II SAB/Bd 99/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Leszek Tyliński Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Wójta Gminy C. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy C. do rozpoznania wniosku P. K. z dnia [...] sierpnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Wójta Gminy C. na rzecz skarżącego kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. K., wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy C. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na skutek jego wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r., przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skarżący opisał przebieg postępowania oraz przedstawił wykładnię przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej obligujących organ do udostępnienia żądanej przez niego (droga poczty elektronicznej) informacji publicznej dotyczącej tego, czy Gmina w okresie od 2012 r. do chwili obecnej zawierała umowy dotyczące obsługi prawnej, zastępstwa procesowego z kancelariami, radcami prawnymi, adwokatami, a jeśli tak, wnosił o udostępnienie treści tych umów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów sądowych. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący skierował swój wniosek do Gminy C., a nie do organów gminy, którymi są rada gminy i wójt. Ponieważ wójt nie był adresatem wniosku, skarga powinna podlegać oddaleniu. W piśmie z dnia [...].10.2014 r. skarżący w obszerny sposób ustosunkował się do odpowiedzi na skargę stwierdzając, że jego wniosek został zaadresowany w prawidłowy sposób, a wójt, jako organ gminy reprezentujący ją na zewnątrz, był zobowiązany do udzielenia żądanej przez niego informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracyjni publicznej. Kontrola ta, zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwana P.p.s.a.), obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Wójta Gminy C., polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu P. K., w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej zwanej u.d.i.p.), żądanej przez niego w piśmie (list elektroniczny; e-mail) z dnia [...] .08. 2014 r. Skarga spełnia formalne wymogi jej dopuszczalności, w szczególności w sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie ma wymogu wyczerpania środków zaskarżenia określonego w art. 52 P.p.s.a., co słusznie podkreślał pełnomocnik skarżącego w uzasadnieniu skargi powołując się na ugruntowane orzecznictwem NSA (wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05 LEX nr 236545). Pogląd ten w pełni podziela Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym składzie. Aby przypisać bezczynność organowi w rozpoznaniu wniosku skarżącego dnia [...] .08.2014 r., należało ustalić, czy gmina, a konkretnie w niniejszej sprawie wójt, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a także czy żądane przez skarżącego dokumenty stanowią informację publiczną. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Niewątpliwie zatem wójt gminy, jako organ gminy, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Nie ma przy tym znaczenia to, czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej był adresowany konkretnie do wójta, gdyż w zupełności prawidłowe jest skierowanie takiego wniosku do gminy, którą, stosownie do art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594), wójt reprezentuje na zewnątrz. Również w orzecznictwie sądowo-administracyjnym powszechnie przyjmuje się, że wójt gminy, jako organ wykonawczy gminy, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wskazać należy również na treść art. 5 § 2 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, który wskazuje, aby przez organy administracji publicznej rozumieć również organy jednostek samorządu terytorialnego, jakim niewątpliwie jest Wójt Gminy C. (vide wyroki WSA w Gdańsku z 22.01.2014 r., II SAB/Gd 265/13, LEX nr 1468021, w Szczecinie z 23.10.2013 r., II SAB/Sz 100/13, LEX nr 1390456, w Warszawie z 8.05.2014 r., VIII SAB/Wa 4/14, LEX nr 1466201). Z kolei zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnianiu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Ustawa w art. 6 ust. 1 zawiera otwarty, przykładowy, katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu. W ocenie Sądu, czego zresztą nie kwestionował również organ, informacja o tym, czy Gmina zawierała umowy dotyczące jej obsługi prawnej i ewentualnie treść takich umów, stanowią informację publiczną w rozumieniu cyt. ustawy, ponieważ dotyczą one majątku publicznego, a dokładnie sposobu dysponowania nim. W związku z powyższym dokumenty te nie są dokumentami prywatnymi i podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. Odnośnie formy złożenia wniosku przez skarżącego, Sąd w tym zakresie podziela w pełni pogląd NSA wyrażony m.in. w wyrokach z 16.03.2009 r., I OSK 1277/08, z 14.09.2012 r., I OSK 1013/12, 30.11.2012 r., I OSK 1991/12 (dostępne Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że w ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Za wniosek pisemny uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Pogląd ten uzasadniony jest brakiem konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który, żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym. Należy bowiem mieć na względzie, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone, co wynika z celu ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz z jej art. 10 ust. 2, stanowiącego, że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Nie budzi wątpliwości, że złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie wszczyna postępowania administracyjnego, prowadzonego w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosowanie przepisów k.p.a. zostało ograniczone do wyjątków wskazanych w art. 16 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy oraz w art. 15 ust. 2 (zob. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, LEX nr 236545, wyrok WSA w Bydgoszczy z 6.12.2007 r., II SAB/Bd 19/07, LEX nr 505422). Wobec tego przesłane pocztą elektroniczną zapytanie należy również uznać za wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek taki może bowiem przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. W świetle dokonanych ustaleń należy stwierdzić, że Wójt Gminy C. jest organem władzy publicznej, a dokumentacja, o udostępnienie której wnosił skarżący, należy do katalogu informacji publicznych, więc organ miał obowiązek jej udzielenia. Zgodnie z brzmieniem ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji publicznej następuje na wniosek, bez zbędnej zwłoki, lecz nie później niż w terminie czternastu dni od daty złożenia wniosku (art. 13 ust. 1). Natomiast zgodnie z art. 14 cyt. ustawy, podmiot zobowiązany udostępnia stosowane informacje w sposób i w formie wskazanej we wniosku. Bezczynność organu występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie rozpozna złożonego wniosku. W przypadku skarżonego organu okres bezczynności rozpoczął się 14 dni po złożeniu wniosku ([...].08.2014 r.), tj. [...].08.2014 r. i trwał do wydania wyroku. Tym samym należy stwierdzić, że bezczynność skarżonego organu jest oczywista. Art. 149 P.p.s.a. nakazuje, w przypadku uwzględnienia skargi, zobowiązać dany organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd musi stwierdzić, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Fakultatywnie sąd orzeka z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy (art. 149 ust. 2). Zważywszy na to, że od złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej do wydania wyroku odpowiedzi minęło kilka miesięcy, nie sposób jest bezczynności zobowiązanego podmiotu usprawiedliwiać trudnościami interpretacyjnymi przepisów ustawy dotyczącym tego, do kogo winien skarżący skierować swój wniosek, zwłaszcza że ustawa obowiązuje już trzynaście lat. W tej sytuacji faktycznej i prawnej lekceważenie obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej jawi się wyraziście jako rażące i wymaga stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszonych przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 490).