I SA/Bd 784/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 września 2014r. sprawy ze skargi Z. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. oddala skargę Pismem z dnia [...]. skarżący wniósł na podstawie art. 306a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) – dalej jako: "O.p." do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. W ocenie wnioskującego jego zobowiązania podatkowe, stosownie do art. 70 § 1 O.p., uległy przedawnieniu. Przy czym, jak zaznaczył bez znaczenia pozostaje fakt zabezpieczenia ich hipoteką przymusową na nieruchomości z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013r., sygn. akt SK 40/12 stwierdzający niekonstytucyjność art. 70 § 6 O.p., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2002. Wnioskujący zauważył, że wprawdzie przedmiotem orzekania nie był formalnie przepis art. 70 § 8 O.p., jednakże z uwagi na fakt, iż jego brzmienie jest analogiczne z przepisem art. 70 § 6 O.p., a istota problemu, który rozstrzygał Trybunał nie uległa zmianie, zatem nastąpiła wtórna niekonstytucyjnośc art. 70 § 8 O.p. W związku z powyższym zdaniem wnioskującego, jego zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu, co skutkuje ich wygaśnięciem z urzędu na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 8 O.p. i powala na wydanie przez organ zaświadczenia o żądanej treści. Postanowieniem z dnia [...]. organ podatkowy I instancji odmówił wydania zaświadczenia o niezaleganiu z zapłatą zobowiązań podatkowych, wskazując w uzasadnieniu na wysokość kwot zaległości oraz ich tytuły. Wskutek wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...]. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygniecie organu I instancji. W uzasadnieniu organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż na dzień wydania zaskarżonego postanowienia podatnik posiadał zaległości podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym PIT-28 za lata 2001, 2003 i 2004 oraz w podatku od towarów i usług za okresy od marca do sierpnia i od października do grudnia 2003r. oraz od stycznia do lutego i od kwietnia do grudnia 2004r., a także od stycznia do listopada 2005r. Natomiast z uwagi na dokonanie zabezpieczenia ww. zobowiązań poprzez wpisy hipotek do księgi wieczystej nie uległy one przedawnieniu, zgodnie z treścią art. 70 § 8 O.p. Zatem do czasu ich uregulowania będą one zaległością podatnika bez względu na upływ czasu. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem strona złożyła na nie skargę, w której wniosła o uchylenie postanowień wydanych przez organy podatkowe obu instancji, zarzucając naruszenie art. 70 § 8 O.p. poprzez jego zastosowanie i uznanie, ze zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu oraz art. 59 § 1 pkt 9 O.p. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, ze zobowiązania podatkowe nie wygasły. W uzasadnieniu skargi strona, podobnie jak we wniosku, a później zażaleniu, wskazała, że jej wszelkie zobowiązani podatkowe uległy przedawnieniu i tym samym wygasły z mocy prawa. W tym kontekście ponownie powołała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 08 października 2013r. SK 40/12. W ocenie skarżącego zaświadczenia, o którym mowa w art. 306a § 1 i 306e § 1 O.p. nie może zostać sprowadzone wyłącznie do wypisu z rejestru , jak uczyniły to organy. Natomiast o tym czy dane zobowiązanie istnieje decydują przepisy prawa a nie przekonanie organów i odwoływanie się do własnych rejestrów i zapisów niezweryfikowanych na podstawie przepisów. Zdaniem skarżącego wystąpienie z wnioskiem o niezaleganiu w podatkach na podstawie art. 306e O.p. jest aktualnie jedynym sposobem aby uzyskać pewność, ze pozostające w obrocie prawnym decyzje podatkowe (będące podstawą do wpisu hipotek przymusowych) nie będą już wykonywane ze względu na przedawnienie zobowiązań podatkowych i możliwe będzie wykreślenie hipotek przymusowych z księgi wieczystej. zatem wniosek o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach jest jedynym sposobem na stwierdzenie, że zobowiązania podatkowe wygasły wskutek przedawnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa. Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia należy w pierwszej kolejności wskazać, że zgodnie z art. 306a § 1 O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zgodnie z art. 306a § 3 O.p., zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Jak wynika z regulacji powołanych powyżej przepisów Działu VIII A Ordynacji podatkowej, podstawą do wydania zaświadczenia przez dany organ podatkowy są wyłącznie prowadzone przez niego ewidencje, rejestry lub inne dane znajdujące się w jego posiadaniu. Zatem, wbrew opinii skarżącego, organ wydaje bądź odmawia wydania wnioskowanego zaświadczenia opierając się na danych zapisanych w dokumentacji danego podatnika, a wynikające z powyższych rejestrów informacje determinują możliwość wydania zaświadczenia o określonej treści. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga bowiem żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych już danych. Odnosi się ono do zbadania okoliczności wynikających z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych będących w posiadaniu organu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i zarazem urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Odzwierciedla stan wiedzy organów odnośnie faktów czy stosunków prawnych, które wprost wynikają ze stosownych rejestrów, ewidencji i innych baz danych. Nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie nie może rozstrzygać czegokolwiek, zwłaszcza o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku. Jest zatem wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie. W tym wypadku organ pełni funkcję dysponenta bazy danych, na podstawie których przepisy ustawy nakazują mu wydawanie zaświadczeń, a nie organu rozstrzygającego w sposób władczy o obowiązkach podatnika, wynikających z materialnych norm prawa podatkowego. Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu o określonych faktach lub stanie prawnym, a nie oświadczeniem kształtującym te fakty lub stan prawny (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 grudnia 2009r., II SA/Bk 493/09, LEX nr 582926). Organ w celu porównania treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu może przeprowadzić niezbędne postępowanie wyjaśniające. Jednakże nie ma kompetencji do wykorzystywania danych, które nie znajdują się w jego dyspozycji. Do postępowania tego nie mają również zastosowania zasady gromadzenia dowodów, które uregulowane zostały w przepisach Działu IV Ordynacji podatkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2006r., sygn. akt I FSK 528/05 dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skarżący w trybie art. 306a § 1 O.p., tj. wydania zaświadczenia o niezaleganiu z zapłatą zobowiązań podatkowych, w istocie domagał się uznania przez organ podatkowy, iż jego zobowiązania uległy przedawnieniu powołując się przy tym na wtórną niekonstytucyjność art. 70 § 8 O.p. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 08 października 2013r. Sygn. akt SK 40/12. Zatem domagał się rozstrzygnięcia przez organ kwestii merytorycznych w drodze zaświadczenia. W tym miejscu należy wskazać na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 15 lutego 2012r. (sygn. akt II FSK 1533/10 dostępny j.w.), z którym skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni się zgadza, że przedmiotem postępowania o wydanie zaświadczenia nie może być analizowanie zmian w stanie prawnym i wyprowadzanie z tego odpowiednich wniosków, ani też dokonywanie ocen prawnych. Na postępowanie wyjaśniające, poprzedzające wydanie zaświadczenia lub odmowę jego wydania, składają się jedynie czynności materialno-techniczne. W ramach takiego postępowania organ bada, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego bądź stanu prawnego, którego poświadczenia żąda wnioskodawca. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznać albo ograniczyć, bądź pozbawić uprawnienia, albo też nałożyć, zdjąć lub ograniczyć obowiązki (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 marca 2006r., sygn. akt I SA/Wa 1356/04, oraz z 21 listopada 2008r., sygn. akt III SA/Wa 1612/08, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 19 stycznia 2010r., sygn. akt I SA/Gd 834/09 (dostępne j.w.). Reasumując, skoro z dokumentacji będącej w posiadaniu organu wynikało, że na dzień złożenia wniosku podatnik zalega z zapłatą zobowiązania podatkowego, organ podatkowy nie mógł wydać zaświadczenia, które stwierdzałoby brak takich zaległości. Należy przyznać rację organom podatkowym, że w trybie art. 306a O.p. nie można spierać się o wysokość zaległości, jej przedawnienie czy też dokonywać zmian w księdze wieczystej. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił. L. Tyliński Z. Pietrasik U. Wiśniewska