I SA/Gd 1371/13

WyrokWSA w Gdańsku2014-09-02

Skład orzekający: Alicja Stępień, Małgorzata Gorzeń, Marek Kraus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na nabycie gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzi budynek mieszkalny, mogą korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli podatnik nie wykazał konkretnej kwoty przeznaczonej na nabycie samego budynku mieszkalnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik nie wykazał, iż przychód uzyskany ze sprzedaży prawa do lokalu mieszkalnego został wydatkowany na nabycie i remont budynku mieszkalnego wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego. Nabycie nieruchomości zostało udokumentowane jako gospodarstwo rolne, a podatnik nie przedstawił dowodów pozwalających na wyodrębnienie wartości samego budynku mieszkalnego ani poniesionych na jego remont wydatków, co uniemożliwia skorzystanie ze zwolnienia podatkowego.
Stan faktyczny
Podatnik sprzedał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, deklarując przeznaczenie uzyskanych środków na zakup działki, domu do remontu oraz remont. Organ podatkowy uznał, że podatnik nabył gospodarstwo rolne, a wydatki na jego zakup nie kwalifikują się do zwolnienia podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podatnik zaskarżył decyzję, argumentując, że nabył nieruchomość, a nie gospodarstwo rolne. Sąd oddalił skargę, uznając, że podatnik nie wykazał wydatków na nabycie i remont budynku mieszkalnego wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Marek Kraus, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 września 2014 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu sprzedaży nieruchomości oddala skargę. P.B. na podstawie umowy z dnia 10 kwietnia 2008 r. (Rep. A nr [...] sprzedał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w G. za łączną kwotę [...] zł. Przedmiotowe prawo do nieruchomości nabył w 2006 roku. W dniu 16 kwietnia 2008 r. podatnik złożył oświadczenie, że kwotę uzyskaną ze sprzedaży ww. prawa przeznaczy w całości na zakup działki, domu do remontu oraz remont, tj. na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Naczelnik Urzędu Skarbowego po przeprowadzeniu postępowania podatkowego poprzedzonego przeprowadzeniem czynności sprawdzających decyzją z dnia 11 stycznia 2012 r., określił P.B. wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży przedmiotowej nieruchomości w kwocie [...] zł. Organ pierwszej instancji uznał bowiem, że środki uzyskane ze sprzedaży tego prawa podatnik przeznaczył na nabycie gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodził budynek mieszkalny, chlew i stodoła, a tego rodzaju wydatki nie mogły korzystać ze zwolnienia z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ze zwolnienia tego mogły korzystać wydatki poniesione przez skarżącego na nabycie i remont budynku mieszkalnego wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego, ale P.B. nie wykazał, jakie wydatki faktycznie poniósł z tego tytułu. Z powyższym nie zgodził się podatnik, który odwołał się od decyzji organu pierwszej instancji do Dyrektora Izby Skarbowej. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu stanu sprawy decyzją z dnia 20 sierpnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 stycznia 2012 r. W uzasadnieniu wskazał, że uzupełnione postępowanie dowodowe nie dało podstaw do zmiany stanowiska organów podatkowych. Podatnik nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego, zaskarżył decyzję z dnia 20 sierpnia 2013 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Z uzasadnienia skargi wynika, że strona podtrzymała prezentowane na etapie postępowania podatkowego stanowisko, że nie kupiła gospodarstwa rolnego, lecz nieruchomość położoną na wsi, co upoważniało do skorzystania z ulgi przewidzianej w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dodatkowo podatnik wniósł o uznanie, że dom nabył za [...] zł, a teren za [...] zł. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przystępując do rozpoznania sprawy wskazać należy, że z literalnego brzmienia art. 21 ust. 1 pkt 32 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (obowiązującego do końca 2006 r.) wynika, iż wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) (z pewnymi zastrzeżeniami) w części wydatkowanej nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży na określone przez ustawodawcę cele. Zatem warunkiem zwolnienia przychodu ze sprzedaży jest: - po pierwsze zainwestowanie uzyskanego przychodu w sposób, o jakim mowa w ww. art. art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) na cele mieszkaniowe w kraju, - po drugie zwolnienie przedmiotowe przychodu jest ograniczone w czasie, tj. zależne od wydatkowania kwot na cel wyrażony w tym przepisie, ale nie później niż w okresie dwóch lat przy czym termin liczony jest od dnia sprzedaży. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że w dniu 10 kwietnia 2008 r. skarżący sprzedał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego za łączną kwotę [...] zł przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tego prawa. Spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy nabycie przez stronę nieruchomości położonej w miejscowości B. (w skład której wchodził grunt rolny zabudowany budynkiem mieszkalnym, chlewem i stodołą) upoważniło P.B. do skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 32 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawodawca w treści art. 2 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych postanowił, że pojęcie "gospodarstwo rolne" należy dla celów podatkowych interpretować w sposób określony w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r., nr 136, poz. 969 ze zm.). Zaś za gospodarstwo rolne w myśl przepisów art. 1 oraz art. 2 ust. 1 tej ustawy o podatku rolnym - uważa się obszar gruntów, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Z kolei zgodnie z treścią § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz załącznika nr 6 do tego rozporządzenia (Dz. U. nr 38, poz. 454) wynika, że do użytków rolnych zalicza się grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe, grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami i rowy. Z warunkowej umowy sprzedaży i przeniesienia własności z dnia 25 lutego 2008 r. wynikało, że nabyta przez skarżącego działka Nr [...] o obszarze 4.66.00.ha oznaczona była jako użytki rolne zabudowane (0.24.00 ha), pastwiska trwale klasy V i VI (0.05.00 ha i 0.91.00 ha), grunty orne klasy IVb i V (0.77.00 ha i 2.64.00 ha) oraz rowy (0.05.00 ha). Tym samym nabyta przez podatnika nieruchomość spełniała warunki do zakwalifikowania jej jako gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym i podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednocześnie z zapisu § 7 umowy przeniesienia własności z dnia 18 kwietnia 2008 r. wynikało, że przedmiotową nieruchomość P.B. nabył celem prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym. Powyższa umowa została sporządzona zgodnie z nakazem wynikającym z art. 155 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.) w formie aktu notarialnego. Zgodnie zaś z zapisem art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa i przez uprawnione do tego podmioty, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organ podatkowy, będąc związany dokumentem urzędowym, zobowiązany był zatem uznać za udowodnione, to co wynikało z aktu notarialnego. Ponadto z akt sprawy wynikało, że Wójt Gminy na okres 5 lat zwolnił (na okres następnych 2 lat obniżył o 75% w pierwszym roku i o 50% w drugim roku wysokość podatku) skarżącego z podatku rolnego od gruntów położonych w miejscowości B. nabytych w drodze kupna na utworzenie gospodarstwa rolnego. W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy zasadne było więc stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej prezentowane w zaskarżonej decyzji, że podatnik nabył gospodarstwo rolne z domem mieszkalnym, stodołą i chlewem. Taki bowiem cel nabycia nieruchomości podatnik wskazał w umowie z dnia 25 lutego 2008 r. Stanowisko takie reprezentował także we wcześniejszych wyjaśnieniach składanych w organach podatkowych. Składane natomiast na obecnym etapie postępowania oświadczenie, że nigdy nie miał zamiaru kupić i urządzać gospodarstwa rolnego pozostaje w sprzeczności z dowodami zebranymi w sprawie. Z przepisów art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz utrwalonej linii orzecznictwa sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Po 1761/04 czy WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt II FSK 1285/06) wynika, że zwolnienia, o których mowa w powyższym przepisie mogą korzystać wydatki na nabycie budynku mieszkalnego, nawet jeżeli wchodzi on w skład gospodarstwa rolnego, ze zwolnienia tego nie mogą jednak korzystać wydatki poniesione na zakup gospodarstwa rolnego jako całości (wyrok WSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 19 listopada 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 754/99). Warunkiem zwolnienia jest jednak wyodrębnienie w umowie kupna sprzedaży ceny nabycia takiego budynku. Z powyższego zwolnienia podatnik może również skorzystać w przypadku braku wyodrębnienia ceny nabycia budynku mieszkalnego wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego w umowie kupna sprzedaży, o ile wskaże, jaka część (kwota) ceny nabycia całego gospodarstwa rolnego przypadała na budynek mieszkalny. Cenę nabycia budynku mieszkalnego wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego podatnik winien wykazać przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych. Z akt sprawy wynika, że organy podatkowe wezwały stronę do wskazania takich dowodów. Z akt sprawy wynika też, że podjęły się - choć bezskutecznie - samodzielnie wyjaśnienia tej okoliczności. Jedynym dowodem, jaki przedłożył skarżący na potwierdzenie wartości budynku mieszkalnego były polisy ubezpieczeniowe zawarte przez P.B. z firmą ubezpieczeniową "A" S.A. Jednakże w ocenie Sądu dokument ten nie potwierdza za jaką cenę podatnik nabył budynek mieszkalny wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Przede wszystkim cena nabycia całego gospodarstwa rolnego wraz z budynkiem mieszkalnym została określona w umowie kupna w wysokości tylko 275.000,00 zł, a więc znacznie poniżej wskazywanej przez skarżącego wartości samego budynku mieszkalnego z polisy (tj. 400 tys. zł). Ponadto w deklaracji sumy ubezpieczeniowej budynku mieszkalnego ubezpieczyciel przyjął wartość kosztorysową budynku w budowie, tj. kwotę stanowiącą wartość kosztorysową materiałów budowlanych oraz robót wykonanych i zaplanowanych aż do momentu zakończenia ubezpieczenia. Istotne jest też to, iż wartości przyjmowane przez firmy ubezpieczeniowe służą jedynie dla celów ubezpieczeniowych i nie odzwierciedlają faktycznie poniesionych wydatków na nabycie nieruchomości. Należy zwrócić uwagę, że podatnik nie przedłożył również żadnych innych faktur czy rachunków dokumentujących fakt poniesienia przez niego wydatków na remont i modernizację tego budynku mieszkalnego. Z jego oświadczenia z dnia 14 września 2012 r. wynika zaś, że nie zbierał rachunków za materiały i remont budynku mieszkalnego, a większość pracy wykonywał we własnym zakresie. Z tego też względu nie można też przyjąć - jako zupełnie dowolnych - wartości podanych w skardze. W tym stanie należy stwierdzić, że skarżący nie przedstawił dowodów pozwalających na uznanie, że przychód uzyskany ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w wysokości [...] zł wydatkował na nabycie i remont budynku mieszkalnego wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości B., a tym samym, że spełnił on warunki do zwolnienia od zryczałtowanego podatku dochodowego przychodu uzyskanego ze sprzedaży tego prawa na warunkach określonych w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Mając powyższe to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wobec tego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. DSz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło