II SA/Bd 970/15

WyrokWSA w Bydgoszczy2015-10-28

Skład orzekający: Leszek Tyliński, Anna Klotz, Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może badać zasadność ostatecznej decyzji administracyjnej, która stanowi podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji, gdy zobowiązany podnosi zarzuty dotyczące błędu co do osoby zobowiązanego lub nieistnienia obowiązku?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności ani wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, który wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej. Jego rolą jest jedynie doprowadzenie do wykonania tego obowiązku przy zastosowaniu przepisów prawa. Badanie legalności decyzji merytorycznej wykracza poza zakres postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. W. i Z. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Obowiązek zamurowania otworów okiennych wynikał z ostatecznej decyzji administracyjnej, która nie została wykonana. Skarżący podnosili zarzuty błędu co do osoby zobowiązanego oraz nieistnienia obowiązku, argumentując, że nabyli nieruchomość po wydaniu decyzji i że poprzedni właściciel powinien ponosić odpowiedzialność.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi A. W., Z. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji oraz grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. Decyzją z dnia[...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...] nałożył na A. W. i Z. W. obowiązek zamurowania istniejących otworów okiennych w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr 33 przy ul. [...] tj. jeden otwór okienny o wym. ca 0,80 m x 1,40 m i drugi otwór okienny (z zamontowanymi drzwiami balkonowymi dwuskrzydłowymi) o wym. ca 1,40 m x 2,00 m, wykonanych w ścianie szczytowej południowej (granicznej) obiektu (od strony nieruchomości pp. R. i J. P.) oraz otwór wykonany w ścianie szczytowej północnej (granicznej) obiektu o wym. 1,40 m x 0,90 m w terminie do 31 marca 2014 r. Oznaczona wyżej decyzja administracyjna nie została zaskarżona i stała się ostateczna, lecz nałożony nią obowiązek nie został wykonany, (co zostało potwierdzone w protokole oględzin z dnia 3.04.2014 r.), dlatego też zobowiązanym przesłano upomnienie z dnia[...], zawierające wezwanie do wykonania ciążącego na nich obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. W dniu 28.04.2014 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo Państwa W. z dnia 22.04.2014 r. informujące, że "z powodu przebywania za granicą prace wymagające koordynacji i nadzoru zostaną wykonane w najbliższym czasie w naszej obecności", a następnie pismem z dnia [...] r. Państwo W. zwrócili się z prośbą o uzasadnienie nakazu zamurowania otworu okiennego. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] r., powiatowy organ nadzoru budowlanego poinformował o uzasadnieniu prawnym decyzji z dnia [...] r. i przypomniał o konieczności wykonania określonego w niej obowiązku. Wobec dalszego uchylania się od wykonania obowiązku (potwierdzonego oględzinami z dnia 8.01.2015 r.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...], postanowieniem z dnia[...], wszczął w stosunku do A. W. i Z. W. postępowanie egzekucyjne w administracji i zastosował środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia, w kwocie 2.500,00 zł. Wydanie tego postanowienia zostało poprzedzone sporządzeniem notatki służbowej z dnia [...] r. dotyczącej analizy zastosowanego środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 122 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny doręczono zobowiązanym odpisy tytułu wykonawczego[...] Zażalenie z dnia [...] r. zatytułowane: "zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji wraz z zarzutami", zostało rozpatrzone przez organ pierwszej instancji, który postanowieniem z dnia [...] nie uwzględnił zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej tj. zarzutu odnośnie błędu co do osoby zobowiązanej i zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Z kolei pismem z dnia [...] r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...] przekazał organowi odwoławczemu zażalenie Państwa W. z dnia [...] r. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji oraz w przedmiocie nałożenia grzywny w kwocie 2.500,00 złotych, które jest przedmiotem niniejszego postępowania. Zdaniem skarżących, postanowienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i nałożeniu grzywny jest niesłuszne, ponieważ wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...] jest niemożliwe z uwagi na błąd co do osoby zobowiązanego oraz nieistnienie obowiązku. Strony wskazały, że nieruchomość w [...] nabyto w drodze umowy sprzedaży, a decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] wydana została na wniosek ówczesnego właściciela nieruchomości – M. G., który był stroną postępowania i tym samym to od powinien ponosić odpowiedzialność co do ewentualnych dalszych postępowań związanych z wydaną na jego wniosek decyzji. Niezależnie od tego zwrócono uwagę na wątpliwości związane z doręczaniem korespondencji, gdyż skarżący nie byli osobiście zawiadamiani o sprawach, które według organu ich dotyczyły, pozbawiono ich prawa do uczestniczenia w postępowaniu, w którym mogli uczestniczyć. Skarżący nie rozumieją, dlaczego organ dał wiarę oświadczeniom Państwa P. jakoby podawali różne adresy do korespondencji, tym bardziej dlaczego organ wysyłał pisma do osoby, która nie posiadała do tego stosownego upoważnienia. Podkreślono, że przez okres 15 lat nikt nie zgłaszał zarzutów pod kątem usytuowania okien i balkonu w nabytym domu. Strony odwołujące się zarzuciły również, że obowiązek, o którym mowa w zaskarżonym postanowieniu, tj. decyzja z dnia 11 grudnia 2013 r. zawiera błędną podstawę prawną, gdyż wszelkie prace były wykonane w oparciu o stosowne pozwolenia, a nabycie nieruchomości miało miejsce we właściwy sposób i z przekonaniem o uregulowanej sytuacji prawnej. Wobec powyższego w ocenie stron wskazana podstawa w ogóle nie znajduje zastosowania. Składający zażalenie oświadczyli, iż nie rozumieją, dlaczego kolejne organy zwracają się do nich z pismami dotyczącymi postępowania, w którym nigdy nie występowali jako strona i ostatecznie wszczynają postępowanie egzekucyjne i nakładają karę grzywny, szczególnie tak wysoką, bo w kwocie 2.500,00 złotych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po rozpatrzenia zażalenia, postanowieniem z dnia [...] utrzymał mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem organu odwoławczego podkreślania wymaga, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji, tj. w niniejszym przypadku decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia[...]. Sprawa dotycząca oceny legalności decyzji, nakładającej egzekwowany w niniejszym postępowaniu obowiązek, nie jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny nie dość, że orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej, to jeszcze naraziłby się na zarzut naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.). [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił też uwagę, że zgodnie z treścią księgi wieczystej KW nr[...], właścicielami działki nr 33 zlokalizowanej przy ul. [...] są A. W. i Z. W., którzy są w pełni za tę nieruchomość odpowiedzialni i zobowiązani do wykonania obowiązków z tą nieruchomością związanych. Zatem tylko oni posiadają tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością i mają możliwości wykonania egzekwowanego obowiązku w związku z czym do organów nadzoru budowlanego nie należy kierować roszczeń w zakresie spraw związanych z nabyciem nieruchomości, czy też stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na wymianę okien i drzwi w przedmiotowym obiekcie budowlanym, bowiem rozstrzyganie tych kwestii nie należy do właściwości tych organów. Ustosunkowując się natomiast do treści zażalenia, w którym skarżący twierdzą, że "skarżone postanowienie wydano bezpodstawnie i jako takie powinno zostać uchylone", organ wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie z dnia [...], zostało wydane w oparciu o właściwą podstawę prawną tj. m.in. w oparciu o art. 6 § 1, art. 121 § 1, § 2 i § 4 oraz art. 122 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Biorąc pod uwagę powyższe, realizując wprowadzoną przez ustawodawcę w art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zasadę, pozostawiającą swobodę organom egzekucyjnym w zakresie szczegółowego ustalania wysokości grzywny w celu przymuszenia do górnych granic ustalonych w ww. przepisie, ograniczoną dyrektywami płynącymi z zasady racjonalnego działania (art. 7 § 2 ustawy egzekucyjnej) oraz kierując się koniecznością zapewnienia efektywności egzekucji wobec zobowiązanych, organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. W skardze do sądu A. W. i Z. W. wnieśli o uchylenie postanowienia organu odwoławczego w całości i umorzenie postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: 1. art. 33 § 1 ust 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619) poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w prowadzeniu egzekucji, podczas gdy w przedmiotowej sprawie wystąpił błąd, co do osoby zobowiązanego, bowiem skarżący nabyli nieruchomość we właściwy sposób i z przekonaniem o uregulowanej sytuacji prawnej nieruchomości po dacie wydania decyzji uprawniającej do wykonania otworów okiennych, która skierowana była do poprzedniego właściciela nieruchomości, zatem to poprzedni właściciel jest stroną postępowania w toku niniejszej sprawy, 2. art. 33 § 1 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z 156 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w prowadzeniu egzekucji, podczas gdy w przedmiotowej sprawie stwierdzenie nieważności decyzji jest niedopuszczalne z uwagi na znaczny upływ czasu, a zatem decyzja z dnia [...] r. stwierdzająca nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] wydana została z naruszeniem przepisów prawa oraz art. 2 Konstytucji RP i jako niedopuszczalna w obrocie prawnym nie może stanowić podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżący zwrócili uwagę, że nieruchomość w [...], została przez nich nabyta w drodze umowy sprzedaży, natomiast decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...]r. wydana została na wniosek ówczesnego właściciela nieruchomości M. G., który był stroną postępowania administracyjnego i tym samym to on powinien ponosić odpowiedzialność co do ewentualnych dalszych zobowiązań. Zarzut ten skarżący podnosili w zażaleniu z dnia [...] r., lecz organ odwoławczy błędnie przyjął, że to obecni właściciele działki nr 33 zlokalizowanej przy ul. [...], są w pełni za tę nieruchomość odpowiedzialni i zobowiązani do wykonania obowiązków z tą nieruchomością związanych. Zdaniem skarżących, nie istnieje obowiązek, na podstawie którego została wszczęta egzekucja, gdyż wszystkie prace zostały wykonane na podstawie decyzji Burmistrza Miasta u Gminy [...] z dnia[...], którą skarżący nabyli we właściwy sposób i z przekonaniem o uregulowanej sytuacji prawnej. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] stwierdził, że decyzja Burmistrza Miasta Gminy [...] z dnia [...] r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa i nie powinna funkcjonować w obrocie prawnym, lecz zgodnie z wyrokiem TK z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, co zdaniem skarżących bezsprzecznie ma miejsce w przedmiotowej sprawie. W omawianej sprawie stwierdzenie nieważności decyzji nastąpiło po upływie 16 lat, więc jest to w ocenie skarżących znaczący upływ czasu, przez co należy uznać, że decyzja z dnia [...] r. Wojewody [...] została wydana z naruszeniem art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a. W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanemu w sprawie postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia[...], którym utrzymano mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...] o wszczęciu w stosunku do A. W. i Z. W. postępowania egzekucyjnego w administracji i zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Merytoryczną ocenę zaskarżonych aktów poprzedzić należy uwagą, iż poza kontrolą sądowoadministracyjną pozostaje prawidłowość ostatecznej decyzji z dnia[...], na mocy której Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we Włocławku nałożył na skarżących obowiązek zamurowania istniejących otworów okiennych w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr 33 przy ul. [...]. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna, a zgodnie zaś z ugruntowaną już linią orzecznictwa sądów administracyjnych "dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja nakładająca określony obowiązek, dopóty możliwe jest wszczęcie i prowadzenie egzekucji w celu jego wykonania" (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 października 2007 r. sygn. akt II SA/GL 335/07, Lex 347899). W tym miejscu dodać należy, iż działania organu egzekucyjnego na obecnym etapie postępowania mają wyłącznie charakter formalno – prawny i są jedynie konsekwencją niewykonania decyzji o charakterze merytorycznym. Organ egzekucyjny nie bada zatem ww. decyzji merytorycznej, lecz tylko podejmuje działania przy zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa do jej wykonania. Decyzja z [...] r. nie podlega również kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu, albowiem wykracza to poza zakres rozpoznawanej sprawy. Tym samym bezzasadnym był podnoszony przez skarżących zarzut kwestionujący decyzję na mocy której Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...] nałożył na skarżących obowiązek zamurowania istniejących otworów okiennych w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr 33 przy ul. [...]. W postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie może badać merytorycznej poprawności decyzji nakładającej obowiązki objęte tytułem wykonawczym, a także badać możliwości jej wzruszenia w trybach nadzwyczajnych. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Celem postępowania egzekucyjnego jest bowiem doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków, wynikających z ostatecznej decyzji administracyjnej. Organ egzekucyjny nie jest władny uchylać, zmieniać bądź w inny sposób weryfikować decyzję administracyjną, która stała się ostateczna i nie będąc dobrowolnie wykonana podlega przymusowemu wykonaniu. (por. wyrok NSA z 24.03.2015r., II OSK 2030/13). Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do treści art. 119 § 1 ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). W wyroku z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1822/10 (dostępny, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który tutejszy Sąd w pełni akceptuje, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Stąd nie ma tutaj zastosowania wyrażona w prawie karnym zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego. Sytuacja majątkowa zobowiązanego i jego możliwości płatnicze mają znaczenie o tyle, o ile pozwalają ocenić skuteczność tego środka egzekucyjnego. Aby zatem środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku, czy to poprzez osobiste wykonanie przez zobowiązanego, czy w drodze wykonania zastępczego. Z tych też przyczyn w ramach uznania administracyjnego, wymierzając przedmiotową grzywnę, organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony (podobnie por. wyroki NSA: z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1169/09; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 235/09; z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1642/06). W sprawach z zakresu prawa budowlanego organy egzekucyjne mają wybór między dwoma środkami: wykonaniem zastępczym jako bezpośrednio prowadzącym do wykonania obowiązku lub grzywna w celu przymuszenia. Organ egzekucyjny zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 7 § 2 ustawy, ma obowiązek każdorazowo rozważyć całokształt okoliczności danej sprawy i zastosować taki środek egzekucyjny, który prowadzi do wykonania obowiązku i jednocześnie jest dla zobowiązanego najmniej uciążliwy. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny wyczerpująco ustalił stan faktyczny, a następnie poddał go wnikliwej analizie w kontekście obowiązujących przepisów prawa. Prawidłowo organ stwierdził, iż wobec niekwestionowanego przez strony ustalenia, iż nie wywiązały się one z obowiązków nałożonych ostateczną decyzją z dnia [...] zasadne jest podjęcie kroków zmierzających do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wobec niezastosowania się przez zobowiązanych do upomnienia i niewykonania obowiązku – organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne, poprzez wystawienie i doręczenie tytułów wykonawczych, a następnie – wobec ustalenia, iż obowiązek nadal nie został wykonany – nałożył grzywnę w celu przymuszenia. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonego aktu zostało przeprowadzone z uwzględnieniem obwiązujących w tej mierze przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z kolei samo postanowienie o nałożeniu grzywny zawiera elementy, przewidziane w art. 122 § 1 i § 2 ustawy Nie budzi wątpliwości Sądu, iż rozważając przede wszystkim, który spośród kilku dostępnych środków egzekucyjnych będzie najmniej uciążliwy dla zobowiązanych, a jednocześnie będzie prowadził do osiągnięcia celu w postaci wykonania nałożonego obowiązku, organ rozważył i dokładnie wyjaśnił stronom zalety i wady, dla sytuacji prawnej strony, zastosowania każdego ze środków. Ostatecznie zasadnie ocenił, iż nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku będzie najmniej uciążliwe i biorąc pod uwagę specyfikę obowiązku realnie mobilizujące do jego wykonania, co pozwala na unikniecie konieczności zapłaty. Dokonując wyboru środka egzekucyjnego, organ pierwszej instancji poddał analizie koszty ewentualnego wykonania zastępczego, czyli koszty jakie zobowiązani musieliby ponieść w związku z zamurowaniem 3 otworów okiennych w przedmiotowym budynku mieszkalnym tj. koszty robót rozbiórkowych (demontażu okien i drzwi balkonowych), koszty robót murowych i towarzyszących, czyli koszty uzupełnienia ścian lub zamurowania otworów w ścianach na zaprawie cementowo-wapiennej bloczkami z betonu komórkowego, uzupełnienia tynków, a także uzupełnienia izolacji termicznej, które to koszty zostały oszacowane, na kwotę około 5.026,25 zł. Dokładne wyliczenie zostało szczegółowo przedstawione w sporządzonej notatce służbowej z dnia 19.01.2015 r. wraz z załączonym do niej kosztorysem inwestorskim, wykonanym na podstawie średnich cen za III kwartał [...] 2014 r. Celem postępowania egzekucyjnego jest skuteczne zaspokojenie wierzyciela, poprzez wyegzekwowanie od dłużnika obowiązku, którego istnienie i wymagalność nie mogą być już kwestionowane. Rolą i powinnością organu egzekucyjnego jest wyegzekwowanie obowiązku określonego w ostatecznej decyzji, rolą zobowiązanego podjęcie wszelkich czynności, skutkiem których z tego obowiązku wywiąże się. Grzywna w celu przymuszenia jest co do zasady mniej uciążliwym środkiem niż wykonanie zastępcze, którego koszty ponosi zobowiązany. Ustosunkowując się do kwestii obciążenia skarżących nałożonym obowiązkiem, Sąd miał na uwadze, że organy egzekucyjne prowadząc postępowanie badają z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie są uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W konsekwencji w sytuacji, gdzie ostateczną decyzją organu nadzoru budowlanego nałożył na skarżących obowiązek zamurowania istniejących otworów okiennych w budynku mieszkalnym, organ egzekucyjny może podjąć czynności w ramach procedury egzekwowania wyłącznie w odniesieniu do osoby zobowiązanej z takiej decyzji, chyba że w toku postępowania nastąpiła zmiana właściciela nieruchomości, której obowiązek dotyczy, a poprzedni właściciel nie jest już posiadaczem lub zarządcą nieruchomości. W postępowaniu egzekucyjnym chodzi bowiem o wykonanie nałożonego w postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym obowiązku. Z treści przepisu art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) wynika, że na inwestorze, właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego ciąży obowiązek zlikwidowania stanu niezgodnego z prawem na swój koszt. Organy egzekucyjne słusznie prowadzą zatem egzekucję wobec aktualnego właściciela nieruchomości, to jest wobec skarżących. Wobec powyższych rozważań zarzuty zawarte w skardze nie mogły prowadzić do jej uwzględnienia. Brak było podstaw do rozpatrywania wniosku skarżących o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Przedmiotem postępowania organu odwoławczego na tym etapie było rozstrzygniecie o zasadności nałożenia na skarżących grzywny w celu przymuszenia. Organ odwoławczy, rozważając dopuszczalność prowadzenia egzekucji wobec skarżących, ustosunkował się również do ich zarzutów dotyczących braku podstaw do obciążania jej egzekwowanym obowiązkiem, na czym skarżący opierali swój wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Skoro organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że obowiązek aktualnie obciąża skarżących, to brak było podstaw do uchylania postanowienia organu pierwszej instancji o nałożeniu na skarżących grzywny w celu przymuszenia. W ocenie Sądu, organ prawidłowo przeprowadził postępowanie, czemu dał wyraz w obszernej, ale przede wszystkim prawidłowej i znajdującej potwierdzenie w materiale sprawy, argumentacji uzasadnienia. Wyczerpująco również uzasadnił wysokość orzeczonej grzywny, uwzględniając istotne okoliczności sprawy, osobę zobowiązanego i zakres obowiązku. Grzywna w celu przymuszenia nałożona w przedmiotowej sprawie na skarżących spełnia wymogi ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wybór tego środka egzekucyjnego, jak również wysokość nałożonej grzywny, odpowiadają rodzajowi nałożonego obowiązku, zostały umotywowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a argumentacja organu w tym zakresie zasługuje na akceptację. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło