I SA/Gd 1472/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 23 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 września 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", art. 54 § 5 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.) dalej jako "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia A. K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 23 lipca 2021 r., którym oddalono skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, dokonaną na podstawie zawiadomienia z dnia 8 czerwca 2021 r. i odmówiono uchylenia tej czynności egzekucyjnej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku małżonków A. i K. K. (odpowiadających solidarnie) na podstawie wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego tytułu wykonawczego z dnia 21 kwietnia 2017 r. o numerze [...] z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 rok w łącznej kwocie należności głównej 56. 768,00 zł. Na podstawie ww. tytułu wykonawczego organ egzekucyjny dokonał zawiadomieniem z dnia 8 czerwca 2021 r. zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w postaci zajęcia nadpłaty podatku dochodowego PIT-37 za 2020r. w Urzędzie Skarbowym w Słupsku. Pismem z dnia 6 lipca 2021 r. zobowiązana wniosła skargę na ww. czynność egzekucyjną, wnosząc o jej uchylenie oraz wstrzymanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi. W ocenie zobowiązanej, naruszono art. 89 § 1 u.p.e.a. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wstrzymania prowadzenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi z dnia 6 lipca 2021 r. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił skargę na zajęcie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych - PIT-37 za 2020 rok, dokonane na podstawie zawiadomienia z dnia 8 czerwca 2021 r. Pismem z dnia 11 sierpnia 2021 r. strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie zarzucając, że narusza ono: art. 54 § 1, 4, 5, 7 w zw. z art. 89 § 1 - § 3 i art. 32a u.p.e.a. art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Zarzucając powyższe, strona wniosła o uchylenie w całości przedmiotowego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 23 lipca 2021 r. i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie w całości skargi na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego, polegającą na zajęciu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu PIT- 37 za 2020 rok na podstawie zawiadomienia z dnia 8 czerwca 2021 r., uchylenie ww. środka egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 23 września 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że skarga na czynności egzekucyjne służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności. W postępowaniu skargowym dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Ponadto w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Wyjaśniono, iż organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków przewidzianych dla egzekucji dotyczących świadczeń pieniężnych (art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.), tj. egzekucję innych wierzytelności pieniężnych. To jak egzekucja z innej wierzytelności pieniężnej winna przebiegać określa zaś art. 89 u.p.e.a. W ocenie organu odwoławczego, organ egzekucyjny dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 89 § 1 - § 3 u.p.e.a. Nie dopatrzono się również uchybień formalnych. Zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej nr [...] z dnia 8 czerwca 2021 r., zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 u.p.e.a., m.in. numer tytułu wykonawczego, kwotę należności głównej, kwotę odsetek i rodzaj ich stopy oraz okres za który należność została określona. Odpis zawiadomienia skutecznie doręczono w dniu 29 czerwca 2021 r. Z kolei odpis tytułu wykonawczego, na podstawie którego to zawiadomienie zostało sporządzone, doręczono stronie - w trybie art. 43 k.p.a. - w dniu 30 czerwca 2017 r. wraz z odpisem zawiadomienia z dnia 22 czerwca 2017 r. o nr [...] o zajęciu wynagrodzenia za pracę w Zespole Szkół w S. Tym samym Naczelnik Urzędu Skarbowego, wystawiając ww. zawiadomienie z dnia 8 czerwca 2021 r. i wysyłając jego odpis do zobowiązanej, dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności zajęcia nadpłaty podatku przysługującej jednemu z małżonków poczet zaległości podatkowej innej osoby, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że tytuł wykonawczy z dnia 21 kwietnia 2017 r., stanowiący podstawę wystawienia zaskarżonego zajęcia, został wystawiony na małżonków ponoszących odpowiedzialność solidarną. Powyższe skutkuje tym, że egzekucja na podstawie tak wystawionego tytułu wykonawczego może być prowadzona zarówno z majątku wspólnego strony oraz jej małżonka, jak i z majątku osobistego każdego z małżonków. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 32a u.p.e.a., poprzez zajęcie nadpłaty w okresie zawieszonego postępowania na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 31 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 669/17 oraz złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie, w której wydana została decyzja stanowiąca postawę wystawienia tytułu wykonawczego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że jest on nieuzasadniony. Zarówno bowiem w przypadku wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, jak i wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję, z której wynika obowiązek, możliwe jest udzielenie zobowiązanemu tymczasowej ochrony prawnej poprzez wstrzymanie wykonania zakwestionowanej decyzji, co prowadzi do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nie następuje to jednak w trybie określonym w art. 32a u.p.e.a. A.K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 23 września 2021 r., zarzucając naruszenie: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.; art. 7, art. 77 w zw. z art. 18 u.p.e.a.; art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 w zw. z art. 80 §1 - § 3 i art. 32 a u.p.e.a.; art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie. Zarzucając powyższe, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) -dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 §1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Aktem poddanym sądowej kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 23 września 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika z dnia 23 lipca 2021 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej. W świetle art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 §3 u.p.e.a.). Stosownie do art. 54 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala skargę na czynność egzekucyjną; 2) uwzględnia skargę na czynność egzekucyjną: a) w całości; b) w części i w pozostałym zakresie oddala skargę. Na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie (art. 54 § 5 u.p.e.a.). Artykuł 54 § 6 u.p.e.a. wskazuje z kolei, że w przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny: 1) uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną w całości albo w części; 2) usuwa stwierdzoną wadę czynności egzekucyjnej. Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje dalszej realizacji środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W uzasadnionych przypadkach organ egzekucyjny może wstrzymać dalszą realizację tego środka egzekucyjnego do dnia, w którym postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną stanie się ostateczne, o czym stanowi art. 54 § 7 u.p.e.a. Skarga na czynność egzekucyjną jest środkiem służącym ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym - ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego, Jej istota sprowadza się wyłącznie do zarzutów formalnoprawnych odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego. Nie budzi wątpliwości komentatorów oraz judykatury, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i tylko takie, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w u.p.e.a. (zarzuty, zażalenie, wyłączenie spod egzekucji). Nie jest natomiast środkiem, którym można zwalczać czynności procesowe organu rozstrzygające o uprawnieniach i obowiązkach uczestników postępowania. W takim bowiem przypadku stronie służy środek w postaci zarzutów, o czym stanowi art. 33 u.p.e.a. Przedmiotem skargi mogą być zatem zarzuty formalnoprawne odnoszące się do regulacji dotyczących przeprowadzenia konkretnej czynności egzekucyjnej, na co słusznie w niniejszej sprawie zwracały uwagę organy (por. wyroki NSA: z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1244/10; z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt II GSK 1285/12; z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt II FSK 290/13; z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 2594/13, wszystkie dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl; zob. też R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2005, s. 152). Należy wskazać, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków przewidzianych dla egzekucji dotyczących świadczeń pieniężnych (art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.), tj. egzekucję innych wierzytelności pieniężnych. To jak egzekucja z innej wierzytelności pieniężnej winna przebiegać określa zaś art. 89 u.p.e.a. Zgodnie z ww. przepisem organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności (art. 89 § 1 u.p.e.a.) Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług (art. 89 § 2 u.p.e.a.). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, w myśl art. 89 § 3 u.p.e.a., organ egzekucyjny: 1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: a)uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, b)przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, c)- i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność; 2)zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem; 3)doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1. Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny dopełnił wszystkich wymogów wynikających z art. 89 § 1 - § 3 u.p.e.a. Zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej nr [...] z dnia 8 czerwca 2021 r. zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 u.p.e.a., m.in. numer tytułu wykonawczego, kwotę należności głównej, kwotę odsetek i rodzaj ich stopy oraz okres za który należność została określona. Odpis zawiadomienia skutecznie doręczono w dniu 29 czerwca 2021 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki nr [...]. Z kolei odpis tytułu wykonawczego, na podstawie którego to zawiadomienie zostało sporządzone doręczono skarżącej - w trybie art. 43 k.p.a. - w dniu 30 czerwca 2017 r. wraz z odpisem zawiadomienia z dnia 22 czerwca 2017 r. o numerze [...]o zajęciu wynagrodzenia za pracę w Zespole Szkół w S., co potwierdza zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki nr [...]. Tym samym, Naczelnik Urzędu Skarbowego, wystawiając ww. zawiadomienie z dnia 8 czerwca 2021 r. i wysyłając jego odpis do skarżącej, dopełnił wszystkich wymogów wynikających z powołanych przepisów. Odnosząc się do zarzutu, dotyczącego zajęcia nadpłaty przysługującej jednemu z małżonków na poczet zaległości innej osoby, podkreślenia wymaga, że tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 21 kwietnia 2017 r. został wystawiony zarówno na K. K. (wskazany w części A1 ww. tytułu wykonawczego), jak i na A. K. (wskazaną w części A2 ww. tytułu wykonawczego). Oznacza to, że skoro tytuł wykonawczy wystawiony został na oboje małżonków (odpowiedzialnych solidarnie), to egzekucja może być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych. Sąd podkreśla, że dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia bez wpływu pozostają argumenty skargi dotyczące innych postępowań z udziałem skarżącej. Odnosząc się zaś do zarzutu, dotyczącego naruszenia art. 32a u.p.e.a., poprzez zajęcie nadpłaty w okresie zawieszonego postępowania na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 31 stycznia 2018 r sygn. akt I SA/Gd 669/17 oraz złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie, w której wydana została decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej trafnie stwierdził, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Zarówno bowiem w przypadku wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, jak i wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję, z której wynika obowiązek, możliwe jest udzielenie zobowiązanemu tymczasowej ochrony prawnej poprzez wstrzymanie wykonania zakwestionowanej decyzji, co prowadzi do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nie następuje to jednak w trybie określonym w art. 32a u.p.e.a. Podkreślić należy, że zastosowanie w niniejszej sprawie środka egzekucyjnego miało miejsce po podjęciu zawieszonego postępowania, co nastąpiło z mocy prawa w dniu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutów, tj. postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 28 lutego 2018 r. Dodać przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 czerwca 2021 r. sygn. akt II FSK 3569/18 oddalił skargę kasacyjną A. K.i K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 31 stycznia 2018 r sygn. akt I SA/Gd 669/17 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. Konkludując, prawidłowo organy poddały ocenie wniesioną przez A. K. skargę, skupiając się na ocenie formalnej poprawności zakwestionowanej czynności, nie odnosząc się do zagadnień, które mogły podlegać badaniu w ramach innych środków zaskarżenia i w innych postępowaniach. Skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. dotyczy bowiem konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołano przesłanki i okoliczności faktyczne sprawy, którymi kierował się organ wykazując, że zajęcie innej wierzytelności pieniężnej odbyło się zgodnie z przepisami u.p.e.a. W konsekwencji w sprawie nie naruszono art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.; art. 7, art. 77 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.; art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz pozostałych przepisów wskazanych w skardze. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.