I SA/Gd 1222/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, skarżący wniósł o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że do zawarcia spornej, skutecznej umowy darowizny nie doszło, brak ku temu przesłanek prawnych. Kwota podatku, którą wymierzył organ jest dla skarżącego wysoka. Zwłaszcza, że wnioskodawca pozostaje w trudnej sytuacji materialnej. Ma na utrzymaniu córki ze związku z tragicznie zmarłą żoną. Ponadto zabezpieczenie na rzecz organów tak dużej kwoty w okolicznościach niniejszej sprawy narusza jego interes w sposób znaczny. Na uwagę zasługują okoliczności będące tłem sprawy, tj. to, że doszło do niej z powodu śmierci żony skarżącego w okolicznościach tragicznych. Niechęci psychicznej dalszego zamieszkiwania w mieszkaniu córek skarżącego. Wszystkie te okoliczności winny być brane pod rozwagę. Nie są one obojętne dla sprawy, a wręcz przeciwnie, ją zaimplikowały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 roku, FZ 496/2004). To wnioskujący ma więc obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi zostać zatem w sposób dostateczny uzasadniony, tj. należy wskazać na okoliczności, z których wynikałoby, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (tak: J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188, również postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 120/04). W sytuacji gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Tymczasem wniosek złożony w niniejszej sprawie nie zawiera w tym względzie dostatecznego uzasadnienia. Wnioskodawca nie wskazał żadnych okoliczności świadczących o tym, że wykonanie decyzji mogłoby spowodować wskazane wyżej następstwa. W aktach sprawy znajdują się co prawda szczątkowe dokumenty złożone przez wnioskodawcę w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, jednakże Sąd nie jest zobowiązany, by przeszukiwać zgromadzony materiał dowodowy w celu odnalezienia argumentów przemawiających za stanowiskiem skarżącego, czy przeczących temu stanowisku. W judykaturze kładzie się nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. postanowienia NSA: z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11, z dnia 28 września 2011r., sygn. akt I FZ 219/11 czy z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07). Skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Informacje wynikające z akt sprawy powinny w takim przypadku stanowić podstawę jedynie weryfikacji i uzupełnienia twierdzeń zawartych we wniosku kierowanym w trybie art. 61 P.p.s.a. W ocenie Sądu w taki właśnie sposób należy odczytywać sens unormowania zawartego w art. 133 § 1 powołanej ustawy znajdującego odpowiednie zastosowanie w postępowaniu wpadkowym dotyczącym wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracji publicznej (art. 133 § 1 w związku z art. 166 P.p.s.a.). Ponadto podkreślenia wymaga, że zarządzeniem z dnia 12 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia szeregu dokumentów mogących obrazować jego rzeczywistą sytuację finansową (zeznań podatkowych, wyciągów bankowych, odpisów dokumentów księgowych dotyczących prowadzonej działalności, dokumentów dotyczących kosztów utrzymania, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych pojazdów mechanicznych). Żadnego z dokumentów wskazanych wyżej skarżący nie przedłożył, a w odpowiedzi na wezwanie oświadczył, że cofa wniosek o przyznanie prawa pomocy i uiścił wpis sądowy. Tym samym zaniechał przedstawienia w wiarygodny sposób swojej rzeczywistej sytuacji finansowej. Wskazać także należy, że nawet trudna sytuacja finansowa strony, nie może sama w sobie świadczyć o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są przesłankami tożsamymi z tymi przewidzianymi w ramach przyznania prawa pomocy. W ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.), wprowadzone zostały ograniczenia w prowadzeniu egzekucji (por. art. 8 – 10). Ograniczenia te gwarantują zachowanie zobowiązanemu i jego rodzinie warunków wystarczających, według ustawodawcy do humanitarnej egzystencji - choć niewątpliwie w gorszych standardach niż przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Pogorszenie jednak warunków egzystencji wnioskodawcy nie stanowi jeszcze powodu, aby wstrzymywać wykonanie ostatecznej decyzji administracyjnej (zob. postanowienie NSA z dnia 24 października 2005 roku, II GZ 111/05, postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11). Sam fakt istnienia obowiązku wykonania decyzji nawet opiewającej na znaczną kwotę nie może stanowić przesłanki motywującej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Konieczność zapłaty zaległego podatku i związane z tym uszczuplenie majątku wnioskodawcy są zwykłym następstwem takiej decyzji. Obowiązkiem wnioskodawcy było uprawdopodobnienie, że na skutek egzekucji zaległości grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Tego jednak skarżący nie wykazał. Końcowo Sąd wyjaśnia, że zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 358/04, który podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, stanowisko strony skarżącej, że skarżony akt jest merytorycznie niesłuszny i narusza prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania jego wykonania na podstawie art. 61 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. a contario, orzekł jak w sentencji postanowienia.