I SA/Gd 1052/17

PostanowienieWSA w Gdańsku2017-12-06

Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Rischka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej oraz sytuacji majątkowej małżonka, pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że strona skarżąca nie wykazała spełnienia ustawowych przesłanek do jego uzyskania. Brak kompletnego materiału dowodowego, w tym dotyczącego sytuacji majątkowej małżonka, uniemożliwił sądowi dokonanie pełnej oceny możliwości płatniczych skarżącej. Uchylenie się od obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów i oświadczeń stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z uwagi na brak wystarczających dokumentów obrazujących sytuację majątkową skarżącej i jej małżonka. Skarżąca złożyła sprzeciw, argumentując, że przedstawiła wszystkie dostępne jej dokumenty i że sytuacja jej małżonka jest dla niej niedostępna z uwagi na rozdzielność majątkową. Sąd administracyjny utrzymał w mocy postanowienie referendarza, uznając wniosek za nieuzasadniony z powodu nieprzedłożenia przez skarżącą wszystkich wymaganych dokumentów i oświadczeń.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 30 października 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. C. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 października 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 27 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 30 października 2017 r. We wniosku złożonym na formularzu PPF A. C. – dalej jako "Skarżąca" zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, na utrzymaniu małżonków pozostają dwie małoletnie córki (13 i 15 lat), w jej małżeństwie istnieje ustrój rozdzielności majątkowej. Skarżąca jest współwłaścicielką w ½ części (wraz z małżonkiem) mieszkania o powierzchni około 40 m2, którego wartość oszacowała na kwotę około 150.000 zł. Małżonek jest właścicielem mieszkania o powierzchni około 70 m2 i wartości około 350.000 - 400.000 zł. Innego majątku ani Skarżąca ani jej małżonek nie posiadają. Małżonkowie posiadają zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów, których miesięczna spłata wynosi około 4.000 zł, i w których regulowaniu pomagają im członkowie rodziny. Źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny jest wynagrodzenie Skarżącej w kwocie 390 zł, osiągane przez nią dochody z najmu w wysokości 425 zł, przyznane jej świadczenie wychowawcze na dziecko w kwocie 500 zł oraz osiągane przez jej małżonka dochody z najmu w wysokości 1.850 zł. Dochody małżonków łącznie wynoszą 3.165 zł netto miesięcznie. W związku z powziętymi wątpliwościami co do sytuacji majątkowej Skarżącej i jej możliwości płatniczych, pismem z dnia 23 sierpnia 2017 r. zobowiązano Skarżącą na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 8 września 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru karta 66 akt sądowych). Przy piśmie z dnia 13 września 2017 r. Skarżąca nadesłała kopie dokumentów oraz złożyła oświadczenie o nieposiadaniu rachunków bankowych. Postanowieniem z dnia 30 października 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu referendarz sądowy wskazał, że brak dokumentów obrazujących wysokość dochodów małżonka Skarżącej oraz wydatków, jakie małżonkowie ponoszą na utrzymanie uniemożliwia dokonanie oceny, czy Skarżąca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 21 listopada 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 85 akt sądowych). W dniu 28 listopada 2017 r. Skarżąca reprezentowana przez adwokata złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu Skarżąca stwierdziła, że przedstawiona dokumentacja pozwala dokonać oceny jej sytuacji finansowej i stanu jej majątku. Wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Niewielkie zarobki Skarżącej, dwie córki na utrzymaniu oraz bardzo wysokie zobowiązanie kredytowe uzasadniają żądanie udzielenia prawa pomocy. Skarżąca złożyła wszystkie dostępne jej dokumenty, których żądał Sąd, co uprawdopodobniło przedstawianą sytuację. Skarżąca wyjaśniła, że niniejsza sprawa ma źródło w jej zobowiązaniach podatkowych, za które ponosi odpowiedzialność indywidualną. Z uwagi na umowę rozdzielności majątkowej, małżonek nie będzie finansowo odpowiadał za prowadzone przez nią sprawy sądowe wynikłe w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Skarżąca nie ma wiedzy dotyczącej sytuacji finansowej małżonka, stanu jego majątku ani dostępu do zawartych przez niego umów, dlatego też nie przedstawiła żadnych dokumentów związanych z osobistą sytuacją finansową małżonka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia, a nie jak dotychczas rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy na nowo. Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie z brzmieniem art. 245 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych Skarżącej pismem z dnia 23 sierpnia 2017 r. zobowiązano Skarżącą do przedłożenia w terminie 7 dni: odpisów wszystkich zeznań podatkowych złożonych przez małżonków za rok 2016 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), bądź stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego w przedmiocie wysokości wszystkich dochodów osiągniętych przez nich za ten rok; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych (rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych, w tym podlegających zajęciu egzekucyjnemu), maklerskich i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię (wpłaty, wypłaty, przelewy) i salda tych rachunków w okresie od 1 maja br., a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia przez każdego z małżonków; zaświadczenia od pracodawcy wnioskodawczyni o wysokości jej miesięcznego wynagrodzenia netto (wraz ze wszystkimi dodatkami, z uwzględnieniem zajęcia egzekucyjnego) oraz średnich miesięcznych zarobków za okres od 1 maja br.; dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych dochodów osiąganych przez każdego z małżonków z tytułu najmu; decyzji przyznającej wnioskodawczyni świadczenie wychowawcze tzw. 500 plus; oświadczenia, czy małżonek Skarżącej jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, a jeżeli tak przedłożenia dokumentu potwierdzającego tę okoliczność (zaświadczenia z urzędu pracy, decyzji); oświadczenia małżonka Skarżącej, czy nadal pełni funkcję Prezesa Zarządu A Sp. z o.o. z siedzibą w G. oraz Prokurenta w B Sp. z o.o. z siedzibą w G., a w przypadku odpowiedzi twierdzącej złożenia oświadczeń przez wskazane spółki, czy wypłacają małżonkowi wynagrodzenie z tytułu pełnienia przez niego tych funkcji; jeśli tak – podania jego miesięcznej wysokości netto oraz średnich miesięcznych zarobków za okres od 1 maja br.; oświadczenia, czy małżonkowie ponoszą koszty związane z eksploatacją zajmowanego mieszkania, a jeżeli tak – podania wysokości opłat z tego tytułu uiszczonych w okresie od 1 maja br., przedłożenia dokumentów potwierdzających te kwoty oraz jasnego wskazania, z jakich środków są one ponoszone; w przypadku, gdy małżonkowie nie ponoszą ww. wydatków – podania przez kogo są one ponoszone; oświadczenia Skarżącej w przedmiocie pomocy udzielanej małżonkom przez członków rodziny – wskazania jej rodzaju, wysokości (w przypadku pomocy finansowej) oraz częstotliwości wraz z dowodami potwierdzającymi te okoliczności (oświadczenia osób udzielających pomocy); dokumentów potwierdzających aktualny stan zadłużenia małżonków z tytułu zaciągniętych kredytów oraz wysokość ich miesięcznych rat wraz ze wskazaniem, z jakich środków małżonkowie dokonują ich spłaty w kwocie przekraczającej wysokość ich miesięcznych dochodów (po uwzględnieniu wydatków przeznaczanych na wyżywienie, zakup środków czystości, odzieży, koszty związane ze szkołą dzieci, dojazdy do pracy itp.); dowodów dotyczących egzekucji prowadzonej względem majątku małżonków, zastosowanych środków egzekucyjnych oraz aktualnej wysokości zadłużenia, w tym z tytułu zobowiązań podatkowych. W odpowiedzi na powyższe Skarżąca przedłożyła kopię umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w dniu 7 maja 2009 r.; kopię zeznania podatkowego Skarżącej złożonego za rok 2016, w którym zadeklarowała dochody ze stosunku pracy i działalności wykonywanej osobiście w łącznej kwocie 4.740,34 zł; zaświadczenie o zarobkach z dnia 8 września 2017 r. wraz z kartą wynagrodzeń za okres od stycznia do września 2017 r., z których wynika, że Skarżąca jest zatrudniona w B Sp. z o.o. w G. na umowę na czas nieokreślony z wynagrodzeniem 420,18 zł netto (500 zł brutto) miesięcznie; kopię zawiadomienia z dnia 9 grudnia 2016 r. o zajęciu wynagrodzenia Skarżącej do kwoty 391.696,38 zł; kopię zawiadomienia z dnia 3 lipca 2017 r., skierowanego przez [bank] S.A. do obojga małżonków o wysokości rat, które wynoszą 132,28 CHF oraz saldzie zadłużenia, które wynosiło 19.241.28 CHF; dokumentu potwierdzającego, że świadczenie 500+ zostało Skarżącej przyznane do dnia 30 września 2017 r.; oświadczenia Skarżącej o nieposiadaniu rachunków bankowych. W ocenie Sądu, powyższe prowadzi do wniosku, że Skarżąca nie przedłożyła wszystkich żądanych dokumentów i nie złożyła oświadczeń, o które została wezwana. Podkreślenia wymaga, że do dnia wydania postanowienia przez referendarza sądowego, ani na etapie składania sprzeciwu od tego postanowienia, Skarżąca nie przedłożyła brakujących dokumentów i oświadczeń. Skarżąca udokumentowała źródło i wysokość osiąganych przez siebie dochodów z wynagrodzenia za pracę oraz świadczenia wychowawczego na dziecko, stan posiadanych zaległości podatkowych oraz zastosowany środek egzekucyjny, saldo kredytu zaciągniętego wspólnie z małżonkiem i wysokość jego miesięcznej spłaty, jednakże nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego wysokość dochodów, które osiąga z najmu; nie złożyła też oświadczenia w przedmiocie kosztów związanych z zajmowanym mieszkaniem i źródła ich finansowania oraz pomocy udzielanej małżonkom przez członków rodziny w spłacie ich zobowiązań kredytowych, co uniemożliwiło Sądowi ustalenie w sposób pełny jej możliwości finansowych. Skarżąca powołując się na umowę majątkową małżeńską uchyliła się od przedstawienia wszystkich wymaganych dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej jej małżonka, w szczególności tych poświadczających wysokość i źródła wszystkich jego dochodów zarówno tych osiągniętych w roku 2016 jak i bieżących, posiadanych przez niego środków na rachunkach bankowych, stanu zobowiązań podatkowych i kredytowych, wysokości spłacanych rat kredytów. Zdaniem Sądu, Skarżąca nie wykazała, czy złożony wniosek jest uzasadniony, bowiem selektywnie złożony materiał dowodowy uniemożliwił ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości sytuację finansową małżonka Skarżącej. W ocenie Sądu, Skarżąca została prawidłowo pouczona, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Już z samego faktu nałożenia na nią zobowiązania w trybie art. 255 p.p.s.a., tj. przedłożenia dodatkowych dokumentów celem usunięcia wątpliwości co do określonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy możliwości płatniczych, powinna wywieść, że zostanie obciążona negatywnymi skutkami związanymi z nieprzedłożeniem wymaganych dokumentów W ocenie Sądu, Skarżąca mogła przewidzieć, że niezłożenie stosownych dokumentów i oświadczeń będzie skutkowało odmową przyznania prawa pomocy. Skarżąca uchyliła się od przedstawienia istotnych dokumentów, które pozwoliłyby ustalić jej sytuację rodzinną i finansową w sposób niebudzący wątpliwości. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, w świetle którego uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący (postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 128/05, niepubl.). Zdaniem Sądu sytuacja majątkowa Skarżącej i jej małżonka nie mogła być zweryfikowana, albowiem Skarżąca nie wyjaśniła istotnych kwestii dotyczących tej sytuacji. Sąd stanął na stanowisku, że w świetle dokonanych ustaleń za zasadne uznać należało stwierdzenie, że Skarżąca przedstawiła swoją sytuację majątkową i finansową nierzetelnie, co uniemożliwia potwierdzenie, iż nie ma ona realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Całokształt ustalonych i wskazanych okoliczności nie pozwala zaś na dokonanie pełnej oceny możliwości płatniczych, a w konsekwencji stwierdzenia, czy w ogóle, a jeśli tak to w jakiej części jest ona w stanie uiścić koszty sądowe, ale także skutkuje uznaniem za niewiarygodne złożone przez nią oświadczenie. Postępowanie Skarżącej nie pozwala bowiem na wyjaśnienie istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Dokonana analiza materiału dowodowego pozwala przyjąć, że Skarżąca przedstawiła swoją sytuację majątkową i możliwości płatnicze wybiórczo. Tym samym oświadczenie Skarżącej uznać należało za niewiarygodne, nadal budzące uzasadnione wątpliwości. W konsekwencji brak jest podstaw, aby uznać Skarżącą za osobę, która ze względu na brak środków finansowych nie może ponieść niezbędnych kosztów sądowych. Sąd stanął na stanowisku, że prawidłowa ocena sytuacji finansowej strony jest możliwa tylko wówczas, gdy strona udokumentuje nie tylko swoje dochody i oszczędności (bądź ich brak), ale także gdy przedstawi wysokość dochodów małżonka. W niniejszej sprawie okoliczności te nie zostały przez Skarżącą dostatecznie wyjaśnione. Nadto, Skarżąca nie wyjaśniła istotnych okoliczności dotyczących wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie gospodarstwa domowego. Nieprzedłożenie żadnych dokumentów w tym zakresie uniemożliwia precyzyjne określenie wysokości opłat poniesionych na utrzymanie mieszkania zamieszkiwanego przez Skarżącą i jej rodzinę. Skarżąca ponadto oświadczyła, że nie posiada rachunków bankowych, jednocześnie nie wyjaśniając, na czyje konto przekazywane jest świadczenie 500 plus, które wypłacane jest wyłącznie na rachunek bankowy wskazany we wniosku przez osobę uprawnioną do jego pobierania – na co słusznie zwrócił uwagę referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu. W ocenie Sądu, okoliczność, że wobec Skarżącej prowadzone są postępowania podatkowe, w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą nie oznacza automatycznie, że musi ona uzyskać prawo pomocy w niniejszej sprawie. Oczywiście określenie zobowiązań podatkowych może stanowić dolegliwość dla Skarżącej, jednakże nie oznacza, iż pozbawiona została środków koniecznych do utrzymania, szczególnie w sytuacji gdy jej małżonek osiąga dochód z tytułu najmu mieszkania. Wskazać należy, że każdy wniosek winien być rozpoznany oddzielnie, z uwzględnieniem aktualnej sytuacji i możliwości finansowych wnioskującego i osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a ten, co już wskazano powyżej nie został przedstawiony w sposób kompletny. W postanowieniu z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II FZ 996/15 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż w zakresie, w jakim dochody i obciążenie finansowe osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym współkształtują sytuację finansową wnioskodawcy o prawo pomocy, tj. jego koszty utrzymania i potencjalne dochody, wojewódzkie sądy administracyjne są uprawnione na podstawie art. 255 p.p.s.a. do wzywania o dokumenty źródłowe obrazujące sytuację majątkową domowników wnioskodawcy. Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie wyłącza przy tym stosowania przepisów regulujących małżeńskie stosunki majątkowe, niezależnie od ustroju majątkowego obowiązującego małżonków; chodzi tu między innymi o stosowanie art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W świetle tych przepisów rozdzielność majątkowa pomiędzy małżonkami odnosi się do majątków małżonków (przede wszystkim dotyczy zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także samodzielnego dysponowania swoim majątkiem), a nie do ich wzajemnych obowiązków. Względem siebie małżonkowie mają obowiązek pomocy, obejmujący swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywanie związanych z nimi kosztów, którego to obowiązku nie niweczy zniesienie między małżonkami wspólności ustawowej (por. postanowienia NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSAiWSA 2005 r. nr 1 poz. 8 oraz z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FZ 441/11). Nadto wyjaśnić należy, że odmowne rozpatrzenie wniosku Skarżącej, nie ogranicza jej prawa do sądu. Prawo pomocy jest instytucją, której celem jest zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Skarżąca nie wykazując sytuacji majątkowej małżonka nie wykazała, że jest osobą, której sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania, nie może być traktowana za podmiot, który wskutek orzeczenia sądowego odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych, pozbawiony zostaje prawa do sądu. Podsumowując Sąd stanął na stanowisku, że Skarżąca uniemożliwiła dokonanie merytorycznej oceny wniosku. Podkreślić należy, że pomimo wezwania o przedstawienie stosownej dokumentacji, która ukazywałaby pełną sytuację majątkową Skarżącej i jej małżonka, Skarżąca uchyliła się od tego obowiązku. W rezultacie, Sąd pozbawiony został możliwości dokonania oceny czy zaszły okoliczności określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., uzasadniające przyznanie Skarżącej prawa pomocy. W takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony. Skarżąca mogła wywieść, że niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia należało w pełni podzielić. Referendarz sądowy nie dopuścił się żadnych naruszeń prawa i właściwie uzasadnił zajęte stanowisko. Zatem wniesiony sprzeciw należało uznać za niezasadny. Przytoczona tam argumentacja w żaden sposób nie wykazała, że referendarz sądowy wydając zaskarżone postanowienie naruszył obowiązujące w zakresie prawa pomocy przepisy. W ocenie Sądu, wezwanie z dnia 23 sierpnia 2017 r. jest precyzyjne, dokładnie formułuje treść żądania i zakres oczekiwanego oświadczenia i żądanych dokumentów. Podstawę prawną żądania stanowi art. 255 p.p.s.a., a jego treść nie budzi wątpliwości. Mimo wyraźnie określonego zakresu żądania, wnioskująca uchyliła się od obowiązku przedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów i złożenia stosownych oświadczeń. Nie uczyniła tego również na etapie sprzeciwu od postanowienia referendarza, mimo posiadanej wiedzy o uchybieniach w tym zakresie. Ze względu na fakt, że Skarżąca pomimo nałożonego zobowiązania nie przedłożyła wymaganych dokumentów, które potwierdzałyby wskazane we wniosku okoliczności Sąd uznał, że nie wykazała ona, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło