II SAB/Bd 86/21
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2021-11-03
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Jerzy Bortkiewicz, Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, dotycząca nierozpatrzenia i niedopuszczenia wniosków dowodowych strony, mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego jest dopuszczalna tylko w zakresie, w jakim dopuszczalna jest skarga na decyzje, postanowienia lub inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej podlegające kontroli sądu administracyjnego. Postanowienia dowodowe wydawane w toku postępowania administracyjnego nie rozstrzygają o istocie sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu, a zatem ich nierozpatrzenie lub niedopuszczenie nie stanowi podstawy do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie samowoli budowlanej, zarzucając nierozpatrzenie i niedopuszczenie wniosków dowodowych. Skarżący domagał się zobowiązania organu do dopuszczenia i przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, stwierdzenia rażącej przewlekłości postępowania, wymierzenia grzywny oraz przyznania sumy pieniężnej i zwrotu kosztów. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wskazał, że wydał decyzję w sprawie, a opóźnienie wynikało z konieczności ustaleń dowodowych, w tym przesłuchań świadków i uzyskiwania dokumentacji.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi W. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie uwzględnienia i rozpatrzenia wniosków dowodowych postanawia odrzucić skargę.
Pismem z dnia [...] 2021 r. W. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na przewlekłe prowadzenie przez Inspektor Nadzoru Budowlanego postępowania w sprawie wybudowania budynku nr [...] na ul. [...] w [...] niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym decyzją o pozwoleniu na budowę [...] z dnia [...] 1985 r., przeniesionej decyzją [...] z dnia [...] 1993 r., [...], poprzez nierozpatrzenie i niedopuszczanie wniosków dowodowych sformułowanych w piśmie z dnia [...] grudnia 2019, piśmie z dnia [...] 2020, piśmie z dnia [...] 2020 r. oraz piśmie z dnia [...] 2020 r.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. i wniósł o:
1. zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę pismami z dnia [...] 2020 r. oraz z dnia [...] 2020 r., jednocześnie wyznaczając termin do załatwienia sprawy;
2. stwierdzenie dopuszczenia się przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] przewlekłości w prowadzeniu postępowania administracyjnego z jednoczesnym stwierdzeniem, że przewlekłość ta miała charakter rażący;
3. wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;
4. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6;
5. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wywołanego wniesieniem przedmiotowej skargi, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie wskazał, że w dniu [...].2021 r. wydał decyzję w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Wyjaśnił przy tym, że nie mógł wcześniej wydać decyzji z uwagi na konieczność ustaleń w zakresie m.in. sprzecznych zeznań świadków odnośnie czasu wykonania robót budowlanych. Problemem było ustalenie, czy stwierdzone odstępstwa były wykonane przed zakończeniem budowy, czy w trakcie użytkowania budynku. Spowodowało to konieczność podejmowania czynności w celu ustalenia daty wykonania robót, a w konsekwencji trybu wydawanych aktów administracyjnych. PINB dodał, że o przyczynach niezałatwienia sprawy informował strony. Wskazał też, że w niniejszej sprawie zawiesił postępowanie z uwagi na przystąpienie do opracowywania opinii o usytuowaniu ścian, z której następnie się wycofano. Postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało uchylone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego w [...].
Organ wywiódł, że podejmowane przez niego czynności nie były czynnościami pozorowanymi, starał się podejmować je rzetelnie, w jak najkrótszym terminie. Przesłuchania odbywały się w okresie pandemii, organ musiał też zwracać się do Burmistrza [...] i Starostwa Powiatowego w [...] o informacje oraz do Zasobów Geodezyjnych w [...] o zdjęcia lotnicze z różnych okresów, przeprowadzał kontrole w celu uzupełnienia materiału dowodowego. PINB dodał też, że W. W. za pośrednictwem pełnomocników składał szereg wniosków, do których organ starał się ustosunkować, a także, że organ prowadzi 10 postępowań administracyjnych dotyczących budynków [...] na ul. [...] [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych.
Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z § 2a ww. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Ponadto, stosownie do art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Sąd podkreśla, że skarga na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest pochodną skargi na określone formy działania organu, czyli jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. postanowienia NSA: z dnia 4 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1324/12, z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1620/12 oraz z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II GSK 737/10).
Stwierdzić należy, że dopuszczalność skargi na bezczynność organu administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez taki organ występuje wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej.
Zwrócić należy w związku z tym uwagę, że strona skarżąca wniosła w niniejszej sprawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania dotyczącego wybudowania budynku niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym poprzez nierozpoznanie i niedopuszczenie wniosków dowodowych. Jak wynika z treści skargi, istotą żądania strony skarżącej nie jest zakończenie wszczętego przez organ postępowania dotyczącego wybudowania przedmiotowego obiektu niezgodnie z pozwoleniem na budowę, ale zobligowanie organu do rozpatrzenia i uwzględnienia wniosków dowodowych strony skarżącej składanych w toku tego postępowania. Najdobitniej świadczy o tym składany przez stronę w skardze wniosek o zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę pismami z dnia [...] 2019 r., [...] 2020 r., [...] 2020 r. oraz z dnia [...] 2020 r.. Wnioski te dotyczyły przesłuchania w charakterze świadka J. L., dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa; dopuszczenie dowodu z oględzin nieruchomości, przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, a także dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu kominiarstw.
Mając na uwadze treść skargi stwierdzić należy, że skarga jest nie dopuszczalna, bowiem na organie nie spoczywał obowiązek wydania – na skutek złożonych wniosków dowodowych – aktu podlegającego kontroli sądu administracyjnego. Organ obowiązany jest oczywiście do wydawania w toku postępowania postanowień w kwestiach, które pojawiają się w toku postępowania (art. 123 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.). Tak też jest w przypadku wniosków dowodowych zgłaszanych przez stronę w postępowaniu administracyjnym. Jednakże, postanowienia wydawane w tym zakresie nie rozstrzygają o istocie sprawy, nie przysługuje też na nie zażalenie. Postanowienia dowodowe mogą być kwestionowane łącznie z decyzją w odwołaniu (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) (v. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2006 str. 406).
Z tego też względu, również bezczynność organu lub przewlekłość postępowania w zakresie rozpatrzenia wniosku dowodowego nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Jak już wyżej wskazano, skarga na bezczynność/ przewlekłość postępowania jest bowiem dopuszczalna wówczas, gdy organ, na gruncie obowiązujących przepisów jest obowiązany do wydania jednego z aktów, o których mowa w art. 3 § 1 pkt 1-4a P.p.s.a., lub gdy przepis szczególny przewiduje sądową kontrolę (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie, dotyczącej rozpatrzenia wniosku dowodowego, organ nie był obowiązany do wydania żadnego z postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a., podlegających kontroli sądu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę, jako niedopuszczalną odrzucił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło