II SAB/Bd 145/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2022-03-29

Skład orzekający: Joanna Janiszewska-Ziołek, Grzegorz Saniewski, Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej zasadnie wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej poprzez jego podpisanie, gdy wniosek został złożony drogą elektroniczną?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej niezasadnie wezwał wnioskodawcę do podpisania wniosku o udostępnienie informacji publicznej złożonego drogą elektroniczną, ponieważ ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje takich wymogów formalnych dla wniosku składanego w tej formie. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych jest uzasadnione jedynie w sytuacji, gdy organ zamierza wydać decyzję administracyjną (np. odmowną) i stosuje przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co nie miało miejsca w tej sprawie. W związku z tym organ pozostawał w bezczynności.
Stan faktyczny
Skarżący złożył do Inspektora Sanitarnego wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej sekcji zwłok w przypadku podejrzenia zgonu na Covid-19. Organ wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych poprzez podpisanie wniosku, wskazując na możliwość zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i przedłużając termin załatwienia sprawy. Skarżący uznał wezwanie za bezzasadne i wniósł skargę na bezczynność i przewlekłość organu. Sąd uznał, że organ zasadnie wezwał do podpisania wniosku, co skutkowało bezczynnością organu.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązał Inspektora Sanitarnego do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt wraz z wyrokiem. 2. Stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalił skargę w pozostałej części. 4. Zasądził od Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 marca 2022 r. sprawy ze skargi [...][...] na bezczynność i przewlekłość [...][...] Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje [...][...] Inspektora Sanitarnego w [...] do załatwienia wniosku [...][...] z dnia [...] września 2021r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że [...][...] Inspektor Sanitarny w [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałej części, 4. zasądza od [...][...] Inspektora Sanitarnego na rzecz [...][...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] września 2021 r. skarżący J. M. skierował do Inspektor Sanitarny (PWIS), za pośrednictwem poczty elektronicznej e-mail, wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: ilości sekcji zwłok przeprowadzonych w przypadku podejrzenia zgonu na Covid-19, licząc od początku ogłoszenia stanu pandemii do czasu udzielenia odpowiedzi na niniejszy wniosek (pkt 1); ilości wniosków skierowanych do organu o przeprowadzenie sekcji zwłok w przypadku podejrzenia zgonu na Covid-19 (pkt 2); wskazania podmiotów wnioskujących o przeprowadzenie sekcji zwłok w przypadku podejrzenia zgonu na Covid-19 (pkt 3); wskazania organów, do których wysyłane były wyniki przeprowadzonych sekcji zwłok (pkt 4); wskazania czy zostało stwierdzone co było przyczyną zgonów na Covid-19 (pkt 5). Formę udzielenia ww. informacji skarżący określił jako pisemną na wskazany we wniosku adres. W odpowiedzi na powyższe, organ pismem z dnia [...] października 2021 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej poprzez złożenie podpisu na wniosku. Organ wskazał jednocześnie, że nieusunięcie braku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania oraz poinformował, że na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. termin załatwienia sprawy przedłużony zostaje do 2 miesięcy z uwagi na konieczność uzyskania dodatkowych informacji od wnioskodawcy, od których uzależnione będzie dalsze działanie podmiotu zobowiązanego do rozpatrzenia wniosku. Do wniosku organ załączył ponadto Informację dla osób składających wnioski o udostępnienie informacji publicznej w WSSE w B.. Pismem z dnia [...] października 2021 r. skarżący zwrócił się do organu (poprzez e-mail) z zapytaniem czy okoliczność, że złożył on wniosek o udzielenie informacji publicznej poprzez e-mail uniemożliwia organowi udostępnienie mu wnioskowanej informacji czy też organ ma zamiar odmówić mu udzielenia informacji. Pismem z dnia [...] października 2021 r. organ ponownie poinformował skarżącego, że nieuzupełnienie braków formalnych we wskazanym terminie skutkowało będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. PWIS wskazał jednocześnie, że art. 64 § 2 k.p.a. znajduje zastosowanie do usunięcia braków formalnych wniosku, gdy w sprawie choćby potencjalnie zachodzi możliwość wydania decyzji administracyjnej. W sytuacji więc gdy wniosek wpłynął w formie e-maila, nie jest spełniona zasada pisemności z art. 14 k.p.a., wobec czego koniecznym jest przeprowadzenie postępowania naprawczego. Pismem z dnia [...] października 2021 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność PWIS, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.d.i.p. i domagając się w szczególności: ustalenia, że wniosek skarżącego dotyczył informacji publicznej; zobowiązania PWIS do udzielenia żądanej informacji w terminie 7 dni od daty wydania prawomocnego wyroku; stwierdzenia, że w sprawie doszło do przewlekłości postępowania; przyznania skarżącemu kwoty pieniężnej w wysokości [...] zł lub ewentualnie nałożenia grzywny w tej samej wysokości; przeprowadzenia postępowania dowodowego poprzez zobowiązanie PWIS do przekazania do Sądu wnioskowanych informacji w celu ustalenia czy wniosek dotyczył informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m.in., że organ bezpodstawnie wezwał go do usunięcia braków formalnych złożonego wniosku. Powołał się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że przepisy u.d.i.p. nie przewidują jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej poza utrwaleniem go na piśmie. Ponadto w ocenie skarżącego organ podejmując czynności, pozbawione jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy, dopuścił się przewlekłości w postępowaniu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku. Podkreślił również, że organ pozostaje w bezczynności, gdyż nie udzielił odpowiedzi na wniosek z [...] września 2021 r. we wskazanych w u.d.i.p. terminie oraz formie. Uzasadniając wniosek o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty pieniężnej lub wymierzenie organowi grzywny skarżący wskazał w szczególności na potrzebę zniechęcenia organów do uczestniczenia w sporach sądowych i możliwość uniknięcia w przyszłości postępowania sądowego w tej samej sprawie. Przedstawił ponadto obszerną argumentację na temat potrzeby przesądzenia przez Sąd w wyroku tego, czy informacje, których udostępnienia się domaga stanowią informację publiczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając jej zarzuty za niezasadne i podnosząc w szczególności, że organ zmierzał do prawidłowego załatwienia sprawy i podejmował określone czynności na podstawie obowiązujących przepisów prawa, w tym przedłużył na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. termin załatwienia sprawy do 2 miesięcy w celu uzyskania od wnioskodawcy dodatkowych informacji, od których miało być uzależnione dalsze działanie organu - o czym poinformował skarżącego. Jednocześnie, jak wskazał PWIS, z uwagi na to że w sprawie istniała potencjalna możliwość wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. oraz ze względu na prawo skarżącego wynikające z art. 10 k.p.a., wydłużenie terminu załatwienia sprawy było uzasadnione. Niemniej jednak, z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego wniosku w postaci podpisu w określonym w wezwaniu terminie, organ pozostawił wniosek bez rozpoznania. Odnosząc się zaś do wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącego zadośćuczynienia, PWIS podniósł, że nie wykazał on żadnych poniesionych szkód z tego tytułu, a ponadto to skarżący nie dopełnił uzupełnienia braków formalnych. W piśmie z dnia [...] marca 2022 r. stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę, skarżący podtrzymał zarzuty skargi i wskazał, że do dnia złożenia niniejszego pisma organ nie udzielił mu wnioskowanej informacji publicznej, ani nie rozpatrzył wniosku z dnia [...] września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie w części. Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, ponieważ przedmiotem skargi była bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 119 pkt 4 p.p.s.a.). W następnej kolejności, wskazać należy, że w świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Wskazać należy jednocześnie, że zgodnie ze stanowiskiem NSA wyrażonym w uchwale z 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19 – dostępna na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query) pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), uzyskując odmienny znaczeniowo sens. I tak bezczynność zdefiniowano jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Innymi słowy: organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. W obu przypadkach skarga skierowana jest więc przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje. Mając powyższe na uwadze Sąd rozpoznając niniejszą sprawę uznał, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie w zakresie stwierdzenia dopuszczenia się przez organ bezczynności oraz konieczności zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego. W kontrolowanej sprawie skarżący wnioskiem przesłanym poprzez e-mail domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. 2020 r. poz. 2176 ze zm.), co wynikało wprost z treści jego wniosku z dnia [...] września 2021 r. Rozpoznając ww. wniosek organ stwierdził jednak brak formalny wniesionego pisma, w związku z czym wezwał wnioskodawcę do jego usunięcia poprzez złożenie podpisu na wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania i jednocześnie na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. przedłużył termin załatwienia sprawy, uzasadniając to koniecznością uzyskania dodatkowych informacji od wnioskodawcy, od których uzależnione będzie dalsze działanie w sprawie. Ponadto, w treści pisma z dnia [...].10.2021 r., organ wskazał, że gdy w sprawie choć potencjalnie zachodzi możliwość wydania decyzji administracyjnej, do usunięcia braków formalnych wniosku znajduje zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. Z takim stanowiskiem nie zgodził się jednak skarżący, zarzucając organowi bezpodstawne skierowanie do niego wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku, podczas gdy u.d.i.p. nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku i tym samym przewlekanie postępowania w sprawie, a także bezczynność związaną z nieudzieleniem wnioskowanej informacji publicznej. Oceny w niniejszej sprawie wymaga więc przede wszystkim to czy organ zasadnie wezwał skarżącego do podpisania przedmiotowego wniosku i od wykonania tejże czynności przez skarżącego (podpisania wniosku), uzależnił jego merytoryczne rozpoznanie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przepisy u.d.i.p., stanowiące podstawę wniesionego w sprawie wniosku w sposób kompleksowy regulują kwestie dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, w tym jego zakres przedmiotowy i podmiotowy. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p., zawierającym przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej, podlegających udostępnieniu. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy więc przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów, przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy. W ocenie Sądu wniosek, którego dotyczy przedmiotowa sprawa zawierał w tym zakresie jasne określenie przedmiotu żądania - tj. konkretnych informacji dotyczących zgonów oraz przeprowadzonych sekcji zwłok w związku z pandemią wirusa Covid-19 - pozwalające na stwierdzenie, że zakres wnioskowanych informacji odnosi się bezpośrednio do sfery działalności organu i tym samym stanowi co do zasady informację publiczną. Podkreślić należy jednak, że Sąd nie ma obowiązku - poza przesądzeniem ogólnego charakteru wnioskowanej informacji jako informacji publicznej – zastępowania organu w zakwalifikowaniu tej informacji jako informacji prostej lub przetworzonej, a także w ustaleniu, w jakim zakresie informacja ta powinna być udostępniona, a w jakim zakresie występują ewentualnie podstawy do odmowy jej udostępnienia ze względu np. na przesłanki wynikające z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. (zob. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 900/15 – dostępny jw.). Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Nie budzi zatem wątpliwości, że na gruncie rozpatrywanej sprawy PWIS, jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym w pierwszej kolejności do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a następnie ewentualnego jej udostępnienia. W tym miejscu należy jednak podkreślić, że w sytuacji skierowania do właściwego organu administracji żądania w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej organ ten może dokonać następujących działań: - udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia, przy czym organ dokonuje tego w formie czynności materialno - technicznej; - poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej albo wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił bądź też poinformować stronę, iż w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten w którym strona się zwróciła; - odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16 u.d.i.p. w formie decyzji administracyjnej; - może również odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 u.d.i.p. Powyższych działań organ winien dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. – gdzie ustawodawca wskazał, że w sytuacji niemożności udostępnienia przez organ wnioskowanej informacji w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, organ obowiązany jest do powiadomienia w tym terminie wnioskodawcy o powodach oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Przyjąć jednak należy, że podmiot zobowiązany nie może w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu załatwienia żądania. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Przedłużenie terminu może zatem nastąpić jedynie wówczas, gdy organ – po przeanalizowaniu wniosku - zamierza żądaną informację udostępnić bądź gdy planuje wydać decyzję o odmowie udzielenia informacji, a swoje zamiary należycie uzewnętrznia w powiadomieniu skierowanym do wnioskodawcy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W okolicznościach sprawy zaznaczyć należy ponadto, że u.d.i.p. nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Możliwe jest zatem jego przesłanie także drogą elektroniczną, bez użycia podpisu elektronicznego. Wynika to z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek uzasadniającym to interesem faktycznym lub prawnym. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej. Niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej (wyjątek dotyczy jedynie uzyskania informacji przetworzonej – art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Wola podmiotu korzystającego z prawa dostępu do informacji publicznej w tym przedmiocie musi być więc jednoznacznie wyrażona. Tylko wówczas organ, do którego skierowano wniosek, ma obowiązek jego rozpatrzenia w trybie i na warunkach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Warto wskazać przy tym na ugruntowane już orzecznictwo sądowoadministracyjne, które nakazuje za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (zob. np. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2019 r., VIII SAB/Wa 45/18 – dostępne jw.). Niemniej jednak, wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a. w sytuacji przejścia do drugiego etapu postępowania, tj. gdy zaistnieją podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 16 u.d.i.p. Ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. uzasadnia wezwanie wnioskodawcy o uzupełnienie braków formalnych wniosku, jeżeli wniosek jest obarczony brakami, o jakich stanowi Kodeks postępowania administracyjnego. Dopiero bowiem w takiej sytuacji – z mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p. – do decyzji, a w konsekwencji i postępowania poprzedzającego jej wydanie znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku jest uzasadnione po dokonaniu powyższej analizy i uzewnętrznieniu zamiaru organu. Jak podkreślił NSA w wyroku z 16 grudnia 2009 r., I OSK 1002/09 (dostępnym jw.), "wszystkie te przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak winien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji (podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji nieważnej – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.)". Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 29 lutego 2012 r., I OW 196/11; wyroki NSA z: 4 lutego 2016 r., I OSK 873/15; 26 maja 2017 r., I OSK 2534/16; 27 września 2017 r., I OSK 7/17; 12 października 2017 r., I OSK 430/17; 18 stycznia 2018 r., I OSK 758/16; 19 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 62/20 – dostępne jw.). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy zwrócić należy uwagę, że organ w piśmie z [...].10.2021 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku w trybie art. 63 § 2 i 3 i art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p, przez jego podpisanie w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ponadto na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. organ przedłużył jednocześnie termin załatwienia sprawy do 2 miesięcy z uwagi na konieczność uzyskania dodatkowych informacji od wnioskodawcy. W piśmie z [...].10.2021 r. wskazał natomiast dodatkowo, że art. 64 § 2 k.p.a. znajduje zastosowanie do wniosku, gdy choćby potencjalnie zachodzi możliwość wydania decyzji administracyjnej. Z treści ww. pism nie wynika zatem, aby organ uznał, że w niniejszej sprawie zaistniały jakiekolwiek przesłanki powodujące konieczność wydania decyzji na podstawie art. 16 u.d.i.p., a tym samym, iż wystąpiły podstawy do wezwania wnioskodawcy do podpisania jego wniosku. Organ poinformował skarżącego jedynie o konieczności stosowania art. 64 § 2 k.p.a. z uwagi na potencjalną możliwość wydania decyzji administracyjnej w sprawie, nie wskazując jednak na żadne konkretne przesłanki, które w jego ocenie mogłyby determinować wydanie decyzji odmownej w przedmiotowej sprawie. Z treści ww. pism PWIS nie wynika ponadto, aby w istocie dokonał on merytorycznej oceny treści wniosku, a w szczególności analizy charakteru wnioskowanej informacji, kwalifikacji tej informacji jako informacji prostej lub przetworzonej, czy też ewentualnego ustalenia w jakim zakresie informacja powinna być udostępniona, a w jakim zakresie występują ewentualnie podstawy do odmowy jej udostępnienia. Co więcej, już sam rygor pozostawienia wniosku bez rozpoznania, nadany wezwaniu z dnia [...].10.2021 r. prowadzi do stwierdzenia, że organ nie rozpoznał tego wniosku merytorycznie i poprzestał wyłącznie na jego ocenie pod kątem formalnym. Z uwagi na powyższe Sąd zważył, że organ przedwcześnie wezwał skarżącego do podpisania przedmiotowego wniosku. Jak już bowiem wskazano powyżej, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku znajduje uzasadnienie, dopiero po dokonaniu analizy wniosku i uzewnętrznieniu zamiaru organu co do wydania decyzji – czego w niniejszej sprawie nie sposób stwierdzić. Za wadliwe w sprawie uznać należy ponadto przedłużenie przez organ terminu rozpoznania sprawy na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Opóźnienie w rozpoznaniu wniosku organ uzasadnił bowiem "koniecznością uzyskania dodatkowych informacji od wnioskodawcy", która – wobec braku wskazania w wezwaniu jakichkolwiek innych informacji, które wnioskodawca winien uzupełnić – sprowadzała się w istocie do uzyskania podpisu pod wnioskiem. Niedotrzymanie terminu załatwienia żądania i przedłużenie terminu załatwienia wniosku na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. może być natomiast uzasadnione wyłącznie powodami, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Tego kryterium z pewnością nie spełnia natomiast powołanie się na potrzebę uzupełnienia braków formalnych wniosku (podpisu pod wnioskiem), bez jednoczesnego wykazania, jakichkolwiek przesłanek determinujących organ do wydania w sprawie decyzji. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze przede wszystkim to, że organ aż do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie nie załatwił wniosku skarżącego w sposób odpowiadający przepisom u.d.i.p., Sąd stwierdził, że pozostaje on w bezczynności. Podkreślić należy przy tym, że bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozostaje okoliczność terminowego (tj. w ciągu 14 dni) odniesienia się przez organ pismem z dnia [...].10.2021 r. do wniosku skarżącego z dnia [...].09.2021 r. Pismo to – jak wykazano powyżej - nie spełnia bowiem kryterium którejkolwiek z możliwych form załatwienia wniosku, w myśl przepisów u.d.i.p. i z uwagi na niewskazanie przez organ uzasadnionych powodów opóźnienia, nie może stanowić prawidłowego przedłużenia terminu na załatwienie sprawy na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W efekcie, wadliwe działanie organu w sprawie sprowadza się zatem do niezałatwienia wniosku z dnia [...].09.2021 r., a tym samym niezakończenia sprawy wszczętej tym wnioskiem - co skarżący potwierdził w piśmie procesowym z dnia [...].03.2022 r. i czego w toku postępowania przed Sądem nie kwestionował sam organ. PWIS pozostaje więc w bezczynności od dnia złożenia wniosku do dnia wyrokowania, dlatego Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego z [...] września 2021 r. w terminie 14 dni, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku, przy czym termin ten jest liczony od daty zwrotu akt organowi wraz z prawomocnym wyrokiem. W pkt 2 Sąd stwierdził natomiast, że organ dopuścił się bezczynności, która nie wyczerpywała jednak przesłanki rażącego naruszenia prawa, gdyż wynikała z błędnej oceny prawnej, nie zaś celowego zaniechania, mającego uniemożliwić uzyskanie wnioskowanej informacji. Z treści pism PWIS nie wynika, aby zachodził przypadek oczywistego lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Brak było więc podstaw, by zwłoce w rozpoznaniu wniosku skarżącego przypisać charakter rażący. Odnosząc się zaś do pozostałych wniosków sformułowanych na gruncie skargi – tj. wniosku o stwierdzenie, że w sprawie doszło do przewlekłości oraz o przyznanie skarżącemu kwoty pieniężnej lub nałożenie na organ grzywny – Sąd zważył po pierwsze, że w sprawie nie mamy do czynienia z przewlekłością, dla której charakterystyczne jest opieszałe działanie organu, jednak w formalnych granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, które to w niniejszej sprawie zostały jednak przekroczone i co skutkowało stwierdzeniem po stronie organu bezczynności. Po drugie zaś, Sąd – mając na uwadze, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz że skarżący w toku postępowania nie wskazał na jakiekolwiek szkody, poniesione w związku z nierozpoznaniem jego wniosku przez organ - nie znalazł podstaw uzasadniających wymierzenie organowi grzywny czy przyznania na rzecz skarżącego od organu sumy pieniężnej (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W powyższym zakresie Sąd oddalił więc skargę, o czym orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 4, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na koszty te składają się wpis sądowy w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło