, gdyż Komendant Miejski P. w B. pismem z dnia [...].06.2018 r. wyraził zgodę na przekazanie przedmiotowego lokalu do dyspozycji Urzędu M. B., celem jego wykupu na własność, gdyż jak wynika z pisma z dnia [...].03.2023 r. zastępcy dyrektora Wydziału Mienia i Geodezji UM B., zgon [...] U. zakończył postępowanie w sprawie zbycia lokalu. Tym samym lokal nadal pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego P. w B.. Fakt ten potwierdza zapis zawarty w piśmie z dnia [...].06.2018 r. Komendanta Miejskiego P. w B., który wyraził zgodę na przekazanie przedmiotowego lokalu do dyspozycji Urzędu M. B., celem jego wykupu na własność z zastrzeżeniem, że w przypadku niezrealizowania wykupu lokalu, pozostaje on nadal w dyspozycji P.. Tym samym organ odwoławczy uznał, że powyższa sprawa jest sprawą administracyjną, a nie cywilną i nie mają do niej zastosowania przepisy kodeksu cywilnego. W związku z powyższym w świetle art. 95 ust. 3 pkt 3 istotą rozpatrywanej sprawy jest stwierdzenie, czy strona posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego w B. przy ul. [...]. Jak wynika z akt w sprawie, przedmiotowy lokal nie został przydzielony odwołującej się w formie decyzji administracyjnej tj. prawa do przedmiotowego lokalu zainteresowana nie uzyskała pełniąc służbę w P. na podstawie art. 88 ustawy o P.. A. Ś. nie posiada również prawa do pozostającego w dyspozycji P. lokalu mieszkalnego w B. przy ul. [...] na podstawie art. 29 ustawy z dnia [...].02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy P. (...), zgodnie z którym prawo do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów (...) przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że skoro A. Ś. nie posiada uprawnień do lokalu przy ul. [...] w B. na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18.02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy P. (...), jak również nie nabyła ich na podstawie art. 88 ustawy o P. to w świetle art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o P., zasadne pozostaje utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...].01.2023 r Komendanta Miejskiego P. w B.. W skardze do Sądu A. Ś.-W. wniosła o uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła: • naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie w sprawie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na jej wynik, skutkujące błędnym uznaniem, iż lokal mieszkalny numer [...] położony w B. przy ul. [...] 1 znajduje się w dyspozycji organów P., a także uznaniem, że Skarżącej nie przysługuje tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego numer [...] położonego w B. przy ul. [...]; • naruszenie art. 95 ust. 3 pkt. 3 w zw. z art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą na orzeczeniu opróżnienia w stosunku do lokalu mieszkalnego nie będącego w dyspozycji ministra ds. wewnętrznych lub podległych mu organów, a także w stosunku do osoby, której przysługiwał tytuł prawny do zamieszkiwania w tymże lokalu funkcyjnym, • naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji, polegającą na odbieraniu Skarżącej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego wbrew wcześniejszej zgodzie zaprezentowanej w zaświadczeniu z dnia [...] kwietnia 2002 r. W uzasadnieniu zarzutów skargi jej autorka wskazała, że od samego początku zaprzecza, aby lokal mieszkalny przy ul. [...] w B. po dniu [...] czerwca 2018 roku pozostawał w dyspozycji Komendanta Miejskiego w B. i na tej podstawie kwestionuje decyzje administracyjne organów obu Instancji. W takiej sytuacji w żadnym wypadku nie można zgodzić się z wnioskiem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, aby rzekomy fakt pozostawania lokalu mieszkalnego w dyspozycji Komendanta Miejskiego P. w B. miał być faktem bezspornym. Skarżąca zwróciła uwagę, że zgodnie z art. 90 ustawy o Policji lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2016 roku wydany w sprawie o sygn. akt I OSK 1292/15). Przekazanie lokalu do dyspozycji Policji, czy też jego zwrot nie następuje ani w formie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Brak jest bowiem normy prawnej, która określałaby w jakiej formie dysponent ma składać oświadczenie woli o rezygnacji z dysponowania lokalem w celu umożliwienia nabycia go przez zainteresowaną osobę. Lokale, których właścicielem jest Skarb Państwa lub gmina, a które zgodnie z przywołanym na wstępie art. 90 ust. 1 ustawy o Policji pozostają w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji lub podległych mu organów z przeznaczeniem na mieszkania dla policjantów, mogą być wyznaczone do sprzedaży i stać się przedmiotem sprzedaży wyłącznie, gdy dysponent lokali (właściwy Komendant) zrezygnuje z dalszego ich przeznaczenia na mieszkania dla policjantów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lutego 2011 roku, wydany w sprawie I OSK 1633/10). Skarżąca podkreśliła również, że we wcześniejszych jej pismach podnosiła, iż babcia [...] U. wraz z mężem H. U., ówczesnym pracownikiem departamentu K.M.M.O. w B. od 1957 roku zamieszkiwała w lokalu mieszkalnym numer [...] położonym w B. przy ul. [...]. Po śmierci H. U., Pani [...] czyniła usilne starania dotyczące wykupu zajmowanego lokalu mieszkalnego, zwracając się w tym celu do Komendanta Miejskiego P. w B. o wyrażenie zgody na wykup. W dniu [...] czerwca 2018 roku Komendant Miejski P. w B. wydał oświadczenie, w którym to przekazał przedmiotowy lokalu do wyłącznej dyspozycji Urzędu M. B. celem jego wykupu na własność, która to zgoda utraciła ważność tylko w przypadku niezrealizowania wykupu w ciągu 6 miesięcy z wyłącznej winy [...] U.. Mając na uwadze treść tego oświadczenia, tylko zawinione zaniedbanie lokatorki w zakreślonym terminie 6 miesięcy mogło skutkować zaistnieniem warunku rozwiązującego, skutkującego uchyleniem skutków prawnych oświadczenia Komendanta i powrotem lokalu do dyspozycji organów P., co w niniejszej sprawie w ocenie skarżącej nie miało jednak miejsca. Na podstawie tego oświadczenia [...] U. (poprzednik prawny Skarżącej) podjęła niezwłocznie wszystkie niezbędne czynności, wskutek których Urząd M. B. zainicjował procedurę wykupu, trwającą według najlepszej wiedzy Skarżącej nieprzerwanie do chwili obecnej. Powyższe zdaniem skarżącej oznacza, że wbrew ocenie Organów obu instancji, lokal mieszkalny numer [...] położony w B. przy ul. [...] od dnia [...] czerwca 2018 roku znajduje się w dyspozycji Urzędu M. B., winien być objęty procedurą wykupu, co wyklucza wszczynanie postępowania eksmisyjnego na podstawie ustawy o P., która w myśl art. 90 ustawy z dnia [...] kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) obejmuje wyłącznie lokale funkcyjne. Mając na uwadze powyższe, oświadczenie Komendanta Miejskiego P. w B. datowane na dzień [...] czerwca 2018 roku o przekazaniu lokalu do dyspozycji Urzędu M. celem jego wykupu, w przekonaniu skarżącej należy uznać za nadal obowiązujące. Konsekwencją tego jest utrata przez lokal mieszkalny przy ul. [...] w B. statusu lokalu pozostającego w dyspozycji P.. Fakt ten wyklucza zatem podejmowanie czynności dyspozycyjnych w niniejszej sprawie, która wbrew ocenie Organów obu Instancji nie jest sprawą administracyjną, lecz sprawą cywilną. Skoro bowiem przedmiotowy lokal powrócił do zasobów miasta i w momencie śmierci [...] U. tj. w dniu [...] czerwca 2020 roku znajdował się w wyłącznej dyspozycji właściciela tj. Urzędu M. B., zastosowanie winny znaleźć przepisy art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego przyznającego prawo najmu następcom prawnym zmarłej, w tym skarżącej A. Ś.-W.. Mając na uwadze fakt, iż skarżąca nieprzerwanie zamieszkuje w tym lokalu i zamieszkiwała w nim także w momencie śmierci swojej babci, którą się opiekowała, należy skonstatować, że przysługuje jej tytuł prawny do przedmiotowego lokalu, zaś decyzja o opróżnieniu lokalu jako pozbawiona podstaw winna zostać uchylona. Niezależnie od powyższego skarżąca zwróciła także uwagę na pominięty przez Organ II Instancji w całości dokument w postaci zaświadczenia z dnia 25 kwietnia 2002 roku, zgodnie z którym prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu Komendant Miejski obok [...] U. przyznał także skarżącej (A. Ś.). Zatem nawet w przypadku traktowania niniejszej sprawy jako sprawy administracyjnej, pozbawianie skarżącej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, należy uznać w ocenie skarżącej za bezpodstawne, gdyż nie ulega wątpliwości, iż nierespektowanie przez Organ administracji wcześniejszych wiążących decyzji, w sposób rażący narusza ujętą w art. 8 k.p.a. powszechnie obowiązującą zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie narusza ona prawa. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2023 r., poz.171 ze zm.) prawo do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji przysługuje policjantowi w służbie stałej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, a w świetle art. 89 ww. ustawy członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek, 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Na podstawie ustawy o Policji tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może zatem otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji. Osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu lecz ich uprawnienia do zamieszkiwania w lokalu wywodzone są z tytułu prawnego jaki posiada policjant. Na podstawie art. 29 ustawy emerytalnej tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji zachowują lub mogą też taki tytuł uzyskać emeryci i renciści policyjni. Przepis przewiduje również możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przez członków rodziny, ale tylko i wyłącznie w takim przypadku, gdyby ci członkowie rodziny byli uprawnieni do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. Po śmierci emeryta policyjnego, tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, może otrzymać zatem tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym. Okoliczność taka w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Skarżąca jest wnuczką policjanta bez własnego indywidualnego tytułu do zajmowania lokalu. Nie jest ona uprawniona na podstawie przepisów ustawy o Policji, ani na podstawie przepisów ubezpieczenia społecznego jako uprawniona do renty rodzinnej po funkcjonariuszu Policji, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania renty lub emerytury policyjnej. Skarżąca zajmuje zatem lokal bez tytułu prawnego. Komendant Stołeczny Policji w takim przypadku ma obowiązek wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego pozostającego w jego dyspozycji, jeżeli taki lokal zajmuje osoba nie mająca do niego prawa, gdyż zgodnie z przepisem art. 95 ust.3 pkt.3 ustawy będącym podstawą badanego rozstrzygnięcia - decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania takiego lokalu (o jakim mowa w art. 90) przez policjanta lub członków jego rodziny, albo inne osoby, bez tytułu prawnego. Treść powołanej normy prawnej świadczy o tym, że ustawodawca odniósł się w niej do lokali mieszkalnych, przy pomocy których organy policji zaspokajają prawo funkcjonariuszy do lokali mieszkalnych. To zaś prowadzi do konkluzji, iż sformułowanie (bez tytułu prawnego) odnosi się wyłącznie do takiego tytułu prawnego, który jest wywodzony z ustawy o policji, odrębnych regulacji emerytalnych a nie jakiegokolwiek innego tytułu prawnego – w tym wywodzonego z Kodeksu cywilnego. Skarżąca powoływała się na okoliczności związane z udzieloną zgodą organu na wykup spornej nieruchomości w następstwie wniosku żony policjanta złożonego [...].06.2018 r. Zastrzeżono w niej, że po 6 miesiącach od wydania zgody traci ona ważność i lokal nadal pozostaje w dyspozycji P.. Dotyczyła ona również przypadku niezrealizowania wykupu z wyłącznej winy wnioskodawcy. Do wykupu lokalu nie doszło w związku ze śmiercią uprawnionej. W dniu [...].06.2020 r., nastąpił zgon [...] U.. Na bazie tych okoliczności skarżąca wywodziła, że do wykupu nie doszło z powodu innej okoliczności niż zawiniona przez wnioskodawcę, zatem w jej ocenie lokal nie pozostaje już w dyspozycji policji. Niewątpliwe we wskazanych okolicznościach do wykupu nie doszło z "powodów zawinionych przez wnioskodawcę", co nie oznacza, że zgoda jest nadal aktualna i to w stosunku do skarżącej, która nie została do niej skierowana. Śmierć wnioskodawcy wywołuje natomiast inny skutek. Jest nim wygaśnięcie uprawnienia. Śmierć nie powoduje nabycia uprawnienia przez jakikolwiek inny podmiot. To uprawnienie wiązało się ściśle z wymienioną w zgodzie osobą i ani na podstawie przepisów resortowych nie przechodziło na inne podmioty, ani na podstawie ogólnych przepisów o dziedziczeniu, ani nie wskazano w udzielonej zgodzie, że w przypadku niezrealizowania wykupu, uprawniony będzie inny podmiot. Należy przy tym podkreślić, że na gruncie przepisów resortowych byłoby to niedopuszczalne, gdyż uprawnionym nie mógłby być nikt kto nie spełniałby wymienionych powyżej kryteriów do nabycia prawa do lokalu. Prawo do zamieszkiwania w lokalu przydzielonym osobie uprawnionej, nie jest jednocześnie prawem do lokalu innych podmiotów. Skarżąca w sposób pochodny od prawa policjanta, a następnie jego żony miała uprawnienie do przebywania i korzystania z lokalu w czasie gdy zajmowały go osoby posiadające tytuł prawny. Wyrażone przez organ w udzielonych zgodach (wcześniej policjantowi a następnie jego żonie) oświadczenie o prawie dysponowania lokalem związane było wyłącznie ze swobodną realizacją przeniesienia własności lokalu przez właściciela a nie definitywną rezygnacją z dysponowania lokalem, bez względu na zaistniałe okoliczności. Wynika to z treści złożonego przez organ oświadczenia woli i konieczności wykładni pozostającej w zgodzie z obowiązującymi przepisami, które regulując kwestie gospodarowania lokalami dotyczą zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy. Nie ma więc żadnych podstaw do twierdzenia, że jeśli nie na podstawie przepisów resortowych, to na podstawie regulacji cywilnoprawnych skarżąca nabyła jakiekolwiek prawo do lokalu. Z uwagi na brak obecnie podmiotów uprawnionych do lokalu, uprawnienie do dalszego zajmowania przez skarżącą lokalu nie istnieje. Powyższy wniosek pozostaje w zgodzie z ugruntowanym orzecznictwem Sądów administracyjnych, zgodnie z którym, do lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów policji, nie mają zastosowania ani przepisy Kodeksu cywilnego – w tym art. 691 § 1 - ani przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów. Prawo do lokalu mieszkalnego o jakim mowa w rozdziale 8 ustawy o policji, nie jest instytucją prawa cywilnego. Jest to uregulowanie szczególne dotyczące funkcjonariuszy szeroko rozumianych służb mundurowych (patrz. Wyrok WSA w Warszawie z 23.02.2017 r. sygn. akt II SA/Wa 920/16 czy wyrok WSA w Warszawie z 15.11.2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2330/12). Konsekwencją więc zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów policji przez osobę, która nie posiada do niego tytułu prawnego, jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie art. 95 ust.3 pkt.3 ustawy o policji (patrz. wyrok NSA z 17.01.2014. sygn. akt I OSK 122/13). Należy też dodać, że do kognicji Sądów administracyjnych nie należy rozstrzyganie kwestii dotyczących relacji między właścicielem lokalu a uprawnionym do jego dysponowania organem policji. Decydowanie o sposobie wykorzystania lokali oddanych do dyspozycji organów leży w ich wyłącznej gestii. Należy też podkreślić, że udzielona zgoda na wykup w celu przeniesienia własności przez właściciela na inny podmiot nie może być rozumiana w taki sposób, że organ policji nawet rezygnując z dysponowania lokalem przenosi własne zobowiązanie z udzielonej zgody na właściciela lokalu, bo po pierwsze nie jest to zobowiązanie do sprzedaży, a po drugie, nie może wpływać na wykonywanie prawa własności przez właściciela w zakresie rozporządzania jego majątkiem. W takich kategoriach należy zatem rozpatrywać relacje między organem policji i w tym przypadku, Urzędem M. B. jako właścicielem lokalu. Niezrealizowanie zatem wykupu oznacza, bez wyraźnego odmiennego stanowiska właściciela, przywrócenie prawa do dysponowania lokalem przez organ policji. Rezygnacja z dyspozycji nie wpływa też na uprawnienia właściciela. Skoro lokal zajmowany przez skarżącą pozostaje w dyspozycji organów Policji i objęty jest szczególną regulacją prawną ustawy o Policji oraz pozostałych przepisów resortowych spraw wewnętrznych i w tym zakresie nie mają zastosowania regulacje wynikające z innych przepisów, w tym z Kodeksu cywilnego oraz z ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 611) to skarżącej nie przysługuje prawo do jego zajmowania. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów wtedy, gdy przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (w tym także Policji) są przepisy szczególne wobec ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego i tymi przepisami szczególnymi jest rozdział 8 ustawy o Policji. Tym samym, to przepisy ustawy o Policji regulują zarówno kwestie dysponowania lokalami mieszkalnymi jak i ich opróżniania. Z tych względów skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. Pismem z dnia [...].01.2024 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o odroczenie rozprawy. Zarządzeniem przewodniczącego nie uwzględniono wniosku z następujących powodów - nie zostały podane jakiekolwiek przeszkody do ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego, wcześniejsze powiadomienie o kolizji terminów umożliwiałoby przesunięcie godziny rozpoczęcia rozprawy a tu takiej możliwości nie było, a poza tym, wyznaczenie rozprawy na godz. 9 umożliwiłoby wypowiedzenie stanowiska przez pełnomocnika na rozprawie a następnie udanie się na inną sprawę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło