I SA/Gd 1523/13
WyrokWSA w Gdańsku2014-01-21
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Alicja Stępień, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił powierzchnię gruntów rolnych kwalifikujących się do przyznania jednolitej płatności obszarowej, uwzględniając specyfikę gospodarstwa szkółkarsko-nasiennego i zmieniający się areał upraw?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy, naruszając przepisy postępowania administracyjnego. Ustalenia dotyczące powierzchni gruntów rolnych były niewystarczające, zwłaszcza w kontekście specyfiki gospodarstwa szkółkarsko-nasiennego, gdzie areał upraw może się zmieniać, niekoniecznie świadcząc o zaprzestaniu produkcji rolnej lub nieutrzymywaniu gruntu w dobrej kulturze rolnej.Stan faktyczny
Skarżący R.G. ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na rok 2009. Organy administracji pomniejszyły przyznaną kwotę, stwierdzając, że powierzchnia uprawniona do płatności (3,06 ha) jest mniejsza niż zadeklarowana (3,35 ha). Skarżący, prowadzący od 18 lat gospodarstwo szkółkarsko-nasienne, kwestionował te ustalenia, wskazując na specyfikę swojej działalności, gdzie areał upraw jest zmienny, ale grunty są stale użytkowane rolniczo. Zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w tym błąd w ustaleniach faktycznych i nierozpoznanie istoty sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 września 2013 r. oraz określił, że decyzja nie może być wykonana. Zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 12 maja 2009 r. R.G. wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009 r., wnosząc o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działki rolnej o powierzchni 3,35 ha, położonej na działkach ewidencyjnych nr 137, 138, 33/2, 33/3, 253/1 oraz 253/2, w województwie (...) powiecie (...), gminie (...), obrębach (...) i (...), przy czym na działce ewidencyjnej nr 33/3 wskazał powierzchnię 0/00 ha.
Wykonując wezwanie organu, skarżący złożył korektę wniosku, w której działkę rolna A zadeklarował dodatkowo na działce rolne 33/3 na powierzchni 0,06 ha, nie zmieniając sumarycznej powierzchni, tj. 3,35 ha, poprzez zmiany areału gruntów rolnych na pozostałych działkach ewidencyjnych.
Decyzją z dnia 25 listopada 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał skarżącemu jednolitą płatność obszarową na rok 2009 w wysokości 1.698,38- zł do powierzchni 3,35 ha.
Pismem z dnia 1 marca 2012 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 25 listopada 2009 r. Zawiadomienie doręczono skarżącemu w dniu 7 marca 2012 r.
Decyzją z dnia 21 marca 2012 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził nieważność decyzji z dnia 25 listopada 2009 r. wskazując, że organ wydający ww. decyzję niewyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy, a w rezultacie przyznał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 do powierzchni większej niż maksymalny kwalifikowany obszar.
Rozpatrując ponownie wniosek skarżącego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień w zakresie zadeklarowanych powierzchni gruntów rolnych na działkach ewidencyjnych nr 33/2, 137, 138 oraz 253/2, których powierzchnie przekraczały powierzchnię dopuszczalnych użytków występujących na tych działkach.
Odpowiadając na wezwanie organu, skarżący złożył korektę wniosku, w której działkę rolną A podzielił na trzy działki rolne: A o powierzchni 1,21 ha, B o powierzchni 1,16 ha, C o powierzchni 0.98 ha, w rezultacie czego sumaryczna powierzchnia deklarowana do jednolitej płatności obszarowej nie uległa zmianie.
Decyzją z dnia 23 lutego 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu jednolitą płatność obszarową na rok 2009 w wysokości 1.257,31 zł, po pomniejszeniu o kwotę 294,05 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wyjaśnił, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 3,35 ha. Tymczasem powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wyniosła 3,06 ha, co oznacza, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2009 r. Ustaleń dotyczących nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działalności ewidencyjnej, wykonanych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku.
Zmniejszenie powierzchni działek użytkowanych rolniczo wyniosło: na działce rolnej A – JPO (płatność bezpośrednia) położonej na działce ewidencyjnej nr 138, 253/1 w miejscowości (...) – o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 1,21 ha wykluczono na podstawie dokonanych pomiarów 0,02 ha; na działce rolnej B – JPO położonej na działce ewidencyjnej nr 137, 138, 253/1 w miejscowości (...) – o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 1,16 ha wykluczono na podstawie dokonanych pomiarów 0,04 ha; na działce rolnej C – JPO położonej na działce ewidencyjnej nr 253/2, 33/2, 33/3 w miejscowości (...) i (...) – o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,98 ha wykluczono na podstawie dokonanych pomiarów 0,23 ha. Organ uznał, że kwota jednolitej płatności obszarowej przyznana skarżącemu w 2009 r. na mocy decyzji z dnia 25 listopada 2009 r. była za wysoka o 441,07 zł.
Rozpoznając odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, Dyrektor Oddziału ARiMR, decyzją z dnia 6 września 2013 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W pisemnych motywach uzasadnienia, organ drugiej instancji, po przywołaniu przepisów mających zastosowanie w rozpatrywanej przezeń sprawie, uznał za prawidłowe ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji w zakresie powierzchni gruntów rolnych uwzględnionych w naliczeniu płatności, tj. 3,06 ha. Odnosząc się do sformułowanego przez skarżącego w odwołaniu żądania uwzględnienia przez organu powierzchni stwierdzonej w roku 2006 i przeniesienia tych wartości na grunt przedmiotowej sprawy, organ stwierdził, że ustalone w 2006 r. pomiary nie mogą stanowić podstawy dla ustalenia stanu faktycznego dla roku 2009.
Organ, odwołując się do wyjaśnienia skażanego, że ten w latach 2007-2010 deklarował areał upraw w oparciu o wynik kontroli przeprowadzonej w roku 2006, wyjaśnił, że rolnik ma obowiązek deklarować grunty rolne w oparciu o stan faktyczny w roku, w jakim ubiega się o płatności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, R.G. wniósł o unieważnienie decyzji z dnia 6 września 2013 r. oraz przeprowadzenie kontroli w jego gospodarstwie celem określenia stanu faktycznego upraw (szkółkarskich) wieloletnich, upoważniających do dopłat bezpośrednich.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że od 18 lat prowadzi gospodarstwo szkółkarsko-nasienne. Cały obszar, po wyłączeniu powierzchni pod budynkami gospodarczymi i mieszkalnymi oraz budowlami, drogami i po odjęciu powierzchni stawu przeznaczony jest pod produkcję szkółkarsko-nasienną. Powierzchnia produkcji, niezmienna od 18 lat, wynosi 3,63 ha i obejmuje produkcję drzew i krzewów ozdobnych i owocowych w gruncie i w pojemnikach, produkcję nasion, zrazów, sadzonek drzew i krzewów do dalszej produkcji. W ocenie skarżącego, specyfika jego produkcji polega na tym, że niektóre obszary w gospodarstwie są wyłączone od początku prowadzenia działalności i będą w dalszym ciągu wyłączone przez okres kilkunastu a nawet kilkudziesięciu lat. Są to obszary tzw. mateczników, czyli obszary obsadzone drzewami i krzewami służące do pozyskiwania nasion, sadzonek i zrazów do produkcji drzew i krzewów. W obrębie mateczników zostały posadzone również drzewa tzw. alejowe, przeznaczone na sprzedaż do miast i dla klientów indywidualnych. Zdaniem skarżącego, obszary objęte tą produkcją zostały niesłusznie wyłączone z dopłat bezpośrednich.
W dalszej części skarżący wyjaśnił, że w 2009 i 2010 r. zadeklarował we wniosku do dopłat bezpośrednich do gruntów powierzchnię 3,35 ha (zaniżoną w stosunku do rzeczywistej powierzchni upraw wynoszącej od początku prowadzenia działalności szkółkarsko-nasiennej 3,63 ha), będącą wynikiem przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego kontroli w terenie w 2006 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 14 stycznia 2014 r. skarżący złożył dodatkowe wyjaśnienia i rozszerzył zarzuty skargi.
R.G. zarzucił organom naruszenie przepisów prawa, które miały istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:
- brak doręczenia zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji;
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym ustaleniu powierzchni działek w wysokości 3.06 ha w okoliczności, gdy rzeczywista powierzchnia działek to 3,35 ha;
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu charakteru prowadzonego przez skarżącego gospodarstwa szkółkarsko-nasiennego, w którym prowadzona jest szkółka drzewek i krzewów, a mający wpływ na wynik sprawy bowiem naturalną konsekwencją prowadzenia takiej działalności są zmiany w wielkości uprawy, nie zaś w wielkości gruntu;
- przyznanie płatności do obszaru uprawy, a nie do obszaru gruntu będącego w posiadaniu rolnika i wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego;
- pominięcie wniosku strony o przeprowadzenie kontroli;
- nierozpoznanie istoty sprawy;
- naruszenie przez organ zasady prawdy obiektywnej i zasady działania na podstawie prawa.
Z uwagi na powyższe skarżący R.G. wniósł o zobowiązanie organu do przedłożenia zdjęć satelitarnych działki o numerze ewidencyjnym 137, 138, 33/2, 253/1, 253/2 oraz przeprowadzenie dowodu z akt sprawy WSA w Gdańsku o sygn. I SA/Gd 1255/13.
W uzasadnieniu pisma procesowego skarżący szeroko uzasadnił sformułowane przez siebie zarzuty, w szczególności wyjaśniając charakter prowadzonej przez siebie działalności. A mianowicie, że działalność szkółkarska charakteryzuje się m.in. tym, że sprzedaje się mateczniki i inne rośliny, krzewy, drzewa w zamian nasadzając inne młode. Powierzchnia upraw zmienna się praktycznie każdego dnia, co nie oznacza, że doszło do zmiany wielkości gruntu.
Zdaniem skarżącego przeprowadzona kontrola nie była miarodajna, gdyż przeprowadzono ją w styczniu, a zatem w miesiącu, gdy szkółka "śpi", kiedy to nie rozsadza się drzewek i krzewów i nie dokonuje się ich wycinki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga R.G. zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 15 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako "P.p.s.a.").
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Istota powstałego w sprawie sporu dotyczy przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 w pomniejszonej wysokości z uwagi na ustalenia organów, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana przez skarżącego. Organy przyjęły powierzchnię gruntów rolnych uwzględnionych w naliczeniu płatności jako 3,06 ha, wobec zadeklarowanej przez skarżącego 3,35 ha.
Wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając skargę R.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 r., wyrokiem z dnia 9 stycznia 2014 r. w sprawie sygn. akt I SA/Gd 1255/13 uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu ww. orzeczenia.
Podstawę materialnoprawną kontrolowanego przez Sąd rozstrzygnięcia stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.).
Stosownie do przepisu art. 7 ww. ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli rolnik ten spełnia dodatkowe przesłanki: posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Stosownie natomiast do treści art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (...) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009.30.16 ze zm.) powierzchnię użytków rolnych (...), objętych systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Do celów niniejszego tytułu "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję dla celów statystycznych.
Zgodnie z ust. 2 cyt. wyżej przepisu: do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. (...).
W postępowaniu o przyznanie płatności obszarowych kluczowe znaczenie ma rzeczywisty areał gruntów rolnych objętych wnioskiem i utrzymywanie ich w dobrej kulturze rolnej w danym roku, w którym beneficjent ubiega się o ich przyznanie. Jak zauważył WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 9 stycznia 2014 r. w kwestii tej orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowało jednolity pogląd, aprobowany również przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym regulacje unijne stanowiąc o warunkach przyznawania płatności obszarowych podkreślają, że beneficjent musi wykazać dobry stan upraw rolnych w roku, w którym ubiega się o przyznanie płatności. Warunkiem przyznania płatności jest między innymi utrzymywanie wszystkich gruntów zgodnie z normami, czyli stan "dobrej kultury rolnej" ma istnieć w roku ubiegania się o przyznanie płatności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. akt II GSK 1324/10, z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 199/10, z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt II GSK 500/10, z dnia 22 września 2011 r. sygn. akt II GSK 911/10, z dnia 12
października 2011 r. sygn. akt II GSK 1016/10, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
Zważywszy zatem na specyfikę prowadzonej przez skarżącego działalności na przedmiotowych działkach, zasadne okazały się zarzuty dotyczące niewyjaśnienia w dokładny sposób stanu faktycznego sprawy.
Jak wskazywał skarżący, prowadzenie szkółki uprawowej wymusza na rolniku konieczność przesadzeń, nasadzeń czy wykopywania hodowanych drzewek, co w konsekwencji powoduje zmianę obszaru uprawy. Jednakże zmiany te niekoniecznie świadczą o zaprzestaniu produkcji rolnej na danym obszarze, a tym bardziej o nieutrzymywaniu gruntu w stanie "dobrej kultury rolnej", który jest jedną z przesłanek przyznania wnioskowanych płatności. Jak stwierdził skarżący "nie jest tak, że jakakolwiek część gruntu pozostaje niezagospodarowana w żaden sposób, pusta".
W niniejszej sprawie ustalenia powierzchni gruntów dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) a także przeprowadzonej w styczniu 2012 r. weryfikacji terenowej, które kwestionuje skarżący.
W tym miejscu wskazać należy, że postępowanie dotyczące przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w indywidualnych sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji jest szczególnym postępowaniem administracyjnym, do którego z mocy art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "k.p.a."), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy i chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Dlatego stwierdzić należy, że organ orzekający w takiej sprawie obowiązany jest respektować obowiązki i zasady właściwe dla postępowania administracyjnego.
W ocenie WSA w Gdańsku ustalenia poczynione przez organy są niewystarczające, co stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich organ zgromadzi materiał dowodowy pozwalający na ustalenie czy wszystkie wnioskowane grunty były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w 2009 r., co stanowi dla płatności JPO (odmiennie niż przy płatności UPO gdzie decydujące znaczenia ma powierzchnia upraw), obok pozostałych wymienionych w art. 7 ust. 1 ww. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcie bezpośredniego, przesłankę ich przyznania, jak również oceni czy zadeklarowana we wniosku powierzchnia działek jest prawidłowa. Ustalenia stanu faktycznego sprawy organ dokona mając na uwadze specyfikę prowadzonych przez skarżącego upraw, a w szczególności konieczność wysadzania i przesadzania drzewek i związaną z tym możliwością zmiany areału upraw. Organ będzie miał na uwadze, że płatności obszarowe przyznawane są rolnikom, którzy faktycznie rolniczo użytkują posiadane działki, a zatem tym, którzy samodzielnie decydują o rodzaju upraw, o dokonaniu zabiegów agrotechnicznych, zbieraniu plonów, a przy tym utrzymują grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas, a prace tego rodzaju nie mają charakteru sporadycznego.
Dopiero po wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, możliwe będzie stwierdzenie, czy skarżący składając wniosek o przyznanie dopłat w istocie zawyżył zadeklarowaną powierzchnię działek rolnych, do których przysługują dopłaty.
Za nieuzasadnione uznać należy pozostałe sformułowane przez skarżącego zarzuty.
Ugruntowana w orzecznictwie interpretacja pojęcia "posiadania" wskazanego w art. 7 ust. 1 powoływanej wyżej ustawy jest odmienna od podnoszonej przez skarżącego i sprowadza się do stwierdzenia, że posiadanie gruntów w ujęciu cywilistycznym jest niedostateczne i nie stanowi wystarczającej przesłanki do ubiegania się o płatności obszarowe, zaś pojęcie posiadania na gruncie ustawy z 2007 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego należy odczytywać w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych. W tym stanie pojęcie posiadania gruntów rolnych, w rozumieniu tej ustawy, należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych (por. wyroki WSA w Gdańsku z dnia 22 października 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 335/10, NSA w Warszawie z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 932/11 czy NSA z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 87/11, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
Podobnie za niezasadny uznać należy zarzut braku doręczenia zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie przed wydaniem decyzji z dnia 27 lutego 2013 r., albowiem w postępowaniu o przyznanie płatności bezpośrednich organy zapewniają stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu i zapoznania się ze zgromadzonym materiałem tylko na żądnie strony (art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego).
Bezpodstawny jawi się również zarzut pominięcia wniosku o przeprowadzenie kontroli przez organ w gospodarstwie skarżącego celem ustalenia powierzchni gruntu objętej dopłatami, w sytuacji gdy w toku postępowania zarówno przed organem pierwszej instancji jak i drugiej instancji takowy wniosek nie został przez skarżącego sformułowany.
Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło