I SA/Gd 1361/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A.E. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 września 2012 r., Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. . Wyrokiem z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1361/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę wniesioną przez A.E. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 września 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok. Pismem wniesionym w dniu 4 marca 2013 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że z uwagi na charakter prowadzonej działalności gospodarczej, często przebywa poza miejscem swojego zamieszkania. W mieszkaniu mieszka jednak na stałe Pan R.W., który z reguły informuje podatnika w sytuacji, gdy listonosz zostawi dla niego informację o korespondencji pocztowej. W niniejszym jednak przypadku Pan R.W. nie przekazał podatnikowi żadnej informacji o pozostawionych w dniach 15 oraz 23 stycznia awizach, i to pomimo tego, że podatnik, oczekując zawiadomienia z Sądu o wyznaczeniu rozprawy, wielokrotnie zwracał się do niego telefonicznie z pytaniem, czy jest jakaś korespondencja. Brak informacji o pozostawionej korespondencji skutkował tym, że podatnik nie wiedział o dacie rozprawy i nie mógł złożyć wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie 7 dni od daty jego ogłoszenia. O dacie wydania wyroku skarżący dowiedział się dopiero w dniu 26 lutego br. w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Wydziału Informacji Sądowej. Zdaniem skarżącego wskazane wyżej okoliczności świadczą o braku jego winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Powołując się na postanowienie NSA z 25 lipca 2012 r., II OZ 630/12, skarżący podniósł, że w przypadku tygodniowego lub dwutygodniowego, nawet zaplanowanego wyjazdu za granicę, nie jest niedbalstwem nieupoważnienie nikogo do odbioru przesyłek nadanych w sposób szczególny. Ponadto w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany został pogląd, że nieoddanie przesyłki adresatowi przez domownika stanowi sytuację uzasadniającą przywrócenie terminu do dokonania czynności (wyrok NSA z dnia 28 maja 2002 r., II SA/Kr 2612/98). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 ww. ustawy stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Wszystkie wymogi formalne wniosku o przywrócenie terminu wynikające z powyższych przepisów zostały w przedmiotowej sprawie zachowane, dlatego też Sąd mógł dokonać oceny złożonego wniosku w zakresie zasadności przywrócenia wnioskowanego terminu. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jego winy. Skarżący wprawdzie wskazał, że zapewnił możliwość odbioru pism sądowych na czas wyjazdu za pośrednictwem domownika, jednak jak wynika z przytoczonych przez niego okoliczności, uczynił to nieskutecznie. Domownik nie przekazał mu bowiem informacji o fakcie pozostawienia przez listonosza awiza, i to pomimo faktu, że – jak sam skarżący wskazuje – spodziewając się korespondencji z Sądu wielokrotnie zwracał się telefonicznie do domownika z pytaniem, czy jest jakaś korespondencja. Tymczasem zaniechania domownika w tym zakresie obciążają stronę postępowania, skoro stosownie do art. 72 § 1 P.p.s.a., "jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi". Sąd podziela w tym kontekście pogląd, że z faktu pozostawania we wspólnocie domowej oraz zobowiązania się domownika do oddania pisma wynika domniemanie upoważnienia do odbioru pism. Domniemanie to może zostać obalone przez adresata, jeżeli wykaże brak upoważnienia pełnoletniego domownika do odbioru pism. W przeciwnym razie ewentualne zaniechania domownika, w tym polegające na nieoddaniu we właściwym czasie pisma adresatowi, obciążają tegoż adresata (zob. postanowienie NSA z 31 marca 2012r., sygn. akt: II FZ 12/12, a także na gruncie analogicznych regulacji Ordynacji podatkowej: wyrok NSA z 4 grudnia 2012 r., I FSK 24/12, postanowienie NSA z dnia 31 lipca 2008r., sygn. akt. I FZ 319-325/08, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach http://cbois.nsa.gov.pl). Staraniom strony postępowania pozostawić bowiem należy zapewnienie takiego odbioru korespondencji, który pozwala uniknąć negatywnych konsekwencji upływu terminów procesowych. W rezultacie okoliczność zaniechania lub zwłoki domownika w oddaniu przesyłki adresatowi - co do zasady - nie powinna mieć wpływu na wykazanie przesłanki braku winy u adresata. Powyższe uwagi w pełni należy odnieść do sytuacji, w której domownik nie informuje podatnika o pozostawionym dla niego tzw. awizo. Sąd nie podziela argumentacji zawartej we wniosku o przywrócenie terminu uznając, że nie odpowiada ona ugruntowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładni art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 P.p.s.a., dotyczącej określonej w tych przepisach przesłanki "braku winy w uchybieniu terminu", która warunkuje jego przywrócenie. W judykaturze akcentuje się bowiem, że o dochowaniu należytej dbałości przez stronę postępowania, a tym samym o spełnieniu przesłanki braku winy, nie może być mowy, jeżeli uchybiając terminowi strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa (zob. np. post. NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FZ 89/10, CBOSA). W niniejszej sprawie przejawiało się ono w zaniechaniu domownika, które jak wspomniano, obciąża samego skarżącego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania tej czynności.