II SA/Bd 797/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg M. F. i M. F. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej postanawia odrzucić skargę M. F. M. F. i M. F. (pismem z dnia 20 listopada 2014 r.) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na "decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej, którego adresatem był tylko M. F. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy: M. F. pismem z dnia [...] czerwca 2014r. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] o dokonaniu samowoli budowlanej polegającej na przebudowie łazienki w mieszkaniu przy ulicy [...] w [...] (sąsiadującym z mieszkaniem skarżącego), wnosząc o przeprowadzenie kontroli oraz nakazanie rozbiórki i przywrócenia stanu poprzedniego. Pismem z dnia [...] września 2014 r. ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] poinformował M. F., że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że właściciel lokalu mieszkalnego przy ulicy [...] w 2013 roku przeprowadził remont mieszkania w tym łazienki. Prace w łazience polegały na wymianie zużytych instalacji wod.-kan. i elektrycznej oraz na położeniu nowych płytek ściennych i podłogowych, a także zmiany wanny na kabinę prysznicową. Podkreślił, że nie wykonano prac ingerujących w elementy konstrukcyjne budynku. Wskazał również, że według oświadczenia właściciela tego lokalu, przed założeniem płytek ściennych, ściany łazienki zostały wyrównane płytami gipsowo-kartonowymi. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] uznał, że nie ma podstaw do prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie, bowiem wykonane prace nie wymagają zgodnie z ustawą Prawo budowlane uzyskania decyzji o pozowaniu na budowę. Pismem z dnia 10 września 2014 r. M. F. i M. F. wnieśli do Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na powyższe "pismo-postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...]" podnosząc, że w wyniku dokonanych robót doszło do zmian parametrów technicznych – zmiana izolacji akustycznej oraz do likwidacji ściany a zatem zmian parametrów użytkowych. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] pismem z dnia [...] października 2014r. (znak [...]), odpowiadając na powyższe uznał, że skarga M. F. na działanie PINB dla Miasta [...] jest niezasadna, bowiem ten organ podjął prawidłowe działania i uznał, że nie ma podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych robót budowlanych, których wykonanie nie wymagało uzyskania pozwolenia. Adresowane do M. F. pismo doręczono mu 30 października 2014r. (zwrotne potwierdzenie odbioru) W skardze na "decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2014r." M. i M.. małżonkowie F. zarzucili naruszenie prawa procesowego tj.: art. 61a § 1, art. 138 w zw. z art. 144 i art. 7 K.p.a. oraz naruszenie art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, odrzucił powyższą skargę jako niedopuszczalną, kwalifikując zaskarżone rozstrzygnięcie jako wydane w związku ze skargą powszechną w rozumieniu działu VIII K.p.a.. Postanowieniem z dnia 29 maja 2015r. sygn. II OSK 1306/15 Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek skargi kasacyjnej skarżących, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania wskazując, że rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji zobligowany będzie w pierwszej kolejności rozważyć czy będące przedmiotem zaskarżenia pismo posiada cechy wymienione w art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a., które pozwoliłoby uznać je za postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego z 27 lipca 2015r. wezwano skarżącą M. F., do uzupełnienia braku formalnego skargi z dnia 20 listopada 2014r. "na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 24.10.2014r." w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, poprzez określenie naruszenia jej indywidualnego prawa lub interesu prawnego zaskarżonym aktem (pismem), który był kierowany wyłącznie do M. F. (wniosek z 3.06.2014r. do PINB o nakazanie rozbiórki złożył wyłącznie M. F.), pod rygorem odrzucenia jej skargi. Jednocześnie pouczono o treści art. 50 § 1 P.p.s.a.. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z 26 sierpnia 2015r. skarżący wskazali wykładnię pojęcia "interes prawny" wskazując, że samowola budowlana dokonana przez właściciela lokalu przy ul. [...] dotycząca m.in. ściany przylegającej do mieszkania będącego własnością skarżącej bezpośrednio wpływa na prawa skarżących zarówno majątkowe jak i niemajątkowe. Prawa majątkowe dotyczą ingerencji w prawo własności m.in. poprzez tzw. immisje pośrednie, gdyż zmiana parametrów izolacji akustycznej spowodowała to, że w pokoju skarżących słychać każdy dźwięk spod prysznica z mieszkania, w którym dokonano samowoli budowlanej. Z kolei prawa niemajątkowe zostały naruszone poprzez zakłócenie spokojnego korzystania z własnego mieszkania zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa własności lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe tzn. określenie, od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Warunkami formalnymi skutecznego złożenia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu określonej w art. 3 § 2 i 3 i art. 5 ustawy, wniesienie skargi po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu zgodnie z art. 50 § 1 lub 2 P.p.s.a. przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie, zatem stwierdzenie braku którejś z nich prowadzi do uznania niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. O interesie prawnym w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy, można mówić wówczas, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. Chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, ustrojowego jak i procesowego. Istnienie związku pomiędzy chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem administracyjnym przesądza o uprawnieniu do złożenia skargi (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 sierpnia 2011r., sygn. II OSK 1609/11, LEX nr 1069034, z 12 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1227/11, LEX nr 846691). Skarżący, o którym mowa w pierwszym zdaniu art. 50 § 1 P.p.s.a., musi mieć w złożeniu skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga może bowiem dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej," rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które mogą stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Aktualność interesu prawnego oznacza, że nadaje się on do urzeczywistnienia w danej sytuacji faktycznej i prawnej i wiąże się z realnością, co oznacza, że powinien on istnieć w dacie stosowania norm. O interesie prawnym osobistym, własnym i indywidualnym można zaś mówić, gdy przypisać go można do zindywidualizowanego podmiotu w tym znaczeniu, że akt prawny skierowany do danego podmiotu musi wpływać na jego sytuację prawną (por. postanowienia NSA z 3 września 2014r. sygn. II OZ 783/14, z 2 września 2014r. sygn. II OZ 819/14, LEx nr 1530827). Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd wskazuje, że skarżąca M. F. nie była stroną postępowania wyjaśniającego prowadzonego z wniosku wyłącznie M. F., nie była adresatem ani pisma (postanowienia) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...], ani też zaskarżonego "pisma" postanowienia Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2014 r. (znak [...]). Zarówno pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] września 2014r. jak i pismo – postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] października 2014r., było kierowane wyłącznie do wnioskodawcy M. F. Zatem na tym wstępnym etapie sprawy, na którym odmówiono M. F. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej w sąsiednim lokalu mieszkalnym, wyłącznie wnioskodawca a więc M. F. jest osobą legitymowaną do kwestionowania tego rozstrzygnięcia procesowego w drodze skargi do sądu administracyjnego. Sprawa ta, dotycząca legalności robót budowlanych przeprowadzonych w lokalu mieszkalnym w Bydgoszczy przy ul. [...] na obecnym etapie, w którym nie doszło do skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczy interesu prawnego właściciela tego lokalu oraz wnioskodawcy, któremu odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego. Wskazane przez skarżąca argumenty wskazują wyłącznie na jej interes faktyczny (wynikający prawdopodobnie z prawa współwłasności lokalu mieszkalnego nr [...] – nie zostało to wykazane w sprawie), w sprawie, o której wszczęcie wnioskował do organu nadzoru budowlanego wyłącznie jej mąż. Z akt sprawy nie wynika, iżby wnioskodawca w toku postępowania przed organami występował zarówno w imieniu własnym, jak i pełnomocnik M. F. Skargę może wnieść wyłącznie podmiot, który dysponuje legitymacją skargową - legitymacją do uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego. W przypadku niewykazania tego rodzaju legitymacji skargowej sąd administracyjny jest zobowiązany skargę odrzucić. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują w takim wypadku możliwości konwalidacji skargi (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 2376/11, LEX nr 1070391). Bez wpływu na powyższe stwierdzenie Sądu i ocenę dopuszczalności przedmiotowej skargi M. F. pozostaje okoliczność, iż z akt administracyjnych sprawy wynika, że na skutek pisma PINB z [...].09.2014r. stanowiącego odpowiedź w sprawie zgłoszenia samowoli budowlanej przez M. F. pismem z [...] września 2014r. (wpływ do organu [...] września 2014r.) zażalenie na to pismo-postanowienie wnieśli zarówno M. F., jak i M. F. Na podstawie bowiem analizy akt administracyjnych oraz treści odpowiedzi organu na wezwanie sądu z dnia 20 sierpnia 2015r. (k. 61 akt sądowych) stwierdzić należy, że owo zażalenie skarżącej M. F. nie zostało przez organ odwoławczy rozpoznane w jakikolwiek sposób. Jednakże ewentualna bezczynność organu administracyjnego w rozpoznaniu powyższego zażalenia skarżącej, nie może podlegać sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu, którego przedmiot stanowi wyłącznie postanowienie (pismo) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek M. F, kierowane wyłączenie do skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd zważył, że M. F. nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...], a więc jej skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. jest niedopuszczalna z przyczyn podmiotowych.