I SA/Gd 1168/10

WyrokWSA w Gdańsku2011-01-05

Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Małgorzata Gorzeń, Małgorzata Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej (Prezes ZUS) prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że od decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie przysługuje wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej (Prezes ZUS) nieprawidłowo umorzył postępowanie w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja Prezesa ZUS z dnia 31 marca 2010 r., wydana w trybie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 83a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, powinna być traktowana jako decyzja organu pierwszej instancji, od której przysługuje środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a.), zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Błędne pouczenie strony w decyzji Prezesa ZUS co do braku środka zaskarżenia nie może jej szkodzić.
Stan faktyczny
Skarżący T. J. M. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji ZUS z 2004 r. Prezes ZUS decyzją z 20 lipca 2010 r. umorzył postępowanie w tej sprawie, uznając, że od decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie przysługuje wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżący w skardze do WSA zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania i błędną wykładnię przepisów, wskazując, że od decyzji Prezesa ZUS przysługuje środek odwoławczy. WSA uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 lipca 2010 r. oraz zasądził od Prezesa ZUS na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Joanna Mierzejewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. ZASKARŻONĄ DO SĄDU DECYZJĄ PREZES ZUS, PO ROZPATRZENIU WNIOSKU PANA T. J. M. REPREZENTOWANEGO PRZEZ PEŁNOMOCNIKA O PRZYWRÓCENIE TERMINU DO ZŁOŻENIA WNIOSKU O PONOWNE ROZPOZNANIE SPRAWY, WSZCZĘTEJ Z URZĘDU O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI DECYZJI ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Z DNIA 30 GRUDNIA 2004 R., ZNAK: [...] NA PODSTAWIE ART. 105 § 1, ART. 107 I ART. 157 § 1 USTAWY Z DNIA 14 CZERWCA 1960 R. KODEKS POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO (DZ. U. Z 2000 R., NR 98, POZ. 1071 Z PÓŹN. ZM.), (ZWANEGO DALEJ K.P.A.), ART. 52 I 53 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 R. PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI (DZ. U. Z 2002 R. NR 153, POZ. 1270), (ZWANEJ DALEJ P.P.S.A.), ORAZ ART. 66 UST. 5, ART. 83 UST. 4 I ART. 123 USTAWY Z DNIA 123 Z DNIA 13 PAŹDZIERNIKA 1998 R., O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH (DZ. U. Z 2009 R., NR 205, POZ. 1585), (ZWANEJ DALEJ S.U.S.), UMORZYŁ POSTĘPOWANIE. W UZASADNIENIU PREZES ZUS PODAJE, ŻE WNIOSKIEM Z DNIA 30 CZERWCA 2010 R. PAN T. J. M. REPREZENTOWANY PRZEZ PEŁNOMOCNIKA WYSTĄPIŁ DO PREZESA ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH O PRZYWRÓCENIE TERMINU DO ZŁOŻENIA WNIOSKU O PONOWNE ROZPOZNANIE SPRAWY, WSZCZĘTEJ Z URZĘDU O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI DECYZJI ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Z DNIA 30 GRUDNIA 2004 R., ZNAK: [...]. UZNAJĄC WNIOSEK TEN ZA BEZPRZEDMIOTOWY ORGAN WSKAZAŁ, IŻ ZGODNIE Z ART. 83 UST. 4 USTAWY O S.U.S., OD DECYZJI PRZYZNAJĄCEJ ŚWIADCZENIE W DRODZE WYJĄTKU ORAZ OD DECYZJI ODMAWIAJĄCEJ PRZYZNANIA TAKIEGO ŚWIADCZENIA, A TAKŻE OD DECYZJI W SPRAWACH O UMORZENIE NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE STRONIE PRZYSŁUGUJE PRAWO DO WNIESIENIA WNIOSKU DO PREZESA ZAKŁADU O PONOWNE ROZPATRZENIE SPRAWY, NA ZASADACH DOTYCZĄCYCH DECYZJI WYDANEJ W PIERWSZEJ INSTANCJI PRZEZ MINISTRA. POWYŻSZE PRZESĄDZA, ZDANIEM PREZESA ZUS, IŻ OD DECYZJI O UMORZENIU POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO W ZAKRESIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI NIE PRZYSŁUGUJE WNIOSEK O PONOWNE ROZPATRZENIE SPRAWY, NIE MOŻNA TYM SAMYM PRZYWRÓCIĆ TERMINU DO JEGO ZŁOŻENIA. ZGODNIE Z ART. 157 § 1 K.P.A., WŁAŚCIWY DO STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI JEST ORGAN WYŻSZEGO STOPNIA. ZGODNIE Z ART. 66 UST. 5 USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH W POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM ORGANEM WYŻSZEGO STOPNIA W STOSUNKU DO TERENOWYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH (TU INSPEKTORATU ZUS, KTÓRY WYDAŁ DECYZJE Z DNIA 30 GRUDNIA 2004 R., ZNAK: [...]) JEST PREZES ZAKŁADU. DECYZJA PREZESA ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH JEST OSTATECZNA - STRONIE NIE PRZYSŁUGUJE JUŻ OD NIEJ ŚRODEK ZASKARŻENIA. WEDŁUG Z ART. 52 P.P.S.A., SKARGĘ MOŻNA WNIEŚĆ PO WYCZERPANIU ŚRODKÓW ZASKARŻENIA, JEŻELI SŁUŻYŁY ONE SKARŻĄCEMU W POSTĘPOWANIU PRZED ORGANEM WŁAŚCIWYM W SPRAWIE (§ 1). PRZEZ WYCZERPANIE ŚRODKÓW ZASKARŻENIU NALEŻY ROZUMIEĆ SYTUACJĘ, W KTÓREJ STRONIE NIE PRZYSŁUGUJE ŻADEN ŚRODEK ZASKARŻENIA, TAKI JAK ZAŻALENIE, ODWOŁANIE LUB WNIOSEK O PONOWNE ROZPATRZENIE SPRAWY, PRZEWIDZIANY W USTAWIE (§ 2). POWYŻSZE ZDANIEM PREZESA ZUS OZNACZA, IŻ OD DECYZJI PREZESA ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH PRZYSŁUGUJE SKARGA DO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO. W rzeczonej sprawie brak jest więc zdaniem organu podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu co przemawia za bezprzedmiotowością postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania skutkuje wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania w myśl art. 105 § 1 k.p.a. W konsekwencji również wniosek strony o ponowne rozpoznanie sprawy organ pozostawił bez rozpoznania. W SKARDZE DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU NA POWYŻSZĄ DECYZJĘ, PEŁNOMOCNIK SKARŻĄCEGO ZARZUCAJĄC PREZESOWI ZUS: - NARUSZENIE PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA, A SZCZEGÓLNOŚCI ART. 15, ART. 17 PKT 3, ART. 127 K.P.A., ORAZ NARUSZENIE PRZEPISÓW ART. 52 § 1 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2003 R. - PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI (DZ. U. NR 153 POZ. 1270) PRZEPISU ART. 66 UST. 5 ORAZ ART. 83A UST 2 I ART. 123 USTAWY Z DNIA 13 PAŹDZIERNIKA 1998 R., O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH (DZ. U. NR 205 POZ. 1585), POPRZEZ ICH NIE ZASTOSOWANIE ORAZ BŁĘDNĄ WYKŁADNIĘ, CO SKUTKOWAŁO PRZYJĘCIEM, ŻE OD DECYZJI WYDANEJ PRZEZ PREZESA ZUS, W TRYBIE PRZEWIDZIANYM ART. 83A UST. 2 USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH NIE PRZYSŁUGUJE ŚRODEK ODWOŁAWCZY W POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM, WNIÓSŁ O: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji, 2) ZASĄDZENIE KOSZTÓW POSTĘPOWANIA ORAZ KOSZTÓW ZASTĘPSTWA PROCESOWEGO WEDŁUG NORM PRZEPISANYCH. W UZASADNIENIU SKARGI PEŁNOMOCNIK SKARŻĄCEGO PODAJE, IŻ PREZES ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DECYZJĄ Z DNIA 31 MARCA 2010 R., UMORZYŁ POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE W ZAKRESIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI ZUS Z DNIA 30 GRUDNIA 2004 R., ZNAK: [...]. W TEJ DECYZJI BYŁO ZAWARTE POUCZENIE, IŻ SKARŻĄCEMU PRZYSŁUGUJE PRAWO WNIESIENIA SKARGI NA DECYZJĘ DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU. SKARŻĄCY DZIAŁAJĄC ZGODNIE Z POUCZENIEM ZAWARTYM W DECYZJI Z DNIA 31 MARCA 2010 R., W DNIU 27 KWIETNIA 2010 R., ZŁOŻYŁ SKARGĘ DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU, POSTANOWIENIEM WYDANYM DNIA 16 CZERWCA 2010 R., SYGN. AKT I SA/GD 518/10, ODRZUCIŁ SKARGĘ UZASADNIAJĄC POWYŻSZE, ŻE WARUNKIEM WNIESIENIA SKARGI DO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO JEST WYCZERPANIE PRZEZ STRONĘ PRZYSŁUGUJĄCYCH JEJ W POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM ŚRODKÓW ZASKARŻENIA, A SKARŻĄCY TAKICH ŚRODKÓW NIE WYCZERPAŁ, GDYŻ NIE ZŁOŻYŁ ODWOŁANIA OD TEJ DECYZJI, TYLKO DZIAŁAJĄC ZGODNIE Z POUCZENIEM ZAWARTYM W DECYZJI ZŁOŻYŁ SKARGĘ DO SĄDU. SKARŻĄCY POSTANOWIENIE SĄDU Z DNIA 16 CZERWCA 2010 R., OTRZYMAŁ W DNIU 24 CZERWCA 2010 R., I W TERMINIE 7 DNI OD DORĘCZENIA POSTANOWIENIA, ZŁOŻYŁ WNIOSEK O PRZYWRÓCENIE TERMINU DO ZŁOŻENIA WNIOSKU O PONOWNE ROZPOZNANIE SPRAWY, WSZCZĘTEJ Z URZĘDU O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI DECYZJI ZUS Z DNIA 30 GRUDNIA 2004 R., ZNAK: [...]. WRAZ Z WNIOSKIEM O PRZYWRÓCENIE TERMINU, SKARŻĄCY ZŁOŻYŁ WNIOSEK O PONOWNE ROZPOZNANIE SPRAWY WSKAZANEJ WYŻEJ. W DNIU 26 LIPCA 2030 R., SKARŻĄCY OTRZYMAŁ DECYZJĘ PREZESA ZUS Z DNIA 20 LIPCA 2010 R., UMARZAJĄCĄ POSTĘPOWANIE O PRZYWRÓCENIE TERMINU DO ZŁOŻENIA WNIOSKU W SPRAWIE WSKAZANEJ WYŻEJ, ORAZ ZAWIERAJĄCĄ INFORMACJĘ, ŻE WNIOSEK SKARŻĄCEGO O PONOWNE ROZPOZNANIE SPRAWY ZOSTAŁ POZOSTAWIONY BEZ ROZPATRZENIA. W DECYZJI TEJ ORGAN WSKAZAŁ, IŻ OD DECYZJI O UMORZENIU POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO W ZAKRESIE NIEWAŻNOŚCI DECYZJI, NIE PRZYSŁUGUJE WNIOSEK O PONOWNE ROZPOZNANIE SPRAWY. W OCENIE ORGANU BRAK JEST PODSTAW PRAWNYCH DO PRZYWRÓCENIA TERMINU DO ZŁOŻENIA TAKIEGO WNIOSKU. JAKO PODSTAWĘ PRAWNĄ ROZSTRZYGNIĘCIA, WSKAZANO ART. 83 UST. 4 USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH, KTÓRY ZDANIEM SKARŻĄCEGO NIE MA ZASTOSOWANIA W NINIEJSZEJ SPRAWIE, GDYŻ SKARGA NIE DOTYCZYŁA DECYZJI, KTÓRYCH PRZEDMIOTEM BYŁYBY SPRAWY OKREŚLONE W ART. 83 UST. 4 USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH. W DALSZEJ CZĘŚCI UZASADNIENIA DECYZJI WSKAZANO PRZEPISY ART. 157 § 1 K.P.A., ORAZ ART. 66 UST. 5 USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH I ART. 52 PRAWA O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI I NA PODSTAWIE WYŻEJ WSKAZANYCH PRZEPISÓW ORGAN ORZEKŁ, ŻE OD DECYZJI PREZESA ZUS, STRONIE PRZYSŁUGUJE SKARGA DO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO, A NIE PRAWO ZŁOŻENIA ODWOŁANIA W TRYBIE PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO. STANOWISKO ORGANU PRZEDSTAWIONE WYŻEJ PEŁNOMOCNIK SKARŻĄCEGO UZNAŁ ZA BŁĘDNE. ORGAN WYDAJĄC ZASKARŻONĄ DECYZJĘ, DOKONAŁ NIEPRAWIDŁOWEJ WYKŁADNI PRZEPISU ART. 52 § 1 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 R. PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI, ZGODNIE Z TREŚCIĄ, KTÓREGO SKARGA DO SĄDU PRZYSŁUGUJE PO WYCZERPANIE SŁUŻĄCYCH W POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM ŚRODKÓW ZASKARŻENIA. NADTO ZDANIEM STRONY SKARŻĄCEJ ORGAN WYDAJĄC ZASKARŻONĄ DECYZJĘ, NIE ZASTOSOWAŁ PRZEPISU ART. 123 USTAWY Z DNIA 13 PAŹDZIERNIKA 1998 R. O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH, KTÓRY STANOWI ŻE W SPRAWACH UREGULOWANYCH USTAWĄ STOSUJE SIĘ PRZEPISY KPA, CHYBA ŻE USTAWA STANOWI INACZEJ. TAK WIĘC DO POSTĘPOWAŃ PRZED ZUS, STOSUJE SIĘ PRZEPISY KPA, A W SZCZEGÓLNOŚCI ART. 15, KTÓRY STANOWI ŻE POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE JEST DWUINSTANCYJNE. SKORO USTAWODAWCA W PRZEPISACH USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH, NIE WYELIMINOWAŁ ODWOŁANIA Z ART. 127 KPA ORAZ Z UWAGI NA TO, ŻE NAKAZAŁ W SPRAWACH UREGULOWANYCH W TEJ USTAWIE STOSOWAĆ PRZEPISY PROCEDURY ADMINISTRACYJNEJ, PRZYJĄĆ ZDANIEM SKARŻĄCEGO NALEŻY, ŻE OD DECYZJI ZUS WYDANEJ W PIERWSZEJ INSTANCJI W TRYBIE PRZEWIDZIANYMI W ART. 83 A UST. 2 USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH, PRZYSŁUGUJE ŚRODEK ZASKARŻENIA W POSTACI ODWOŁANIA. WOBEC POWYŻSZEGO, W TAKIEJ SPRAWIE WINIEN MIEĆ ZASTOSOWANIE PRZEPIS ART. 127 KPA, CZEGO ORGAN WYDAJĄC ZASKARŻONĄ DECYZJĘ NIE WZIĄŁ POD UWAGĘ. JEDNOCZEŚNIE PEŁNOMOCNIK PODAJE, IŻ STANOWISKO SKARŻĄCEGO, ZNAJDUJE W PEŁNI POTWIERDZENIE W ORZECZNICTWIE SĄDOWYM - WYROK NSA Z DNIA 3 LIPCA 2008 R., SYGN. AKT II GSK 240/08 (LEX NR 493540) ORAZ - WYROK WSA W GDAŃSKU Z DNIA 18 WRZEŚNIA 2008 R., SYGN. AKT III SA/GD 250/08 (CENTRALNA BAZA ORZECZEŃ SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH). W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ PREZES ZUS WNOSZĄC O JEJ ODDALENIE, W PEŁNI PODTRZYMAŁ DOTYCHCZASOWE STANOWISKO W SPRAWIE. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu skutkującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Na wstępie wypada przypomnieć, że postanowieniem z dnia 16 czerwca 2010 r., w sprawie I SA/Gd 518/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę p. T. J. M. na decyzję Prezesa ZUS z dnia 31 marca 2010 r., - umarzającej postępowanie administracyjne w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji ZUS z dnia 30 grudnia 2004 r., znak: [...]. Powodem powyższego rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było niewyczerpanie przez skarżącego środków zaskarżenia przedmiotowej decyzji - wskutek błędnego pouczenia przez Prezesa ZUS. Jednocześnie w/w postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że stosownie do art. 112 k.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa m.in. wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W konsekwencji powyższego rozstrzygnięcia strona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wszczętej z urzędu o stwierdzenie nieważności decyzji ZUS z dnia 30 grudnia 2004 r., załączając jednocześnie wniosek o ponowne rozpoznanie w/w sprawy. Prezes ZUS zaskarżoną natomiast do sądu decyzją umarzając postępowanie w sprawie uznał, iż przedmiotowe żądanie dotyczy tylko spraw o których mowa w art. 83 ust. 4 ustawy s.u.s., - a do tych rozważana sprawa nie należy. Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że trafnie Prezes ZUS zauważa, iż sprawa o stwierdzeniu nieważności decyzji ZUS nie należy do kategorii spraw o których mowa w art. 83 ust. 4 ustawy o s.u.s. Jednakże Prezesowi ZUS uszło uwadze, że w rozważanej sprawie w/w przepis w ogóle nie miał zastosowania - tylko przepis art. 83 a ust. 2 ustawy o s.u.s. Zgodnie z tym przepisem decyzje Zakładu (tu: decyzja ZUS - Inspektorat z dnia 30 grudnia 2004 r.), od których nie wniesiono odwołania do właściwego sądu (tu: nie było odwołania) mogą być z urzędu (...) unieważnione na zasadach określonych w przepisach kpa (podkr. sądu). Zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a., - właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a., - jest organ wyższego stopnia (...). Zgodnie z art. 66 ust. 5 ustawy o s.u.s., - w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w stosunku do terenowych jednostek organizacyjnych jest Prezes Zakładu. W rozważanej sprawie o stwierdzeniu z urzędu nieważności decyzji z dnia 30 grudnia 2004 r., - prawidłowo rozstrzygał zatem Prezes ZUS - co znalazło wyraz w decyzji z dnia 31 marca 2010 r. Jak już wyżej podkreślono, postępowanie nadzwyczajne przewidziane w art. 83 a ust. 2 wym. ustawy o s.u.s., - toczy się na zasadach określonych w przepisach kpa. Powyższe oznacza, iż wg. przepisów k.p.a., należy ustalić nie tylko który organ jest właściwy do orzekania w przedmiocie decyzji (art. 157 § 1 k.p.a.), ale i to, czy decyzje wydane w tym trybie podlegają zaskarżeniu. Zgodnie z art. 15 k.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuistancyjne, natomiast art. 127 k.p.a., stanowi o przysługujących stronie środkach zaskarżenia decyzji wydanych przez organ pierwszej instancji. W rozważanej sprawie decyzja z dnia 31 marca 2010 r., wydana została w trybie stwierdzenia nieważności decyzji (na podstawie art. 83 a ust. 2 ustawy o s.u.s.), przez Prezesa ZUS - jako organ pierwszej instancji - skoro przepisy k.p.a., nie wyłączają zasady dwuintancyjności postępowania w tej kategorii spraw. Z uwagi na to, że Prezes ZUS zgodnie z art. 66 ust. 5 wym. ustawy o s.u.s., jest organem wyższego stopnia w stosunku do terenowych jednostek organizacyjnych - a w zakresie spraw indywidualnych rostrzyganych w drodze administracyjnej nie podlega nadzorowi ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego (art. 66 ust. 2 w/w ustawy), (a więc nie ma nad nim organu wyższego stopnia) stwierdzić należy, że od decyzji Prezesa ZUS wydanych w pierwszej instancji przysługuje środek zaskarżenia sprecyzowany w art. 127 § 3 k.p.a., w związku z art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., a więc wezwanie do ponownego rozpoznania sprawy. Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić zatem należy, iż prawidłowo pełnomocnik skarżącego wobec wadliwego pouczenia przez Prezesa ZUS w decyzji z dnia 31 marca 2010 r., złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (w rozumieniu art. 127 § 3 k.p.a.), wraz z wnioskiem. Reasumując: Prezes ZUS obowiązany będzie merytorycznie rozpoznać wnioski skarżącego sprecyzowane w piśmie z dnia 30 czerwca 2010 r. Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152, art. 200 p.p.s.a., orzeczono jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło