I SA/Gd 1199/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 14 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. J. L. (dalej jako "Skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej jako "Dyrektor IAS") z dnia 14 czerwca 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej jako "Naczelnik US") z dnia 26 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako członka zarządu za zaległości spółki "A" S.A. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od maja do września 2012 r., od listopada 2012 r. do grudnia 2013 r., styczeń i sierpień 2014 r. oraz umorzenia postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2010 r., od stycznia do sierpnia 2011 r. W piśmie procesowym z dnia 8 sierpnia 2017 r. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora IAS z dnia 14 czerwca 2017 r., utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika US z dnia 26 stycznia 2017 r. nr [...] w części odnoszącej się do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej całym swoim majątkiem za zaległości spółki "A" S.A. z tytułu podatku od towarów i usług. Uzasadniając wniosek, Skarżący podniósł, że zarzut nieważności, dotyczący bezpodstawnego wszczęcia postępowania o odpowiedzialności całym jego majątkiem za zobowiązania spółki "A" S.A., pomimo tego, że nie był on jej prezesem zarządu, stanowi o rażącym naruszeniu prawa i powinien skutkować wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż może to może wyrządzić jemu znaczące szkody, wynikające z mającej być prowadzonej przeciwko niemu egzekucji w administracji, choćby z uwagi na wysokość kwoty określonej decyzją. Zdaniem Skarżącego, zarzut ten jest nie tylko prawdopodobny, ale w pełni potwierdzony znajdującym się w aktach sprawy materiałem dowodowym, z którego niepodważalnie wynika fakt, że Skarżący był prezesem zarządu "B" S.A. (i tylko do pewnego czasu), nie zaś prezesem zarządu "A" S.A., przeciwko któremu była prowadzona egzekucja. Rozwinięcie tej argumentacji znajduje się złożonej skardze, która przekonuje o zasadności wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04, przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06; postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OZ 752/14). Wskazać należy, że każda decyzja administracyjna nakładająca na jej adresata obowiązek o charakterze pieniężnym pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Jednakże co do zasady nie oznacza to automatycznie wyrządzenia szkody. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por. postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2011 r. sygn. akt II GSK 1562/11). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia NSA z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt I OZ 1236/14, z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt I FSK 1263/12). Sąd w pełni podziela pogląd, iż to wnioskujący ma obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (por. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 201/05). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu. Podkreślić należy, iż wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak przy tym podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2017 r. sygn. akt II FZ 444/17). Sąd powinien mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą (postanowienie NSA z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09). Mając na uwadze treść art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz przytoczone poglądy Sąd stanął na stanowisku, że Skarżący nie wykazał, iż w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu rozpoznawanego wniosku Skarżący podniósł, że rażące naruszenie prawa, którego dopuściły się organy podatkowe oraz wysokość kwoty określonej decyzją, uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, której wykonanie w drodze egzekucji administracyjnej może wyrządzić Skarżącemu znaczne szkody. Sąd stwierdza, że wysokość wynikającego z decyzji zobowiązania, nawet jeżeli jest znaczna, nie stanowi per se o zasadności wniosku. W ocenie Sądu Skarżący nie wykazał, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione i konieczne. Skarżący ograniczył się bowiem wyłącznie do wskazania na znaczną wysokość kwoty określonej zaskarżoną decyzją i przytoczenia zarzutów podniesionych w skardze wobec zaskarżonej decyzji. Skarżący nie przytoczył jednak jakichkolwiek okoliczności, ani nie przedłożył żadnych dokumentów, uzasadniających celowość wydania takiego rozstrzygnięcia przez Sąd i objęcia go tymczasową ochroną. Ponadto podkreślić należy, że przekonanie strony o zasadności podniesionych w skardze zarzutów, nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, iż przeświadczenie strony o tym, że decyzja jest merytorycznie niesłuszna i narusza prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04). Sąd zauważa, iż co prawda Skarżący uzyskał zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy, to sama ta okoliczność nie przesądza o istnieniu przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Ocena dokonana przez referendarza sądowego w odniesieniu do przyznania prawa pomocy (postanowienie z dnia 7 listopada 2017 r.) zapadło w kontekście innych przesłanek – posiadania wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych. Nie można przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., utożsamiać z przesłankami na podstawie, których Sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2017 r. sygn. akt II FZ 444/17). W przypadku prawa pomocy Sąd wydaje pozytywne rozstrzygnięcie wobec podmiotu, który znajduje się w takiej sytuacji finansowej, iż w razie braku zwolnienia od kosztów sądowych nie mógłby skorzystać z konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu. Dlatego też podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania w danej sprawie. Natomiast w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu wnioskodawca powinien uzasadnić, dlaczego uważa, że wykonanie zaskarżonego aktu narazi go na znaczną szkodę lub niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków. Postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy i postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek (por. postanowienia NSA z dnia 10 grudnia 2010 r. sygn. akt II FZ 605/10, z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt I FZ 189/10 i z dnia 16 października 2009 r. sygn. akt II FSK 1783/08). Zauważyć przy tym należy, że Skarżący nie przedłożył żadnej dokumentacji potwierdzającej jego sytuację osobistą, czy majątkową. W niniejszej sprawie nie sposób ocenić, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji, a do wstrzymania wykonania decyzji nie może być wystarczająca wyłącznie ocena sytuacji majątkowej Skarżącego (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 308/17). Trudna sytuacja finansowa strony nie świadczy automatycznie o ziszczeniu się przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 9 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Po 740/17). W związku z powyższym, skoro Skarżący w złożonym wniosku nie wykazał w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego wnioskiem. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.