II SA/Bd 969/19
WyrokWSA w Bydgoszczy2020-02-04
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Renata Owczarzak, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa najmu nieruchomości, która wygasła przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę, może stanowić podstawę do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zwłaszcza gdy aneks do tej umowy został zawarty po terminie jej obowiązywania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umowa najmu, która wygasła przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę, nie może stanowić wystarczającego tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nawet jeśli aneks do niej został zawarty po terminie jej obowiązywania. Podpis właściciela na projekcie budowlanym nie zastępuje wymaganej zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, a wątpliwości organu co do tytułu prawnego uzasadniają żądanie dodatkowych dokumentów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wymianę anten na wieży kościoła. Organ I instancji odmówił zatwierdzenia projektu z powodu nieusunięcia przez inwestora wskazanych nieprawidłowości, w tym braku zgody właściciela na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane oraz nieprzedłożenia wymaganych dokumentów konserwatorskich i analizy środowiskowej. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, podzielając argumentację Starosty. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa, kwestionując zasadność żądań organów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2020 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], znak: [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 35 ust. 3, art. 80 ust. 1 pkt. 1 i art. 81 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096), orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia [...] pozwolenia na wymianę trzech anten na nowe i montaż wspornika W1 do istniejącego słupa w celu zamontowania modułu radiowego na wieży kościoła p.w. Ś.. A. na działce nr [...] w miejscowości K., gmina K..
Podstawą odmowy było nieusunięcie przez inwestora wskazanych w postanowieniu z dnia [...].12.2018r. nieprawidłowości w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym, na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane.
W odwołaniu od powyższej decyzji [...].A. zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa:
1. art. 32 § 4 pkt 2 w zw. z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 1994 r., Nr 89, poz. 555 z późn. zm.) poprzez stwierdzenie, że inwestor nie przedłożył do wglądu zgody właściciela działki nr [...] na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy przedłożono umowę najmu zawartą dnia [...].08.2000 r. z której wprost wynika taka zgoda;
2. art. 35 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane oraz art. 77 § 1 kpa poprzez błędne uznanie, że inwestor nie wypełnił zobowiązania, a mianowicie:
. (nie przedłożył ostatecznej decyzji K.-P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sytuacji, gdy inwestor przedłożył aktualną decyzję konserwatora zabytków wraz z opinią konserwatorską,
. nie przedłożył decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wraz z klauzulą
ostateczności, jeżeli organ w postanowieniu nakładającym obowiązek nie
zobowiązał do jego przedstawienia,
. nie określono, czy na skutek wykonania planowanych prac zmienią się parametry istniejącej stacji bazowej oraz czy inwestycja stanowi przebudowę lub rozbudowę w sytuacji, gdy inwestor szczegółowo wyjaśnił powyższe okoliczności,
. nie określono zasięgu występowania pól elektromagnetycznych o poziomach gęstości mocy wyższych od dopuszczalnego 0,1 w/m˛ z uwzględnieniem wszystkich istniejących oraz projektowanych instalacji radiokomunikacyjnych, podczas gdy inwestor przedłożył taką dokumentację z uwzględnieniem wszystkich innych instalacji radiokomunikacyjnych;
3. art. 35 ust. 3 ustawy prawo budowlane oraz § 13 a pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez stwierdzenie, że inwestor nie uczynił pełnej analizy obszaru oddziaływania inwestycji, podczas gdy na żądanie organu dostarczono graficzne określenie obszaru oddziaływania inwestycji, na co dozwala powyższy przepis rozporządzenia, przy czym forma opisowa zawarta była w rozdziale "prognozowania zasięgów pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych w otoczeniu anten" oraz w samym projekcie budowlanym w części "obszar oddziaływania inwestycji".
Ponadto, na podstawie art. 142 kpa skarżąca spółka zaskarżyła w całości postanowienie Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości występujących w złożonym projekcie budowlanym, zarzucając mu naruszenie:
1. art. 32 § 4 pkt 2 w zw. z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez stwierdzenie obowiązku przedłożenia zgody właściciela działki na prowadzenie inwestycji oraz zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy przepis wymaga jedynie złożenia odpowiedniego oświadczenia w tej materii, zaś w sprawie nie istnieją żadne okoliczności poddające pod wątpliwość prawdziwość takiego oświadczenia;
2. art. 34 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane poprzez sformułowanie nadmiernych i nieproporcjonalnych w stosunku do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych, wymogów uzupełnienia rzekomych jego braków.
W związku z powyższym, w zakresie zaskarżonego postanowienia skarżąca spółka wniosła o jego uchylenie w całości, względnie zmianę tego postanowienia poprzez usunięcie punktu pierwszego.
W odniesieniu do zaskarżonej decyzji skarżąca spółka wniosła o jej uchylenie w całości, zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę planowanej inwestycji, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Wojewoda K. – P. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że rozważył zasadność nałożonych przez Starostę B. obowiązków w postanowieniu z dnia [...].12.2018 r., a następnie zbadał, czy zostały one skutecznie zrealizowane przez inwestora. Stosownie do treści art. 33 ust. 2 pkt 2) Prawa budowlanego, do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazujący wg skarżącego na prawo do dysponowania działką inwestycyjną nr [...], na podstawie stosunku zobowiązaniowego, gdyż przewiduje uprawnienie do wykonywania robót budowlanych, lecz inwestor nie wskazał, jaki dokument potwierdza prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia [...].12.2018 r., Starosta [...] w pkt 1 zobowiązał inwestora, aby przedłożył do wglądu zgodę właściciela działki nr [...] na przeprowadzenie planowanej inwestycji oraz zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane.
Ponadto wskazano, że inwestor w odwołaniu od decyzji zaskarżył ww. zakres postanowienia Starosty [...] wskazując, że przepis prawa wymaga jedynie złożenia odpowiedniego oświadczenia. Nadto wskazał, że w jego przekonaniu nie ma żadnych okoliczności, które dawałyby organowi podstawy, by wątpić w prawdziwość przedłożonego oświadczenia. Pomimo tego inwestor załączył do akt umowę najmu z dnia [...].08.2000 r. wraz z aneksem nr [...] z dnia [...].06.2009 r.
Postanowieniem z dnia [...].12.2018 r., organ zobowiązał inwestora do przedłożenia "zgody właściciela działki nr [...] na przeprowadzenie planowanej inwestycji", gdyż w ocenie organu przedłożona umowa najmu nie wykazuje powyższego. W § 6 umowy najmu przewiduje, że wynajmujący zobowiązuje się w ramach kwoty czynszu (...) do udostępnienia przedmiotu najmu do zainstalowania i eksploatacji przez najemcę sprzętu w konfiguracji wymienionej w § 2 umowy. Jednakże § 4 ust. 5 umowy najmu wskazuje, że "wszelkie zmiany wykonane przez Najemcę w przedmiocie najmu lub w sposobie jego używania muszą uzyskać uprzednią zgodę Wynajmującego".
Z uwagi na powyższe, zdaniem Wojewody nie można stwierdzić, aby inwestor wykonał pkt 1 postanowienia Starosty [...] w przedmiocie przedłożenia zgody właściciela działki nr [...] na przeprowadzenie planowej inwestycji. Za udzielenie zgody nie można również uznać podpisu P. Parafii ks. R. H. złożonego na pierwszej stronie projektu budowlanego z dnia [...].10.2017 r., gdyż zgoda musi obejmować konkretny cel budowlany, a w przedmiotowej sprawie jest to projekt budowlany z listopada 2018 r. i nie dotyczy pierwotnej budowy z [...].10.2017 r. Nadto w umowie najmu wskazano, że wynajmującego reprezentuje P. Parafii ks. H. P., a nie ks. R. H..
W ocenie organu odwoławczego, obowiązek przedłożenia zgody właściciela działki na przeprowadzenie planowanej inwestycji, jak i zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane był zasadny. Oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane stanowi środek dowodowy mający wykazać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jeżeli więc, wobec nieprecyzyjnej treści oświadczenia, organ miał wątpliwości co do zakresu prawa do dysponowania nieruchomością na cele realizacji zgłoszonego zamierzenia inwestycyjnego, to mógł zażądać wymienionych w pkt 1 postanowienia zgód i na tej podstawie jednoznacznie ustalić, czy inwestor ma zgodę właściciela nieruchomości na realizację planowanej inwestycji, a tym samym prawo do dysponowania tą nieruchomością na wykonanie objętych wnioskiem konkretnych robót (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1997/11).
W pkt 2 postanowienia z dnia [...] grudnia 2018 r., Starosta [...] zobowiązał inwestora do załączenia opinii konserwatorskiej nr [...] z dnia [...].12.2017 r., na podstawie której wydana została decyzja K.-P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...].12.2017 r., znak: [...]. Starosta nadmienił także, że termin ważności pozwolenia w decyzji [...] z dnia [...].12.2017 r. upłynął [...].12.2018 r.
W odpowiedzi, inwestor przedłożył nową decyzję K.-P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. Nadal jednak nie przedłożył opinii konserwatorskiej nr [...] z dnia [...].12.2017 r., która również jest podstawą nowej decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2019 r.
Starosta [...] w decyzji z dnia [...].04.2019 r. wskazał, że nie załączono ostatecznej decyzji K.-P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Skoro jednak przed wydaniem decyzji z dnia [...].04.2019 r., inwestor nie był wzywany do uzupełnienia przedmiotowego braku, to w przekonaniu Wojewody nie można stawiać mu z tego powodu zarzutu w decyzji kończącej postępowanie, a zatem zarzut inwestora jest zasadny, jednakże nie ma on wpływu na rozstrzygniecie sprawy, z uwagi na brak uzupełnienia postanowienia Starosty [...] w pozostałym zakresie.
Wojewoda stanął również na stanowisku, że inwestor nie wypełnił obowiązku nałożonego w pkt 4 postanowienia Starosty [...] w przedmiocie określenia, czy inwestycja stanowi wymianę anten na nowe o takich samych mocach i ukierunkowaniu czy też planowana inwestycja stanowi przebudowę lub rozbudowę stacji bazowej z uwagi na zmianę parametrów wymienionych anten. Wprawdzie inwestor w piśmie z dnia [...] marca 2019 r. wskazał, że inwestycja stanowi wymianę anten na nowe ze względu na zmianę parametrów, jednakże powyższe nie znajduje potwierdzenia w przedłożonym projekcie budowlanym. Na karcie 19-20 projektu budowlanego wskazuje się, że "przedmiotem opracowania jest projekt instalacyjny urządzeń i konstrukcji na stacji bazowej", "w skład rozbudowanej stacji bazowej [...] wchodzą anteny sektorowe - 3 szt. planowane w miejsce 3 szt. demontowanych anten". Z karty nr [...] projektu budowlanego wynika, że planowana przebudowa stacji bazowej wiąże się z zainstalowaniem wewnątrz wieży kościoła różnych stalowych konstrukcji (drabinki, uchwyty) oraz urządzeń, anten i kabli, które spowodują, ze względu na swoje ciężary, sumaryczny wzrost obciążenia pionowego konstrukcji wieży kościoła o wartość równą 450 kG. Przedłożony projekt budowlany nie wskazuje więc konkretnie, jakie anteny (o jakiej mocy i ukierunkowaniu) mają być zdemontowane.
Przedłożona przez inwestora analiza środowiskowa, w ocenie Wojewody nie spełnia również wymogów nałożonych w pkt 8a) postanowienia Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. tj. nie określa zasięgu występowania pól elektromagnetycznych dla wszystkich istniejących i projektowanych instalacji radiokomunikacyjnych, a jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia [...] lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 259/18 dla prawidłowego ustalenia zasięgu występowania pól elektromagnetycznych niezbędne jest określenie nie tylko mocy poszczególnych anten, ale i rozważenie ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Z uwagi na powyższe, zdaniem organu odwoławczego, postanowienie Starosty [...] również w zakresie wskazania zasięgu wszystkich istniejących i projektowanych instalacji radiokomunikacyjnych uznać należy za konieczne.
Powyższe uwagi, jak podkreślił Wojewoda, mają również zastosowanie do prawidłowego określenia obszaru oddziaływania inwestycji, ponieważ brak obliczeń w zakresie kumulacji promieniowania na tym samym sektorze uniemożliwia prawidłowe ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji. Dlatego też wskazanie przez inwestora jedynie działki inwestycyjnej jako objętej obszarem oddziaływania, przy braku określenia nachodzenia wiązek promieniowania, uznać należy zdaniem organu II instancji, za niewystarczające.
Stosownie do treści art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Wprawdzie inwestor pismem z dnia [...].03.2019 r. odpowiedział na postanowienie Starosty [...] z dnia [...].12.2018 r., jednakże w ocenie Wojewody przedłożona dokumentacja nie wyeliminowała braków wskazanych w postanowieniu.
W skardze do Sądu [...].A. zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie następujących przepisów prawa:
- art. 32 § 4 pkt 2 w zw. z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 1994 r., Nr 89, poz. 555 z późn. zm.) poprzez stwierdzenie, że inwestor nie przedłożył do wglądu zgody właściciela działki nr [...] na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy przedłożono umowę najmu zawartą dnia [...].08.2000 r. z której wprost wynika taka zgoda oraz podpis P. Parafii na pierwszej stronie projektu;
-art. 35 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane oraz art. 77 § 1 kpa poprzez błędne uznanie, że inwestor nie wypełnił zobowiązania, a mianowicie:
nie przedłożył opinii konserwatorskiej nr [...] z dnia [...].12.2017 r.,
nie wskazał konkretnie, jakie anteny (o jakiej mocy i ukierunkowaniu) mają być zdemontowane,
nie określono zasięgu występowania pól elektromagnetycznych o poziomach gęstości mocy wyższych od dopuszczalnego 0,1 w/m˛ z uwzględnieniem wszystkich istniejących oraz projektowanych instalacji radiokomunikacyjnych, podczas gdy inwestor przedłożył taką dokumentację z uwzględnieniem wszystkich innych instalacji radiokomunikacyjnych;
- art. 35 ust. 3 ustawy prawo budowlane oraz § 13 a pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez stwierdzenie, że inwestor nie uczynił pełnej analizy obszaru oddziaływania inwestycji, podczas gdy na żądanie organu dostarczono graficzne określenie obszaru oddziaływania inwestycji, na co dozwala powyższy przepis rozporządzenia, przy czym forma opisowa zawarta była w rozdziale "prognozowania zasięgów pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych w otoczeniu anten" oraz w samym projekcie budowlanym w części "obszar oddziaływania inwestycji".
Ponadto, na podstawie art. 142 kpa skarżąca spółka zaskarżyła w całości postanowienie Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości występujących w złożonym projekcie budowlanym, zarzucając mu naruszenie:
art. 32 § 4 pkt 2 w zw. z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez stwierdzenie obowiązku przedłożenia zgody właściciela działki na prowadzenie inwestycji oraz zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy przepis wymaga jedynie złożenia odpowiedniego oświadczenia w tej materii, zaś w sprawie nie istnieją żadne okoliczności poddające pod wątpliwość prawdziwość takiego oświadczenia;
art. 34 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane poprzez sformułowanie nadmiernych i nieproporcjonalnych w stosunku do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych wymogów uzupełnienia rzekomych jego braków.
W związku z powyższym, w zakresie zaskarżonego postanowienia skarżąca spółka wniosła o jego uchylenie w całości, względnie zmianę tego postanowienia poprzez usunięcie punktu pierwszego.
Uzasadniając podniesione zarzuty skarżąca spółka wskazała, że w zakresie postanowienia o nałożeniu obowiązku w punkcie pierwszym, postanowienie to nakazuje przedłożenie do wglądu zgodę właściciela na przeprowadzenie planowanej inwestycji oraz zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a takie oświadczenie zostało przez inwestora uprzednio złożone. Mimo to organ domagał się wykazania zgody właściciela na przeprowadzenie inwestycji i na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane.
W przekonaniu skarżącej, nie ma żadnych okoliczności, które dają organowi podstawy, by wątpić w prawdziwość tego oświadczenia. W szczególności, na wskazanej nieruchomości od dłuższego czasu istnieje już infrastruktura radiotechniczna inwestora, stąd organ nie miał żadnych uzasadnionych wątpliwości, by kwestionować przedłożone oświadczenie. W orzeczeniu z dnia 18.04.2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt: VII SA/Wa 1615/17 wskazał, że co do zasady organ architektoniczno-budowlany nie ma podstaw do badania prawdziwości złożonego przez inwestora oświadczenia, jednak obowiązek zbadania przez organ prawdziwości oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powstaje w przypadku wystąpienia uzasadnionych w tej kwestii wątpliwości. Nie chodzi przy czym wyłącznie o zastrzeżenia podnoszone przez uczestników postępowania, ale także takie wątpliwości, które wynikają ze zgromadzonego materiału dowodowego. W szczególności z porównania planowego zakresu robót z prawem inwestora, jakie wynika ze złożonego przez niego oświadczenia.
Skarżąca wskazała, iż nie bez przyczyny w przepisie znalazł się obowiązek załączenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, jak również od roku 2000 ustawodawca zrezygnował z obligatoryjnego żądania od inwestora legitymowania się pozwoleniem właściciela na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Powyższa zmiana miała na celu odformalizowanie i przyśpieszenie postępowania, stąd odstąpienie od przepisanego w ustawie trybu i żądanie pozwoleń nie powinno być regułą w postępowaniach prowadzonych przez organ, a powinno wynikać z jego wątpliwości co do prawdziwości złożonego oświadczenia. W przedmiotowej sprawie, zdaniem skarżącej, nie ma mowy o jakichkolwiek wątpliwościach, jeżeli na odnośnej nieruchomości od kilkunastu lat istnieje już infrastruktura inwestora, zaś inwestycja polega wyłącznie na jej przebudowie, która mieści się w zakresie wskazanym w umowie najmu.
Poza tym, w przekonaniu skarżącej obowiązki wskazane w postanowieniu z dnia [...].12.2018 r. są rażąco nadmierne i nieproporcjonalne do zakresu inwestycji, gdyż na miejscu istnieje już infrastruktura inwestora, która ma zostać przebudowana, zaś organ żąda również dokumentów i informacji, które powinny być żądane na etapie pierwotnego pozwolenia na budowę, bądź takie, które wykraczają poza informacje potrzebne do rozważenia prawidłowości i zgodności z prawem wyłącznie samej przebudowy stacji. W związku z tym, w przekonaniu skarżącej postanowienie organu I instancji winno podlegać uchyleniu w całości bądź odpowiedniej zmianie, przynajmniej w zakresie punktu 1 poprzez jego wykreślenie.
W zakresie zaskarżonej decyzji skarżąca jest przekonana, że prawidłowo i w pełni wykonała zobowiązanie organu I instancji, stąd jego decyzja, jak i decyzja organu II instancji jest niezasadna, bowiem do wglądu organu przedłożono umowę najmu zawartą z Parafią z dnia [...].08.2000 r. wraz z późniejszymi aneksami. W odnośnej umowie § 4 pkt 1 oraz pkt 6 zawiera oświadczenia woli właściciela nieruchomości do przeprowadzenia planowanej inwestycji, prawie wstępu na nieruchomość oraz prawie do zainstalowania stosownych instalacji. Co więcej, inwestor do akt przedłożył akceptację właściciela na planowaną przebudowę, co wyraża się podpisem właściciela nieruchomości na pierwszej stronie projektu będącego przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawy. Organ II instancji wskazał, że zgoda musi obejmować konkretny cel budowlany - w przedmiotowej sprawie jest to projekt budowlany z listopada 2018 r., a nie projekt dotyczący pierwotnej budowy z [...] października 2017 roku.
Skarżąca wyjaśniła, że pierwotna budowa nie odbyła się w 2017 roku, a podpis ks. R. H. znajduje się na pierwszej stronie projektu budowlanego branży konstrukcyjnej z października 2017 roku, który stanowi element projektu budowlanego z listopada 2018 roku - jest to ten sam projekt, a zatem zgoda dotyczy konkretnego celu budowlanego.
Organ II instancji wskazał również, że w umowie najmu przewiduje się, iż wynajmującego reprezentuje proboszcz Parafii ks. H. P., a nie ks. R. H., który złożył podpis pod projektem, jednak zdaniem skarżącej organ II instancji nie pokusił się o ustalenie, kto obecnie jest proboszczem Parafii, mimo że informacja ta jest powszechnie dostępna (uwidoczniona na stronie internetowej Parafii) - jest nim właśnie ks. R. H., dlatego błędnie przyjęto, iż inwestor nie wykonał nałożonego nań obowiązku.
Skarżąca wskazała również, że zgodnie z zobowiązaniem załączyła do odpowiedzi aktualną decyzję konserwatora zabytków nr [...] wraz z opinią konserwatorską (nr [...] z dnia [...].12.2017r.). Opinia ta ma formę pieczęci organu wraz z podpisem i odręczną adnotacją zawierającą numer opinii oraz datę. Skarżącej nie doręczono nigdy odrębnego dokumentu, który taką opinię miałby stanowić, stąd przedłożenie projektu z pieczęcią, w ocenie skarżącej stanowi o wypełnieniu obowiązku przedłożenia stosownej opinii.
Skarżąca spółka zwróciła też uwagę, że organ II instancji podniósł, że projekt budowlany nie wskazuje konkretnie, jakie anteny (o jakiej mocy i ukierunkowaniu) mają być zdemontowane pomijając całkowicie, że sam przywołał fragment tego projektu cytując "w skład rozbudowanej stacji bazowej [...] wchodzą anteny sektorowe - 3 szt. planowane w miejsce 3 szt. demontowanych anten". Nadto, w opisie charakterystyki obiektu wskazano, że obecnie zainstalowane są 3 anteny.
Powyższe w ocenie skarżącej oznacza, że nie ma potrzeby wskazywania mocy i kierunku demontowanych anten, albowiem wszystkie dotychczasowe anteny zostaną zdemontowane a w ich miejsce zostaną zamontowane nowe.
Wbrew twierdzeniom organów administracji, zdaniem skarżącej do projektu załączono prawidłowo wykonaną analizę środowiskową, w której w formie graficznej przedstawiono przewidywane obszary występowania pól elekromagnetycznych o wartości wyższej niż 0,1 W/m˛ "z uwzględnieniem anten innych operatorów", a zatem również w tym zakresie niezrozumiałe pozostają uwagi organów jakoby dokumenty dotyczyły wyłącznie przebudowanych anten i nie określały zasięgu występowania pól elektromagnetycznych dla wszystkich istniejących i projektowanych instalacji radiokomunikacyjnych, wszak przedstawiona analiza dotyczy wszystkich anten również należących do innych operatorów.
Organ I instancji zarzucił stronie "brak pełnej analizy obszaru oddziaływania", jakoby nie można było jednoznacznie określić obszaru oddziaływania inwestycji, natomiast zdaniem skarżącej, załączyła ona graficzne oznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji, z którego łatwo można odczytać, czy ten wykracza poza granice działki, czy też nie. Na dodatek, zgodnie z § 13a pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. informacja o obszarze oddziaływania obiektu zawiera zasięg obszaru oddziaływania obiektu przedstawiony w formie opisowej lub graficznej albo informację, że obszar oddziaływania obiektu mieści się w całości na działce lub działkach, na których został zaprojektowany. Inwestor przedstawił taką informację w formie graficznej, a zatem nie musiał już przedstawiać jej w formie opisowej, bądź w formie informacji, czy obszar ten zawiera się na działce projektowanej inwestycji. Co jednak istotne, forma opisowa również zawarta w przekazanej organowi I instancji dokumentacji - jako rozdział "prognozowania zasięgów pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych w otoczeniu anten" oraz w samym projekcie budowlanym w części "obszar oddziaływania inwestycji". Powyższe wzbudziło wątpliwości skarżącej co do rozważenia przez organ całokształtu materiału dowodowego, a w szczególności przedstawionego przezeń w prawidłowej i czytelnej formie określenia obszaru oddziaływania.
Wskazano, że obecnie organ II instancji podnosi, że obliczenia w zakresie kumulacji promieniowania, uniemożliwiają prawidłowe ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji, co w ocenie skarżącej nie polega na prawdzie, albowiem stosowne wyliczenia były dokonane, a obszar oddziaływania zamyka się na działce, na której będą prowadzone prace. Prognozowane zasięgi pól o poziomach wyższych od dopuszczalnych znajdować się będą w miejscach niedostępnych dla ludności, a co za tym idzie, nie dotyczą one obszaru oddziaływania inwestycji, którym zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu.
W związku z powyższym, w przekonaniu skarżącej zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja i postanowienie nie odpowiadają prawu, a w zakresie postanowienia nie było podstaw, by żądać od inwestora tak szerokich informacji. Decyzje organów obu instancji ujawniły, że organy nie wzięły pod uwagę całokształtu materiału dowodowego, w szczególności dokumentów wskazanych przez inwestora w odpowiedzi na zobowiązanie. Na dodatek, ocena wykonania poszczególnych obowiązków wskazana przez organy swoim rygoryzmem wydaje się dalece wykraczać nie tylko poza ramy postanowienia zobowiązującego do usunięcia braków, ale również poza to, co obiektywnie jest potrzebne do rozważenia prawidłowości i zgodności z prawem planowanej inwestycji.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę wymaga uprzedniego sprawdzenia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej dokumentacji projektowej w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w tym co do kompletności projektu budowlanego. Zgodnie z art. 4 Prawa budowalnego prawo zabudowy nieruchomości przysługuje każdemu, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych;
Zgodnie zaś z regulacją zawartą w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z powyższego wynika, że w celu wykazania się przez inwestora wskazanym prawem, składa on oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, które zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy jest obligatoryjnym elementem wniosku o pozwolenie na budowę podlegającym badaniu przez organ (zob. A. Gliniecki (red.), Prawo Budowlane. Komentarz, s. 451-452, Wolters Kluwer 2016, wyd. 3). Składane oświadczenie stwarza domniemanie, że deklarowane prawo przysługuje danemu podmiotowi, jednakże w razie powzięcia przez organ wątpliwości co do rzeczywistego stanu prawnego powinien on podjąć działania zmierzające do wyjaśnienia tej kwestii (zob. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2007 r., II OSK 577/06, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Temu służy instrument z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego umożliwiający organowi nałożenie na inwestora obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Organ może zatem uzależnić wydanie pozwolenia na budowę od przedłożenia przez inwestora określonych dokumentów oraz od poprawienia nieprawidłowości stwierdzonych w projekcie.
W świetle art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nie ulega zatem wątpliwości, że w razie niewykonania w ustalonym terminie nałożonego obowiązku usunięcia nieprawidłowości, organ nie ma innej możliwości, jak wydać decyzję odmowną. W tym względzie ustawodawca nie pozostawił organowi swobody działania. Przy czym, dla oceny prawidłowości wydanej decyzji o odmowie wydania pozwolenia na budowę w oparciu o omawianą regulację istotne jest nie tylko stwierdzenie, że inwestor nie wykonał nałożonych obowiązków bądź wykonał się w sposób nieprawidłowy, ale także to, czy w okolicznościach danej sprawy zasadnym było skorzystanie z instytucji wezwania, o której mowa w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Brak takich podstaw unicestwia bowiem zastosowany rygor zastrzeżony na wypadek niewykonania postanowienia w określonym terminie (zob. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2019 r.,II OSK 1934/19, LEX nr 2723716).
Stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, do wniosku o pozwolenie na budowę należało zatem dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W rozpoznawanej sprawie wniosek dotyczył wymiany 3 anten na nowe i montaż mocowania wspornika W1 do istniejącego słupa w celu zamontowania modułu radiowego stacji bazowej telefonii komórkowej na wieży kościoła pw. Św. A. (wpisanego do rejestru zabytków), posadowionego na działce nr ew. 959 w K..
Rozważając zasadność nałożenia obowiązku wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w związku z treścią łączącej strony umowy, konieczna była analiza załączonej do akt umowy najmu z [...].08.2000 r. zawartej pomiędzy Parafią Rzymskokatolicką pw. Wniebowzięcia NMP, a [...] T. C. sp. z o.o. w W.. Z § 2 umowy wynika, że wynajmujący oddał do używania wieżę K. Św. A. w K. przy ul. [...] pod instalację i eksploatację anten nadawczo - odbiorczych i urządzeń telekomunikacyjnych dla sieci telefonii cyfrowej o wymienionej docelowej konfiguracji:
- Anteny Paraboliczne ML- szt.1
- Anteny Rozsiewcze RBS- szt. 3
- RBS Cabinet (szafa) - 1 szt.
W § 6 umowy wynajmujący zobowiązał się w ramach kwoty czynszu (...) do udostępnienia przedmiotu najmu do zainstalowania i eksploatacji przez najemcę sprzętu w konfiguracji wymienionej w § 2 umowy. Jednakże § 4 ust. 5 umowy najmu wskazuje, że "wszelkie zmiany wykonane przez Najemcę w przedmiocie najmu lub w sposobie jego używania muszą uzyskać uprzednią zgodę Wynajmującego".
Umowę zawarto na 5 lat, ustalając jednoznacznie, że przedmiot najmu zostanie wykorzystany do zainstalowania i eksploatacji sprzętu składającego się z anten nadawczo - odbiorczych w konfiguracji wymienionej w § 2.
Oceniając zapis umowy należy podkreślić, że bardzo konkretnie określa ona sposób i zakres korzystania z nieruchomości. Z całą pewnością nie obejmuje ona zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane inne niż w niej opisane. Zasadne zatem było zobowiązanie do przedstawienia zgody na dysponowanie nieruchomością na cele obejmujące nowe zamierzenie instalacyjne, gdyż powołanie się wyłącznie na stosunek zobowiązaniowy w świetle treści umowy był niewystarczający.
Zgodnie z treścią umowy zachodziła więc konieczność ustalenia, czy wnioskowana zmiana polegająca na wymianie anten znajduje akceptację u wynajmującego. Umowa ograniczała bowiem swobodę w dysponowaniu nieruchomością do enumeratywnie wskazanych czynności.
Dodatkowo, w dniu [...] czerwca 2009 r., a więc już po okresie obowiązywania umowy, zawarto aneks ze wskazaniem terminu obowiązywania umowy do 2025 r. W zakresie sposobu korzystania z nieruchomości, odwołano się do zapisów umowy z [...].08.2000r. a więc do umowy, która w chwili podpisywania aneksu już wygasła. Natomiast trzeba podkreślić, że ani organy administracji architektoniczno-budowlanej, ani sąd administracyjny nie są władne do rozstrzygania ewentualnych kwestii cywilnoprawnych.
Słusznie natomiast organ uznał, że nie można stwierdzić, aby inwestor wykonał pkt 1 postanowienia Starosty [...] w przedmiocie przedłożenia właściwego oświadczenia lub zgody właściciela działki nr [...] na przeprowadzenie planowej inwestycji. Za udzielenie zgody nie można również uznać podpisu P. Parafii ks. R. H. złożonego na pierwszej stronie projektu budowlanego z dnia [...].10.2017 r., gdyż zgoda musi obejmować konkretny cel budowlany. Zgoda na wykorzystanie nieruchomości na cele budowlane stanowi określone oświadczenie woli i nie spełnia tego kryterium podpis proboszcza na pierwszej stronie projektu budowlanego. Nadto, w umowie najmu wskazano, że wynajmującego reprezentuje P. Parafii ks. H. P., a nie ks. R. H..
Słusznie inwestor wskazał, że inwestor przedkłada zgodę do dysponowania nieruchomością na cele budowlane a nie zgodę na przeprowadzenie inwestycji przez właściciela. Należy jednak zauważyć, że skoro najemca przedstawił dokument wywołujący w swej treści uzasadnione wątpliwości co do zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, a zgoda wynajmującego na wskazany zakres robót wynikała wprost z umowy najmu, gdyż w takim zakresie wyłącznie wynajmujący warunkował zmiany w substancji budynku dokonane przez najemcę, to w przedstawionych warunkach tylko taka zgoda czyniłaby zadość zobowiązaniu do przedstawienia właściwego oświadczenia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zasadnie zatem Starosta postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie tytułu, z którego wynika to prawo, w odniesieniu do obiektu na działce nr [...], a po bezskutecznym upływie wyznaczonego w postanowieniu terminu, stosownie do treści art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, wydać decyzję odmowną. Na podstawie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, organ miał obowiązek wymagać złożenia stosownego oświadczenia.
W odniesieniu do opinii i decyzji konserwatorskiej z 20.12. 2017r., termin ważności decyzji upłynął 31. 12. 2018. Inwestor uzyskał nową decyzję ale nie była ona ostateczna lecz organ nie wzywał o decyzję ostateczną, zatem słusznie organ II instancji stwierdził, że nie można inwestorowi stawiać zarzutu w tym przedmiocie. Nie przedłożono jednak opinii konserwatorskiej nr [...] z 20.12. 2017r. lecz stanowiła ona podstawę wydania nowej decyzji.
Oceniając zarzut w zakresie prawidłowości określenia przedmiotu inwestycji, słusznie organ odwoławczy podał, szczegółowo opisując istniejące rozbieżności, że inwestor pomimo wezwania nie usunął wątpliwości w tym przedmiocie. To zaś wpływa na charakterystykę przedsięwzięcia w zakresie parametrów norm środowiskowych i oddziaływania inwestycji.
W ocenie Sądu, działania Starosty, a potem Wojewody, były zatem prawidłowe i tym samym nie można zarzucić tym organom naruszenia prawa. Wojewoda odniósł się do zarzutów odwołania, a także zbadał zgromadzony materiał dowodowy i dokonał jego oceny w kontekście przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. W szczególności, organ ten prawidłowo zaakceptował konieczność przedstawienia w niniejszej sprawie oświadczenia o prawie do dysponowania na cele budowlane i ocenił skutki braku zgody właściciela tej nieruchomości na niniejsze postępowanie a także prawidłowo ocenił pozostałe zarzuty.
Reasumując, Sąd uznał, że przeprowadzone przez organy administracji architektoniczno-budowlanej postępowanie spełnia wymogi art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż w jego toku zgromadzono wyczerpujący materiał dowodowy, ustalono stan faktyczny sprawy w następstwie jego wszechstronnej oceny oraz dokonano prawidłowej subsumpcji przepisów Prawa budowlanego. Stanowisko organów oraz argumentacja na jego poparcie znalazła zaś odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych decyzji, sporządzonych zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło