I SA/Gd 1175/17

WyrokWSA w Gdańsku2017-10-25

Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski, Irena Wesołowska, Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy odmawia wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatku od towarów i usług, jeśli podatnik posiada zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Organ podatkowy ma obowiązek wydać zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach tylko wtedy, gdy stwierdzi brak zaległości podatkowych. W przypadku istnienia zaległości, nawet w innym rodzaju podatku, organ ma prawo odmówić wydania zaświadczenia. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter uproszczony i potwierdza jedynie stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania, nie rozstrzygając o prawach ani obowiązkach podatnika.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatku od towarów i usług za 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2013-2016 oraz w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i grudzień 2011 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka zarzuciła m.in. naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 26 czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 czerwca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239, art. 306a, 306c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2017r. poz. 201 ze zm.), zwanej dalej "O.p.", po rozpatrzeniu zażalenia "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 10 marca 2017 r., w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści. Stan sprawy przedstawia się następująco: Pismem z dnia 3 lutego 2017r., uzupełnionym pismem z dnia 28 lutego 2017r. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. złożyła w Urzędzie Skarbowym wniosek o "stwierdzenie wygaśnięcia zobowiązania podatkowego", oraz wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatku od towarów i usług za 2011r. Postanowieniem z dnia 10 marca 2017r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wnioskodawczyni wydania zaświadczenia o żądanej treści z uwagi na istnienie na dzień wydania postanowienia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013r., 2014r., 2015r., 2016r. w kwocie 33.719,00 zł oraz w podatku od towarów i usług za okres sierpień, wrzesień i grudzień 2011 r. w kwocie 1.913.719,00 zł. W zażaleniu na to postanowienie spółka zarzuciła organowi naruszenie: - art. 306a § 1 O.p. poprzez błędne jego niezastosowanie i odmowę wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści, podczas gdy w badanym stanie faktycznym organ winien żądane zaświadczenie wydać, - art. 70 § 1 O.p. polegające na błędnym nieuznaniu, iż w rzeczonej sprawie doszło do przedawnienia przedmiotowych zaległości podatkowych, podczas gdy prawidłowa analiza materiału w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, iż na skutek upływu ustawowego okresu doszło do przedawnienia przedmiotowych należności podatkowych, natomiast bieg terminu nie został przerwany, w konsekwencji uznać należy, iż organ winien wydać żądane przez stronę zaświadczenie, - art. 191 O.p. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie polegające na błędnym ustaleniu, iż w rzeczonej sprawie doszło do przerwania przedawnienia, - art. 59 § 1 pkt 9 O.p. poprzez błędne nieuznanie, iż w rzeczonej sprawie doszło do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego na skutek przedawnienia. Uzasadniając utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że organ podatkowy ma obowiązek wydania zaświadczenia o treści żądanej tylko wówczas, gdy w toku postępowania ustali, iż zachodzi stan faktyczny i prawny adekwatny do stwierdzenia żądanej treści, tj. w przypadku żądania wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach organ podatkowy wydaje takie zaświadczenie, gdy stwierdzi, że na wnioskodawcy nie ciążą żadne zaległe wymagalne zobowiązania podatkowe. Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania, zaś postępowanie w sprawie jego wydania ma charakter odformalizowany, polegający na potwierdzeniu faktów istniejących w dniu jego wydania bez możliwości weryfikowania zapadłych w sprawie rozstrzygnięć oraz możliwości ich zmiany na tym etapie postępowania. Treść zaświadczenia nie zmienia sytuacji prawnej lub faktycznej podmiotu, którego dotyczy, może służyć za środek dowodowy w celu uzyskania w odrębnych postępowaniach skutku dowodzonego przez stronę. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 21 maja 2014r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił spółce nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za lipiec, październik, listopad 2011r. oraz kwoty zobowiązania podlegającego wpłacie za sierpień, wrzesień i grudzień 2011r. Decyzją z dnia 30 marca 2015r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. W związku z decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej i nieuregulowaniem określonych nią należności spółka - na dzień złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach - posiadała zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i grudzień 2011 r. w łącznej kwocie 1.913.719,00 zł, przy czym nie były to jedyne zaległości podatkowe spółki. Wniesiona przez spółkę skarga na wspomnianą decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 956/15. Skarga kasacyjna spółki od tego wyroku nie została jeszcze rozpatrzona. Odnosząc się do kwestionowanej przez spółkę wymagalności ww. zobowiązań (tj. podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2011r.) organ wskazał, że w dniu złożenia skargi do WSA tj. 7 maja 2015r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące sierpień, wrzesień i grudzień 2011r. Jak stanowi bowiem art. 70 § 6 pkt 2 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Stosownie zaś do treści art. 70 § 7 pkt 2 O.p. bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności. W konsekwencji - wobec zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z trwającym postępowaniem sądowoadministracyjnym - bezzasadne są twierdzenia spółki o przedawnieniu zobowiązań w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i grudzień 2011r. Za bezzasadne organ uznał również zarzuty dotyczące braku powiadomienia spółki o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku z wszczętym postępowaniem w sprawie o przestępstwo karne skarbowe. Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomieniem z dnia 5 kwietnia 2016r. poinformował bowiem "A" Sp. z o.o., że z dniem 24 marca 2016 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku VAT za miesiące od lipca do grudnia 2011r. z uwagi na wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo karne skarbowe, którego podejrzenie popełnienia wiąże się z niewykonaniem ww. zobowiązań podatkowych. Zawiadomienie to - wbrew zarzutom spółki - doręczone zostało jej pełnomocnikowi w dniu 19 kwietnia 2016 r. Jednakże w zakresie zobowiązań w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i grudzień 2011r. nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia w oparciu o art. 70c O.p. (tj. w związku z wszczętym postępowaniem karnym skarbowym), gdyż bieg terminu przedawnienia został zawieszony znacznie wcześniej - na skutek wniesienia przez spółkę w dniu 7 maja 2015r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wspomnianą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 marca 2015r., stosownie do art. 70 § 6 pkt 2 O.p. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, oprócz ww. zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług spółka posiada także inne zaległości podatkowe tj. z tytułu zobowiązań w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013r., 2014r., 2015r., 2016r. w łącznej kwocie 33.719,00 zł. Mając zatem na względzie treść art. 306e O.p. oraz charakter prawny zaświadczenia, organ pierwszej instancji, na dzień 10 marca 2017r. nie mógł wydać zaświadczenia zgodnego z żądaniem strony, ponieważ stan faktyczny i prawny wskazywał na istnienie zaległości podatkowych spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013r., 2014r., 2015r., 2016r. w łącznej kwocie 33.719,00 zł oraz w podatku od towarów i usług za okres sierpień, wrzesień i grudzień 2011r. w łącznej kwocie 1.913.719,00 zł. W ocenie organu postępowanie w rozpoznawanej sprawie doprowadziło do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a organ podatkowy pierwszej instancji nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 O.p.. Stan faktyczny sprawy ustalony został w oparciu o dokumenty i ewidencje będące w posiadaniu organu podatkowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 121 § 1 w zw. z art. 123 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego przez organ II instancji, w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych, w tym poprzez wydanie skarżonej decyzji, pomimo uniemożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, poprzez brak wyznaczenia siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, która to okoliczność miała wpływ na wynik sprawy, - art. 306a § 1 O.p. przez organ I i II instancji, poprzez błędne jego niezastosowanie i odmowę wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści, podczas gdy w badanym stanie faktycznym organ winien żądane zaświadczenie wydać, - art. 70 § 1 O.p. przez organ I i II instancji polegające na błędnym nieuznaniu, iż w rzeczonej sprawie doszło do przedawnienia przedmiotowych zaległości podatkowych, podczas gdy prawidłowa analiza materiału w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, iż na skutek upływu ustawowego okresu doszło do przedawnienia przedmiotowych należności podatkowych, w konsekwencji zobowiązania jako przedawnione wygasły, - art. 191 O.p. przez organ I i II instancji poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie polegającą na błędnym ustaleniu, iż w rzeczonej sprawie doszło do przerwania przedawnienia, - art. 59 § 1 pkt 9 O.p. przez organ I i II instancji poprzez błędne nieuznanie, iż w rzeczonej sprawie doszło do wygaśnięcia przedmiotowego zobowiązania podatkowego na skutek przedawnienia. W ocenie skarżącej, w sprawie nieprawidłowo został zastosowany art. 70 § 6 O.p. podczas, gdy nie został spełniony warunek jego zastosowania a mianowicie strona nie została powiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 p.p.s.a.). Orzekanie w myśl art.135 p.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontroli, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art.145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. Na wstępie należy się odnieść do wniosku organu o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Należy podnieść, że złożona w sprawie niniejszej skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje bowiem regulacja art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skarg na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie - a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie - w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony, ale równocześnie, skierowanie sprawy na rozprawę także nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie. Dlatego też mimo, że organ wniósł o przeprowadzenie rozprawy, to uwzględniając treść art. 122 p.p.s.a. powyższy wniosek nie wiązał Sądu, co oznacza, iż możliwym było skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne (por. B. Dauter w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z komentarzem pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego., Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015 r. str.527). Sąd wobec tego rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym mając na uwadze, że przyspieszyło to rozpatrzenie sprawy. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie organu II instancji utrzymujące w mocy postanowienie naczelnika urzędu skarbowego w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wystąpiła do organu pierwszej instancji z wnioskiem o wydanie zaświadczenia stwierdzającego wygaśnięcie zobowiązania podatkowego oraz o braku zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za 2011r. Zgodnie z art. 306a § 1 O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 306a § 2 O.p.). Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. (art. 306a § 3 O.p.). Zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy (art. 306a § 4 O.p.). W przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 306b § 1 i 2 O.p.). Jak wynika z przywołanych powyżej przepisów prawa, podstawą do wydania zaświadczenia przez dany organ podatkowy są wyłącznie prowadzone przez niego ewidencje, rejestry lub inne dane znajdujące się w jego posiadaniu. Zatem organ wydaje bądź odmawia wydania wnioskowanego zaświadczenia, opierając się na danych zapisanych w dokumentacji danego podatnika, a wynikające z powyższych rejestrów informacje determinują możliwość wydania zaświadczenia o określonej treści. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga bowiem żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych już danych. Odnosi się ono do zbadania okoliczności wynikających z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych będących w posiadaniu organu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i zarazem urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Odzwierciedla stan wiedzy organów odnośnie faktów czy stosunków prawnych, które wprost wynikają ze stosownych rejestrów, ewidencji i innych baz danych. Nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie nie może rozstrzygać czegokolwiek, zwłaszcza o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku. Jest zatem wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie. W tym wypadku organ pełni funkcję dysponenta bazy danych, na podstawie których przepisy ustawy nakazują mu wydawanie zaświadczeń, a nie organu rozstrzygającego w sposób władczy o obowiązkach podatnika, wynikających z materialnych norm prawa podatkowego (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt I SA/Bd 784/14, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 493/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl.) Przed wydaniem zaświadczenia, organ podatkowy może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowania wyjaśniające, jednakże postępowanie to dotyczy danych pozostających w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie. Uproszczony charakter tego postępowania wyklucza stosowanie zasady dopuszczenia jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, tj. zasady określonej w art. 180 § 1 O.p. oraz innych reguł gromadzenia dowodów, które uregulowane zostały w przepisach Działu IV O.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 528/05, publ. j.w.). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że stanowisko organów co do braku podstaw do wydania zaświadczenia zgodnego z żądaniem strony jest prawidłowe. Stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania orzeczenia przez organ wskazywał na istnienie zaległości podatkowych spółki w podatku od towarów i usług za okres sierpień, wrzesień i grudzień 2011r. w łącznej kwocie 1.913.719,00 zł oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013r., 2014r., 2015r., 2016r. w łącznej kwocie 33.719,00 zł. Organ podkreślił przy tym, iż wskutek wniesionej 7 maja 2015r. skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące sierpień, wrzesień i grudzień 2011r. na podstawie art. 70 § 6 pkt 2 O.p. Przy czym skarga kasacyjna spółki od wyroku sądu I instancji, oddalającego skargę na decyzję organu odwoławczego w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r., nie została jeszcze rozpatrzona. Tymczasem bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności (art. 70 § 7 pkt 2 O.p.). Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia, iż w rzeczonej sprawie doszło do przedawnienia przedmiotowych zaległości podatkowych, Sąd podkreśla, że postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony i nie może być prowadzone na podstawie tych samych wymogów co postępowanie kontrolne czy postępowanie podatkowe. Inny jest cel tych postępowań i prowadzą do innego skutku. Celem postępowania w zakresie wydania zaświadczenia jest potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego. Z uwagi na ww. charakter prawny zaświadczenia, przedmiotem postępowania o wydanie zaświadczenia nie może być analizowanie zmian w stanie prawnym i wyprowadzanie z tego odpowiednich wniosków, ani też dokonywanie ocen prawnych. Skoro zaświadczenie potwierdza jedynie stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania i jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego, to dopiero wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego zaświadczenie staje się nieaktualne i może być wydane nowe, odpowiadające aktualnemu stanowi prawnemu lub aktualnym faktom (por: J. Zubrzycki [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2012, Oficyna Wydawnicza UNIMEX, s. 1233). Nie można bowiem jak już wskazano w drodze postępowania o wydanie zaświadczenia dążyć do zmiany owego stanu prawnego lub aktualnych faktów czego oczekuje skarżąca. Ograniczony zakres tego postępowania znajduje potwierdzenie w dyspozycji art. 306e § 1 O.p., zobowiązującej organ do wydania zaświadczenia na podstawie dokumentów, którymi on dysponuje oraz informacji uzyskanych od innych organów podatkowych. Nie można natomiast przyznać ani ograniczać żadnych uprawnień. Skoro postępowanie o wydanie zaświadczenia powinno odzwierciedlać stan zobowiązań na dzień wydania zaświadczenia (art. 306a § 3 O.p.), to w rozpoznawanej sprawie treść wniosku i ustalenie istnienia zaległości zdeterminowało wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia zgodnie z art. 306c O.p. W ramach instytucji objętej art. 306a w zw. z art. 306e O.p. nie można żądać stwierdzenia przedawnienia zaległości podatkowej, nie jest to bowiem przedmiot tego postępowania. Reasumując, skoro z dostępnych organowi podatkowemu danych wynika, że na dzień złożenia wniosku skarżąca zalega z zapłatą zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowym od osób fizycznych, organ ten nie mógł wydać zaświadczenia, które stwierdzałoby w żądanym zakresie brak zaległości z powodu ich wygaśnięcia wskutek przedawnienia. W tych okolicznościach nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 306a § 1, art. 70 § 1,art. 191 oraz art. 59 § 1 pkt 9 O.p. Za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia art. 121 § 1 w zw. z art. 123 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych, w tym uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, poprzez brak wyznaczenia siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Zgodnie z art. 306k O.p. w sprawach nieuregulowanych w art. 306a-306i oraz art. 306l stosuje się odpowiednio przepisy rozdziałów 1-6, 8 i 9, z wyłączeniem art. 171a, rozdziałów 10-12, 14, 16 oraz 23 działu IV. Pomimo, że zakres odesłania jest bardzo szeroki, to jednak należy podkreślić, że ustawodawca nakazuje powołane przepisy działu IV stosować "odpowiednio" do postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń. Odpowiednio nie oznacza stosowania przepisów wprost. W myśl art. 121 § 1 O.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Stosownie do treści art. 123 § 1 O.p., organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Natomiast w świetle art. 200 § 1 O.p., przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Ponadto skoro art. 306e § 1 O.p. stanowi, że zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach wydaje się na podstawie dokumentacji danego organu, natomiast art. 306b § 2 O.p. stanowi, że organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające, to z uwagi na uproszczony charakter tego postępowania, w postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ nie prowadzi postępowania dowodowego i nie zbiera materiału dowodowego w rozumieniu przepisów działu IV O.p.. Zatem w przypadku postępowania dotyczącego wniosku o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 306a O.p. nie będzie miał zastosowania art. 123 § 1 O.p. w zakresie w jakim nakazuje on umożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 670/17, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło