II SA/Bd 940/09

WyrokWSA w Bydgoszczy2009-12-02

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Grzegorz Saniewski, Elżbieta Piechowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli opuszczenie lokalu nastąpiło dobrowolnie i trwale, a osoba ta nie podjęła kroków prawnych w celu powrotu do lokalu, mimo konfliktu z dysponentem?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli ustalono, że osoba ta faktycznie opuściła lokal dobrowolnie i trwale, nie koncentrując tam swojego centrum życiowego, a także nie podjęła kroków prawnych w celu powrotu do lokalu, mimo konfliktu z dysponentem. Ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan faktyczny, a odmowa wymeldowania w takiej sytuacji potwierdziłaby fikcję zameldowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania T. G. z miejsca pobytu stałego. Prezydent Miasta W. orzekł o wymeldowaniu, wskazując na dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu od 1995 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski utrzymał decyzję w mocy. T. G. zarzucił organom błędy w ustaleniach faktycznych, nieuwzględnienie charakteru jego pracy oraz sprzeczności w materiale dowodowym. Skarżący twierdził, że nigdy nie zerwał trwale kontaktów z mieszkaniem i nie posiada innego miejsca zamieszkania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. G. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska ( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta W., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych) orzekł o wymeldowaniu T. G. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. K. we W. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w dniu 4 listopada 2009 r. zostało wszczęto z wniosku B. G. postępowanie administracyjne o wymeldowanie T. G. z miejsca pobytu stałego w lokalu znajdującym się pod wskazanym wyżej adresem. B. G. umotywował wniosek okolicznością, że jego syn T. G. nie mieszka pod adresem stałego zameldowania od stycznia 1995 r. i nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania. Z akt sprawy wynika, że własnościowe prawo do przedmiotowego lokalu posiada B. G. oraz, że T. G. zameldowany jest w nim od 11 czerwca 1985 r. i zamieszkiwał w nim jako osoba bliska, tj. syn. Organ wyjaśnił, iż przeprowadził postępowanie wyjaśniające w kierunku ustalenia czy w lokalu nr [...] znajduje się centrum życiowe T. G. W tym celu zostało przesłuchanych 16 świadków, dopuszczono i przeprowadzono dowód z przesłuchania stron oraz przeprowadzono wizję lokalną. Organ wskazał, iż w trakcie całego postępowania strony utrzymywały sprzeczne stanowiska. Wnioskodawca bowiem, podtrzymując wniosek o wymeldowanie wyjaśnił, że opuszczenie mieszkania przez T. G. nastąpiło w 1995 r., było dobrowolne, całkowite i trwałe oraz że aktualnie syn mieszka wraz z konkubiną i ich wspólnymi dziećmi w lokalu położonym we W. przy ul. B., zaś wizyty pod adresem stałego zameldowania są okazjonalne i krótkotrwałe. T. G. zaś wskazując, że twierdzenia ojca są nieprawdziwe, wyjaśnił że cały tydzień śpi w samochodzie, jednakże na soboty i niedziele przychodzi do miejsca zameldowania na pobyt stały przy ul. K. m [...], jednocześnie zaznaczył, że prowadzenie takiego trybu życia wynika z charakteru wykonywanej pracy oraz, że nie ma potrzeby prowadzenia gospodarstwa domowego. Natomiast spośród przesłuchanych świadków, fakt nie zamieszkiwania T. G. w przedmiotowym lokalu, potwierdzili, jak wskazał organ, zamieszkujący w budynku przy ul. K. sąsiedzi: W. S., P. S. i H. B., którzy zeznali, że wprawdzie widują T. G. w okolicach budynku położonego we W. przy ul. K., ale są to wizyty bardzo sporadyczne i stanowią w ich opinii formę odwiedzin rodziców, J. B, , z którego zeznań wynika, że T. G. nie mieszka pod adresem stałego zameldowania od 10 lat i W. P. , który zeznał, że T. G. nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. K., lecz w mieszkaniu przy ul. B., a także członkowie rodziny T. G. (osoby spokrewnione): H. G. , matka T. G., która wyjaśniła, że syn po wyprowadzeniu się z lokalu nr [...] przy ul. K. wynajmował mieszkania przy ul. Ż., następnie przy ul. J., przy ul. D., a od 1995 r. mieszka wraz z konkubiną przy ul. B. oraz, że w przedmiotowym lokalu nie ma niczego co by należało do syna, gdyż wyprowadzając się syn zabrał ze sobą wszystkie swoje rzeczy, ponadto zaznaczyła, że wszczęcie postępowania administracyjnego spowodowało częstsze wizyty syna pod adresem stałego zameldowania, Z. G., brat T. G. , który zeznał, że T. G. w 1994 r. wyprowadził się dobrowolnie i całkowicie z przedmiotowego lokalu, a gospodarstwo domowe prowadzi wraz z konkubiną w lokalu położonym przy ul. B. oraz, że w/w jesienią 2008 r. chciał powrócić pod adres stałego zameldowania, ale ich ojciec nie wyraził na to zgody oraz B. L., siostra T. G., która stwierdziła, że brat nie mieszka w mieszkaniu rodziców, a zamieszkuje wraz z konkubiną i dziećmi przy ul. B., natomiast J. W., szwagier B. G. i jednocześnie ojciec chrzestny T. G., wskazał iż jedynie z przekazu innych osób wie, że T. G. nie mieszka w mieszkaniu ojca. Również zeznania dzielnicowego z rejonu ulicy K. J. K., w ocenie organu, potwierdzają fakt nie zamieszkiwania T. G. w przedmiotowym lokalu, gdyż funkcjonariusz zeznał, iż przyjmował interwencję na wniosek T. G. w sprawie uniemożliwiania mu wejścia do spornego mieszkania i po podjęciu czynności wyjaśniających ustalił, że T. G. odwiedza rodziców w lokalu nr [...] przy ul. K., zaś mieszka wraz z konkubiną przy ul. B., tą ostatnią okoliczność funkcjonariusz ustalił na podstawie wcześniejszych interwencji przeprowadzanych przy ul. B. oraz rozmów z mieszkańcami budynku przy ul. B. Świadkami zaś potwierdzającymi okoliczność zamieszkiwania T. G. pod adresem stałego zameldowania, jak wskazał organ, są: A. S., ciocia T. G. oraz W. W., znajoma T. G., które zeznały że w/w mieszka w lokalu nr [...] przy ul. K., K. S. , sąsiad zamieszkujący w budynku przy ul. K., który potwierdzając okoliczność zamieszkiwania T. G. w lokalu nr [...], stwierdził m.in., że skoro on jest w nim zameldowany, to wydaje mu się, że w/w tam mieszka, a także zamieszkał w budynku przy ul. B. M. K., przyjaciółki A. Z., jednakże jej zeznania, w ocenie organu, nie są jednoznaczne, gdyż świadek wskazała, że widuje To. G, zarówno w okolicach bloku położonego przy ul. K., jak i przed domem przy ul. B. oraz A. Z., matka dzieci T. G., która jednoznacznie zeznała, że ojciec ich dzieci nie mieszka w jej mieszkaniu przy ul. B. Natomiast A. Z., brat A. Z., stwierdził że nie jest w stanie wskazać miejsca pobytu T. G. oraz, że widuje w/w również przy ul. B. Organ wyjaśnił, iż z uwagi na występującą w sprawie niejednoznaczność zeznań świadków, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przeprowadził dowód z oględzin przedmiotowego lokalu. W wyniku dokonania wizji lokalnej lokalu nr [...] ustalił, że nie znajdują się w nim żadne produkty żywnościowe stanowiące własność T. G., nie ma w nim również jego przyborów toaletowych, pościeli, ani rzeczy osobistych, te ostanie zaś znajdowały się w torbie turystycznej którą, jak wynika z zeznań B. G., T. G. przyniósł do spornego mieszkania o godz. 8.30, w wyznaczonym przez organ dniu przeprowadzenia dowodu z oględzin lokalu. W trakcie przeprowadzania wizji lokalnej, okoliczność nie zamieszkiwania T. G. w spornym lokalu potwierdzili, przesłuchani w charakterze świadków, H. G., Z. G. i B. L., natomiast T. G,, jak wskazał organ, skorzystał z prawa odmowy składania zeznań i odpowiedzi na pytania. Zdaniem organu, wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego, uzasadniają twierdzenie, że mieszkanie nr [...] przy ul. K. we W. nie stanowi centrum życiowego T. G., gdyż w/w nie prowadzi w nim gospodarstwa domowego, nie uczestniczy w kosztach utrzymania mieszkania i nie posiada w spornym lokalu rzeczy osobistych. Organ wyjaśnił, iż powyższe wynika z zeznań sąsiadów, będących osobami obcymi w stosunku do stron i mogącymi dzięki temu obiektywnie ocenić zaistniałą sytuację, z zeznań dzielnicowego Komendy Miejskiej Policji we W. oraz z wizji lokalnej. W jego ocenie dowody te były najbardziej wiarygodne w sprawie. Jednocześnie, jak podkreślił organ, potwierdziły one stan faktyczny, wskazywany przez członków najbliższej rodziny T. G., tj. jego ojca, matkę i rodzeństwo. Pozostałe zaś osoby zeznające w sprawie, to osoby mieszkające poza miejscem stałego zameldowania, mogące jedynie sporadycznie obserwować zaistniałą sytuację lub też być w posiadaniu informacji pochodzących od osób trzecich Ustosunkowując się do stanowiska pełnomocnika T. G., że zaistniała sytuacja jest wynikiem działań ojca oraz brata strony zmierzających do wyrzucenia T. G., z miejsca stałego zameldowania, organ wyjaśnił, że jeżeli opuszczenie lokalu nastąpiło w wyniku bezprawnych działań i zachowań właściciela mieszkania, to strona mogła skorzystać z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, tymczasem nie przedstawiła ona żadnych dowodów wskazujących na podjęcie jakichkolwiek kroków prawnych mogących przywrócić ewentualnie naruszone posiadanie. Ustalając czy nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należało zbadać także, jak wskazał organ, zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Zamiar jednak, winien być poparty dającymi się obiektywnie stwierdzić okolicznościami, wskazującymi że strona podjęła działania zmierzające do realizacji tego zamiaru, mniejsze bowiem znaczenie dla oceny jego wystąpienia mają twierdzenia osoby zainteresowanej. Strona jednak, zdaniem organu, nie przedstawiła żadnych dowodów w tym zakresie. Reasumując organ stwierdził, że w sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki, określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniające wymeldowanie T. G. z miejsca pobyt stałego. Przeprowadzone postępowanie dowodowe bowiem wykazało, że strona od dłuższego czasu nie koncentruje swojego centrum życiowego w lokalu nr [..], opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny, zaś wola strony przebywanie w tym lokalu, nie została potwierdzona żadnymi dającymi się obiektywnie stwierdzić okolicznościami. Od powyższej decyzji, T. G. wniósł, za pośrednictwem pełnomocnika odwołanie, domagając się uchylenie jej w całości. Odwołujący zarzucił organowi I instancji dokonanie nieprawidłowych ustaleniach faktycznych. Wyjaśnił, że wysnuty na podstawie wyników z wizji lokalnej wniosek organu, iż T. G. nie posiada w nim rzeczy osobistych, a znajdujące się w torbie turystycznej rzeczy odwołujący przyniósł w dniu oględzin by stworzyć pozory zamieszkiwania w spornym lokalu, jest błędny, albowiem okoliczności sprawy wskazują, że to rodzice odwołującego spakowali rzeczy syna w torbę podróżną, aby wykazać, iż syn pozoruje zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu. Istotnymi okolicznościami, zdaniem odwołującego, są zdarzenia których nie opisuje protokół z wizji, a które ją bezpośrednio poprzedzały, tj. okoliczność, że rodzice odwołującego nie chcieli go w dniu oględzin wpuścić do domu i, że na tę okoliczność odbyła się interwencja policji oraz, że B. G. pobił przebywającego w tym czasie w spornym lokalu syna odwołującego, w wyniku czego T. G. zgłosił żądanie ścigania i ukarania B. G. za pobicie wnuka. Protokół z wizji, jak zaznaczył odwołujący, pomija całkowicie okoliczności towarzyszące wezwaniu funkcjonariuszy policji, wskazując tylko, że po wpuszczeniu przedstawicieli Urzędu Miasta, funkcjonariusze policji opuścili lokal. Powyższe okoliczności, zdaniem odwołującego, jednoznacznie potwierdzają, że wnioskodawca uniemożliwiał odwołującemu w sposób czynny wejście do spornego lokalu zarówno w dniu wizji lokalnej, ale także jak zeznali świadkowie wielokrotnie wcześniej i tylko matka T. G. zawsze wpuszczała syna do domu. Ponadto odwołujący zarzucił, nieuwzględnienie przez organ I instancji okoliczności związanych z charakterem wykonywanej przez T. G. pracy, które sprawiają że rzadko on bywa w domu, albowiem będąc kierowcą "tira" w ciągu tygodnia jest on zawsze w trasie, a wraca do domu jedynie na weekend, oraz niepoddanie krytyce zeznań sąsiadów wnioskodawcy. Zdaniem odwołującego, zeznania sąsiadów, nie mogą przesądzać o niezamieszkiwaniu T. G. w przedmiotowym lokalu, albowiem jeżeli się uwzględni fakt, że odwołujący jest kierowcą "tira", to rzeczywiście sąsiedzi mogli go nie widywać na ulicy K. Także fakt widywania odwołującego przez świadków na ul. B. nie może przesądzać, jak wskazał odwołujący, o zamieszkiwaniu T. G. wraz z A. Z. w lokalu przy ul. B., albowiem w lokalu tym mieszkają dzieci T. G., dlatego też nie ma nic dziwnego w tym, że jest on tam widywany. Jednocześnie odwołujący podkreślił, że A. Z. jednoznacznie oświadczyła, że odwołujący z nią nie mieszka. W ocenie odwołującego, w zgromadzonym materiale dowodowym, występuje wiele sprzeczności, które nie zostały przez organ I instancji dostatecznie i rzetelnie wyjaśnione, zaś przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, aby T. G. miał inne mieszkanie, chociażby wynajęte, niż mieszkanie przy ul. K., lecz potwierdziło, że T. G. nie mieszka w lokalu przy ul. B. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda K., na postawie art. 138 § 1 pkt 1 (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa) oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji, wskazał iż organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, dlatego też należało przyjąć jako przekonywujące i uzasadniające zaskarżoną decyzję dowody uwzględnione przez organ I instancji. Wyjaśnił, iż zebranych w postępowaniu pierwszo-instancyjnym zeznań świadków nie można było traktować bezkrytycznie, gdyż nie wynika z nich spójny obraz rzeczywistości, dlatego też organ I instancji słusznie oparł się na zeznaniach dzielnicowego z rejonu ulicy K. oraz wynikach wizji lokalnej. Nie uznał zaś za przekonywujące, twierdzeń odwołującego, iż charakter pracy T. G., wykonywującego zwód kierowcy "tira", powoduje że rzadko on bywa w domu, albowiem z dołączonego do akt sprawy zaświadczenia z zakładu pracy odwołującego, wynika że odbywane przez niego delegacje służbowe trwają zaledwie jeden lub dwa dni. Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu odwołującego o nie poddaniu krytyce przez organ I instancji zeznań świadków, wskazując iż przesłuchanie tak dużej liczby świadków, konfrontowanie ich zeznań, znajdowanie w nich sprzeczności oraz oparcie się przede wszystkim na opinii funkcjonariusza policji i wynikach wizji lokalne, świadczy o krytycznym i wnikliwym podejściu organu I instancji do zebranych dowodów z zeznań świadków. Jednocześnie zaznaczył, iż tylko jeden spośród kilkunastu przesłuchanych świadków stwierdził jednoznacznie, że T. G. mieszka pod adresem zameldowania na pobyt stały, niemniej świadek ten, jak wskazał organ, jest osobą spokrewnioną z odwołującym i nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu ani w jego sąsiedztwie. Pozostali zaś świadkowie, wskazywani przez stroną odwołującą, wypowiadali się głównie w sprawie nie zamieszkiwania T. G. wraz z A. Z, w lokalu przy ul. B. Także wyjaśnień strony w trakcie wizji lokalnej, że zajmuje w mieszkaniu nr [...]położonym przy ul. K. średni pokój, w którym śpi z bratem bez przykrycie na jednym łóżku, nie posiadając pościeli i pidżamy, organ odwoławczy nie uznał za przekonywujące i wiarygodne, zważywszy że rzeczy osobiste strony w trakcie oględzin znajdowały się w torbie turystycznej. Organ odwoławczy zgodził się z opinią zawartą w odwołaniu, że T. G. nie udowodniono zamieszkiwania wraz z A. Z. i dziećmi w lokalu przy ul. B. Udowodnienie tego faktu stanowiłoby dowód opuszczenia przedmiotowego lokalu, niemniej jego nie udowodnienie, jak wskazał, nie stanowi dowodu, że odwołujący nie opuścił tego lokalu. Zdaniem organu odwoławczego wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego wskazują, co słusznie stwierdził organ I instancji, że T. G. nie przebywa faktycznie w przedmiotowym lokalu oraz, że opuszczenie jego ma charakter dobrowolny i trwały. O dobrowolności opuszczenia zaś lokalu, świadczy okoliczność, że odwołujący nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o podjęciu jakichkolwiek działań przewidzianych prawem w celu powrotu do przedmiotowego mieszkania. Stwierdzając zatem, w świetle prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz właściwej oceny jego wyników, że T. G. faktycznie opuścił miejsce pobytu stałego oraz, że opuszczenie to ma charakter stały, organ I instancji zasadnie orzekł, jak wskazał organ odwoławczy, o wymeldowaniu odwołującego z przedmiotowego lokalu, stwierdzając że ustalony stan faktyczny wyczerpuje wszystkie znamiona art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na powyższą decyzję, T. G. wniósł, za pośrednictwem pełnomocnika, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, zaskarżonej decyzji organu II instancji zarzucił: - naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, że T. G. w sposób dobrowolny, trwały i całkowity opuścił lokal mieszkalny, z czym łączył się zamiar stałego związania się z innym miejscem zamieszkania i urządzenie w nim nowego centrum życiowego, podczas gdy skarżący nigdy w sposób trwały nie zerwał kontaktów z mieszkaniem przy ul. K. i nie posiada żadnego innego miejsca zamieszkania, a przejściowe nieobecności skarżącego w przedmiotowym lokalu, spowodowane charakterem pracy, nie mogą przesądzać o trwałym jego opuszczeniu, - naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa poprzez nierozważnie w sposób prawidłowy całego materiału dowodowego, a przede wszystkim poprzez nierozważnie sprzeczności w materiale dowodowym, a w szczególności w zeznaniach świadków, co miało wpływ na wynik sprawy, - błędne ustalenie na podstawie stanowiska policji, że skarżący opuścił lokal w sposób dobrowolny i trwały, podczas gdy funkcjonariusz policji brał udział w interwencji w sprawie uniemożliwiania wejścia do spornego mieszkania T. G. przez B. G. Dodatkowo, w uzasadnieniu skargi, skarżący zarzucił, nieprawidłową analizę zeznań dzielnicowego z rejonu ulicy K., w których funkcjonariusz wskazał, że miała miejsce interwencja w lokalu nr [...], kiedy to B. G. nie chciał wpuścić do niego T. G. Wniosek organów administracyjnych, że zeznania te potwierdzają, iż skarżący nie mieszka w przedmiotowym lokalu, jest zdaniem skarżącego błędny, albowiem prawidłowy wniosek z wskazanych w zeznaniach funkcjonariusza okoliczności, powinien sprowadzić się do stwierdzenia, że B. G. uniemożliwiał skarżącemu wejście do spornego lokalu, pomimo że jest on w nim zameldowany. Ponadto skarżący zarzucił brak wskazania przez organy administracyjne, które z zeznań świadków uważają za wiarygodne oraz którym odmawiają waloru wiarygodności i dlaczego, a także przyczyny nadania szczególnego znaczenia zeznaniom dzielnicowego, który w ocenie skarżącego, ma najmniejszą wiedzę w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie Sąd nie stwierdził, aby naruszała ona prawo. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym, zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 w/w ustawy, jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W świetle przytoczonego przepisu art. 15 ust. 2 w/w ustawy opuszczenie miejsca pobytu stałego stanowi niezbędną przesłankę warunkującą wymeldowanie danej osoby z miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, że przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy dana osoba fizyczne nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Zamiar, wola osoby ma więc także istotne znaczenie, przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dlatego też przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (np. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969; wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 613/00, niepublik.). Zatem organy meldunkowe, badając wystąpienie przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego, zobligowane są ocenić czy osoba faktycznie opuściła bez wymeldowania się to miejsce i czy opuszczenie to, jako będące wynikiem woli tej osoby, ma charakter dobrowolny i trwały, Należy podkreślić, iż za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się, w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, sytuację w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych w postaci: powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania albo o eksmisję, umożliwiających powrót do lokalu, a których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Nawet bowiem, jeśli osoba zameldowana na pobyt stały zostałaby z lokalu usunięta wbrew jej woli, ale nie podjęłaby ona żadnych kroków umożliwiających powrót do lokalu i faktycznie mieszkałaby i koncentrowała swoje sprawy życiowe w innym miejscu, to odmowa wymeldowania takiej osoby potwierdziłaby fikcję zameldowania, naruszając tym samym sens i wiarygodność ewidencji ludności (np. wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 127/05, LEX nr 201427; wyrok WSA w Opolu z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Op 31/08, LEX nr 481441). Dokonując oceny niniejszej sprawy w świetle przytoczonych przepisów prawnych oraz wskazanych wyżej kryteriów oceny zawartych w nich przesłanek wymeldowania osoby fizycznej z miejsca pobytu stałego, należy wskazać, iż organy administracyjne prawidłowo przyjęły, że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki wymeldowania T. G. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. K. m [...], a rozstrzygnięcie ich oparte zostało na wyczerpująco zgromadzonym i właściwie ocenionym materiale dowodowym. Z akt sprawy wynika, iż skarżący wyprowadził się z przedmiotowego lokalu w 1995 r., okoliczność ta nie była sporna między stronami (skarżący jej nie kwestionował) i znalazła potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Sporna natomiast stała się kwestia oceny czy opuszczenie przedmiotowego lokalu miało charakter dobrowolny i trwały. Z przeprowadzonych w sprawie dowodów wynika, co słusznie oceniły organy meldunkowe, że skarżący wyprowadzając się w 1995 r. z miejsca zameldowania na pobyt stały, zabrał z niego wszystkie swoje rzeczy osobiste oraz skoncentrował swoje sprawy życiowe poza nim, a do spornego lokalu nigdy nie powrócił. Nie zostało zaś w sprawie ustalone miejsce w którym, po opuszczeniu spornego lokalu, skarżący zamieszkał na stałe, niemniej ustalenie to nie było niezbędne do stwierdzenia zaistnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Fakt nie przebywania skarżącego w przedmiotowym lokalu potwierdzili, poza K. S., którego zeznania jednak w tym zakresie nie były jednoznaczne, praktycznie wszyscy przesłuchani sąsiedzi mieszkający w budynku przy ul. K., wszyscy członkowie najbliższej rodziny skarżącego mieszkający w przedmiotowym budynku oraz dzielnicowy dla rejonu ulicy K. Jedynie jedna osoba, spośród przesłuchanych świadków, jednoznacznie i stanowczo stwierdziła, że T. G. mieszka w lokalu nr [..], tj. świadek A. S., osoba spokrewniona ze skarżącym, która jednak nie zamieszkuje w spornym lokalu, ani w jego sąsiedztwie. Odnosząc się zaś do sporu między stronami dotyczącego oceny zeznań funkcjonariusza policji, należy wskazać, iż z zeznań tych wynika po pierwsze, że między skarżącym a członkami jego najbliższej rodziny istniał konflikt w zakresie umożliwiania skarżącemu wstępu do spornego lokalu, członkowie rodziny, poza matką skarżącego, utrudniali mu tą możliwość, po drugie zaś, że w związku z odbywanymi interwencjami w przedmiotowym lokalu oraz w lokalu na ul. B., funkcjonariusz podjął czynności wyjaśniające, w wyniku których ustalił, że T. G. jedynie odwiedza rodziców w lokalu nr [...] przy ul. K., zaś mieszka wraz z konkubiną przy ul. B. Taki też wniosek z zeznać funkcjonariusza wyprowadziły organy meldunkowe. Z uwagi na jednoznaczne zeznanie A. Z. , że wnioskodawca nie mieszka wraz z nią i ich dziećmi przy ul. B., organ II instancji prawidłowo ocenił, iż okoliczności zamieszkiwania skarżącego na ul. B., w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, nie można było uznać za udowodnioną. Zdaniem Sądu, fakt nie zamieszkiwania skarżącego w lokalu przy ul. K. potwierdziły także wyniki wizji lokalnej. W lokalu nr [..] nie było żadnych należących do skarżącego rzeczy spożywczych czy osobistych w postaci chociażby ubrań, pościeli czy pidżamy. Wyjaśnienia zaś skarżącego, że śpi on wraz z bratem na jednym łóżku bez przykrycia, pościeli i pidżamy, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, należy uznać za całkowicie niewiarygodne i nieprzekonywujące, co słusznie uczyniły organu administracyjne. W ocenie Sądu nie można było w sprawie również dać wiary wyjaśnieniom skarżącego, że charakter wykonywanej przez niego pracy, powoduje że przebywa on w domu tylko w weekendy, gdyż w pozostałe dni tygodnia wykonuje on zawód kierowcy "tira", albowiem z dołączonego do akt sprawy zaświadczenia z zakładu pracy odwołującego, wynika że odbywane przez niego delegacje służbowe trwają zaledwie jeden lub dwa dni. Oceniając więc całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, należy wskazać, iż organy administracyjne prawidłowo stwierdziły, że skarżący nie przebywa faktycznie w przedmiotowym lokalu i, że jego nieobecność w tym lokalu ma charakter trwały i długotrwały. Okres czasu zaś, który upłynął od momentu wyprowadzenia się skarżącego z przedmiotowego lokalu (1995 r.), dowodzi iż skarżący musiał ulokować swoje centrum życiowe w innym miejscu. Odnoszą się zaś, do kwestii dobrowolności opuszczenia spornego lokalu, należy zauważyć, iż przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania, a nie w dniu orzekania przez organy administracyjne (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 września 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1073/2006, LEX nr 255681). W aktach sprawy, nie ma natomiast żadnego dowodu wskazującego, iż w 1995 r. opuszczenie przez skarżącego lokalu nie miało charakteru dobrowolnego, że został on do tego zmuszony, nawet sam skarżący w żadnym z pism nie wskazuje na wystąpienie takiej okoliczności, co dowodzi że odszedł on z domu z własnej i nieprzymuszonej woli. Z akt sprawy natomiast wynika, iż w okresie poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, wystąpiły okoliczności, świadczące o uniemożliwianiu skarżącemu przez członków rodziny wstępu do spornego lokalu. Niemniej zdarzenia z ostatniego okresu nie miały, i nie mogły mieć wpływu na samą decyzję o opuszczeniu lokalu. Należy także zauważyć, że nawet w okresie wystąpienia konfliktu między skarżącym a jego najbliższą rodziną, nie podjął on żadnych kroków prawnych umożliwiających mu powrót do lokalu, co uzasadnia twierdzenia, że faktycznie koncentrował i nadal koncentruje on swoje sprawy życiowe w innym miejscu, a wola skarżącego mieszkania w przedmiotowym lokalu, nie została poparta żadnymi dającymi się obiektywnie sprawdzić okolicznościami. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż organy administracyjne podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Rzetelnie zebrały i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przesłuchały dużą liczbę świadków, konfrontowały ich zeznania, wynajdywały w nich niespójności, a także przeprowadziły dowód z oględzin i przesłuchania stron. W uzasadnieniu decyzji zaś, szczegółowo omówiły, którym dowodom dały wiarę, a które uznały za niewiarygodne, kierując się przy tym logicznym rozumowaniem i doświadczeniem życiowym. W świetle powyższych wywodów, zarzuty skarżącego dotyczące błędnej oceny materiału dowodowego, Sąd ocenił jako chybione. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił dostateczną podstawę do przyjęcia, iż skarżący w miejscu zameldowania na pobyt stały faktycznie nie przebywa, a jego opuszczenie bez wymeldowania miało i ma charakter trwały, długotrwały i dobrowolny. Tym samym więc istniały podstawy prawne i faktyczne do wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wobec nie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organy administracyjne przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy oraz uwzględniając fakt, że ewidencja ludności jest wyłącznie instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego, nie wiążącą się z sferą praw do lokalu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło