I SA/Gd 158/08

WyrokWSA w Gdańsku2008-09-16

Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Danuta Oleś, Bogusław Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług, pomimo podnoszonych przez stronę argumentów o jej trudnej sytuacji finansowej i braku możliwości wyegzekwowania należności?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając ją za wadliwie uzasadnioną zarówno faktycznie, jak i prawnie. Organ odwoławczy nie ocenił sytuacji majątkowej strony na dzień złożenia wniosku o umorzenie, a jedynie na podstawie danych sprzed kilku miesięcy. Ponadto, organ błędnie przywołał podstawy prawne, które nie odpowiadały treści wniosku strony, a także nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Stan faktyczny
Firma "A" w likwidacji złożyła wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2003 r. do marca 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia, wskazując na brak ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego oraz na fakt, że zaległości powstały w wyniku nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Firma wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej oraz błędne ustalenie stanu faktycznego, w tym posiadania majątku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Oleś, Asesor WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Sekretarz Sądowy Alicja Landowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 września 2008 r. sprawy ze skargi firmy "A" w likwidacji z siedzibą w U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych uchyla zaskarżoną decyzję. I SA/Gd 158/08 UZASADNIENIE Decyzją z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie m.in. art. 67a § 1 pkt 3 w zw. z art. 67b § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm., zwanej dalej O.p.) odmówił "A" w likwidacji z siedzibą w [...] umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, listopad, grudzień 2003 roku oraz za marzec 2007 roku wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 274.848 złotych. Decyzją z [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, przywołując, jako podstawę prawną dyspozycje art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 67a § 1 pkt 2 oraz art. 67 b O.p., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący pismem z 23 maja 2007 roku wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za ww. okresy. Organ drugiej instancji podkreślił, iż w myśl obowiązujących przepisów, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną; zgodnie zaś z art. 67b § 1 O.p. o umorzenie zobowiązań podatkowych może ubiegać się również podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Wskazano, iż instytucja umorzenia zaległości podatkowych ma charakter wyjątkowy, a jej stosowanie powinno być poprzedzone wnikliwą analizą sytuacji ekonomicznej podmiotu ubiegającego się o umorzenie. Zaistnienie ważnego interesu publicznego oraz ważnego interesu podatnika ustalane jest w oparciu o obiektywne kryteria oparte o konkretne okoliczności zaistniałe w danej sprawie, nie zaś subiektywne przekonanie podatnika. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że strona ubiega się o pomoc de minimis, zgodnie z definicją zawartą w Rozporządzeniu Komisji WE nr 69/2001 z 12 stycznia 2001r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis. Organ odwoławczy wskazał, iż argument "A" /w likwidacji/ o trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej zapłatę zaległych podatków od towarów i usług, jest niewystarczający do umorzenia zaległości, gdyż byłoby to odejściem od zasady równego traktowania podatników i stawiałoby to skarżącego w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych podatników wywiązujących się ze swoich obowiązków. Organy obu instancji podkreśliły, że w sprawie nie zaistniały żadne wydarzenia losowe bądź okoliczności niezależne od skarżącego, które przyczyniły się do pogorszenia sytuacji finansowej "A" /w likwidacji/. Za powstanie wszystkich zaległości odpowiada sam skarżący, który w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej nieprawidłowo rozliczał się ze Skarbem Państwa w zakresie podatku od towarów i usług. Nieprawidłowości te zostały stwierdzone w wyniku kontroli podatkowej przeprowadzonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, który następnie decyzją z [...] ustalił skarżącemu dodatkowe zobowiązanie podatkowe za poszczególne miesiące 2003 roku. Natomiast, jak podkreślił organ pierwszej instancji, zaległość w podatku od towarów i usług za marzec 2007 roku w wysokości 239.290 złotych jest wynikiem decyzji likwidatora, który we wniosku o umorzenie zaległości podatkowych z 23 maja 2007 roku wskazał, że kwota 239.290 złotych jest (...) konsekwencją kończenia przez likwidatora stosunków zobowiązaniowych spółki przed otwarciem likwidacji spółki, które likwidator obowiązany jest zakończyć, a na które spółka pobrała środki finansowe w latach minionych i wydatkowała na płace pracowników (...). Skoro zatem skarżący zatrzymał kwotę 239.290 złotych z tytułu podatków od towarów i usług za marzec 2007 roku i przeznaczył je na inne cele, to – zdaniem organu drugiej instancji - nie ma w przedmiotowej sprawie podstaw do zastosowania wyjątkowej instytucji, jaką jest umorzenie zaległości podatkowych. Dokonując analizy ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych organ pierwszej instancji wskazał, że tak długo jak istnieją realne szanse wyegzekwowania należności podatkowej, tak długo podatnik nie powinien być z nich bezpodstawnie zwalniany. Organ wskazał ponadto, że w interesie "A" /w likwidacji/ jest zaspakajanie zobowiązań podatkowych według kolejności przewidzianej prawem, zaś w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły podstawy umorzenia zaległości podatkowych wyrażone w art. 67a § 1 O.p. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu likwidator skarżącego wniósł o jej uchylenie i umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń, luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, listopad, grudzień 2003 roku oraz marzec 2007 roku z uwagi na naruszenie przez organ podatkowy prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 pkt 3 O.p w zw. z art. 67d § 1 pkt 1 O.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach faktycznych sprawy. W uzasadnieniu podkreślono, że organ podatkowy błędnie uznał argument skarżącego o trudnej sytuacji finansowej spółki za niewystarczający do umorzenia zaległości podatkowych, gdyż wówczas należałoby umarzać zobowiązania podatkowe wszystkim podatnikom, którzy posiadają jakiekolwiek zaległości podatkowe i nie mają środków finansowych na ich uregulowania. Skarżący wskazał, iż to właśnie do organu podatkowego należy każdorazowe ustalenie sytuacji majątkowej podatnika i indywidualne potraktowanie każdego przypadku. Tak też wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, który w wyroku z 7 czerwca 2006 roku (sygn. akt I SA/Bk 150/06, LEX nr 194209) stwierdził, że organy podatkowe powinny każdorazowo przeprowadzić szczegółowe postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, w tym m.in. jego możliwości płatniczych; nie wystarczy oprzeć się tylko na ustaleniach dotyczących stanu majątkowego oraz bieżących wpływów, nie ustalając faktycznej sytuacji finansowej podatnika. W sprawie nie istnieją żadne szanse na wyegzekwowanie należności podatkowych, gdyż spółka posiada liczne zadłużenie wobec Urzędu Skarbowego, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych czy osób prywatnych, co zostało potwierdzone min. załączonym do akt sprawy nakazem zapłaty wydanym przez Sąd Rejonowy w [...] Wydział V Gospodarczy z 31 lipca 2007 roku, w którym sąd nakazuje "A" /w likwidacji/ zapłatę 85.037,41 złotych na rzecz strony powodowej. Pomimo niezaistnienia w rozpatrywanym przypadku żadnych okoliczności nadzwyczajnych, czy okoliczności losowych niezależnych od sposobu postępowania skarżącego, które przyczyniły się do powstania zadłużenia i trudnej sytuacji finansowej, to normalna sytuacja skarżącego, w tym osiągane przez niego dochody oraz ponoszone wydatki uzasadniają umorzenia zaległości podatkowych. Ponadto skarżący wskazał, iż organ podatkowy może z urzędu udzielić ulg w spłacie zobowiązań podatkowych o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. na mocy art. 67b § 1 pkt 1 O.p. wówczas, gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej postępowanie egzekucyjne. Skarżący wskazał, iż prowadzone było przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne przez Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w [...] (sygn. akt KM [...]), które na mocy postanowienia komornika z 15 grudnia 2006 roku zostało umorzone wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji i uznania, iż z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. Z kolei postanowieniem z 16 sierpnia 2007 roku Sąd Rejonowy [...] w [...] VIII Wydział Gospodarczy KRS dokonał wpisu w dziale 4 rubryka 4 ostrzeżenia, iż postępowanie egzekucyjne przeciwko [...] /w likwidacji/ zostało umorzone z uwagi na fakt, iż z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił argumentacji odwołującego się i decyzją z 3 grudnia 2007 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż podatek od towarów i usług jest podatkiem szczególnym, którego konstrukcja polega na tym, że nie jest on zależny od wyników działalności, jest płacony przez nabywcę towaru, zaś podatnik ma jedynie obowiązek odprowadzać go do budżetu. Niewykonanie tego obowiązku oznacza więc zatrzymanie pieniędzy należnych budżetowi i samowolne przeznaczenie ich na własne cele. W przedmiotowej sprawie powstanie zaległości podatkowych jest konsekwencją niezgodnego z obowiązującym prawem podatkowym działania "A" /w likwidacji/ ujawnionego w trakcie kontroli przeprowadzonej przez organ podatkowy. W wyniku kontroli organ podatkowy określił decyzją z [...] zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 roku oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za styczeń, luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, listopad i grudzień 2003 roku. Zaległość w podatku od towarów i usług za marzec 2007 roku powstała w wyniku nie zapłacenia zobowiązania w podatku od towarów i usług wykazanego w deklaracji VAT – 7K dotyczącej kwartału 2007 roku zatem wszystkie zaległości podatkowe powstały na skutek niezgodnych z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego działań skarżącego, na które miał wpływ. Organ odwoławczy podkreślił, iż pomimo że skarżący posiada inne liczne zaległości w zobowiązaniach podatkowych, w tym: w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 i 2005 roku, w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 rok, w podatku dochodowym od osób fizycznych (płatnik) za poszczególne miesiące 2005 roku wraz z odsetkami za zwłokę, to strona posiada jednak majątek trwały (budynki, grunty, środki trwałe w budowie), którego wartość została określona w sprawozdaniu finansowym sporządzonym na dzień 31 grudnia 2006 roku, na kwotę 518.025,10 złotych. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że w rozpatrywanym przypadku brak jest możliwości umorzenia zaległości podatkowych skarżącego z urzędu na mocy art. 67d § 1 pkt 3 O.p. w sytuacji gdy skarżący złożył wcześniej wniosek o ich umorzenie na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Zdaniem organu drugiej instancji na mocy art. 67d § 1 pkt 3 O.p. można z urzędu udzielić ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne, jednakże w przypadku postawienie spółki w stan likwidacji przepis powyższy nie ma zastosowania. Ponadto, w przypadku zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 116 O.p. członkowie zarządu spółki odpowiadają za zobowiązania podatkowe całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego. Decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z [...] zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 67a § 1 pkt 3 w zw. z art. art. 67d § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm., zwanej dalej O.p.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach faktycznych sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył niemal w całości argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...]. Wyjaśnił ponadto, iż spółka nie jest właścicielem nieruchomości, o wartości 518.025,10 złotych (środki trwałe o których mowa w decyzji organu odwoławczego), gdyż nieruchomość ta została zlicytowana przez Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowy, zaś Sąd Rejonowy w [...] Wydział IX Cywilny postanowieniem z 12 października 2006 roku przysądził prawo własności nieruchomości, obejmującej działki nr [...] i [...] której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą KW [...] rzecz "B" z siedzibą w [...], zatem skarżący nie posiada majątku, z którego mógłby uregulować zaległość podatkową, a tym samym brak jest w sprawie możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, na którą powołał się Dyrektor Izby Skarbowej. Skarżący zarzucił ponadto wydanie decyzji podatkowej w oparciu o okoliczności, które mogą zaistnieć w przyszłości, a nie okoliczności zaistniałe w chwili wydania decyzji, co jest sprzeczne z istniejącą linią orzeczniczą (wyrok WSA w Warszawie z 9 sierpnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1423/06, Lex 276573). W końcowej części uzasadnienie skarżący przytoczył treść orzeczenia WSA w Warszawie z 29 sierpnia 2006 roku (sygn. akt III SA/Wa 497/05, Lex nr 276529) w myśl którego, pojęcie ważnego interesu podatnika ma charakter niedookreślony, a zatem należy mu nadawać takie znaczenie jakie ma ono w języku potocznym. Za ważny interes podatnika w rozumieniu art. 67 § 1 O.p. należy uznać każdy związek umorzenia zaległości podatkowych z kwestiami, które podatnik uznaje za ważne dla siebie, polegający na tym że umorzenie zaległości ma lub może mieć bezpośredni wpływ na te kwestie; będą to uprawnienia i obowiązki wynikające wprost z przepisów prawa – interes prawny, a także okoliczności uznawane przez podatnika za istotne z jego punktu widzenia, które nie wynikają wprost z przepisów prawa – interes faktyczny. W świetle powyższego orzeczenia sądu, stanowisko skarżącego przedstawione w przedmiotowej sprawie i będące jedynie jego subiektywnym stwierdzeniem może stanowić podstawę do umorzenia zaległości podatkowych, tym bardziej po analizie sytuacji majątkowej skarżącego. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania ww. spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną; oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje na jej uwzględnienie, co nie oznacza, na tym etapie sprawy, iż Sąd podziela wszystkie zarzuty w niej zawarte. I. Zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. 2005r., Nr 8, poz. 60, ze zm.; dalej jako O.p. ) decyzja zawiera m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji obejmuje w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne zawiera natomiast wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. a/ przytoczenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisów innych niż w podstawie prawnej (w niniejszej sprawie wręcz wzajemnie siebie wykluczających) powoduje, iż decyzję taką należy uznać za wadliwie uzasadnioną pod względem prawnym i naruszającą art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, w stopniu który powoduje konieczność wyeliminowania z obiegu prawnego zaskarżonej decyzji; b/ zaskarżona decyzja jest również wadliwa w części dotyczącej uzasadnienia faktycznego, ponieważ organ odwoławczy nie dokonał oceny sytuacji majątkowej i finansowej strony na dzień złożenia wniosku tj. na 23 maja 2007r., ograniczając się do wskazania na stan majątkowy "A" na dzień 31 grudnia 2006r. ( strona 9 uzasadnienia). Ad. a/ Organ pierwszej instancji, jako podstawę prawną wydanego orzeczenia wskazał na art. 67a § 1 pkt. 3 O.p. w związku z art. 67b § 1 pkt 1 O.p., co było uzasadnione treścią wniosku strony skarżącej. W sprawie wymaga wyraźnego podkreślenia, iż to właśnie wniosek strony wszczyna postępowanie w sprawie ulg w spłacie podatków. Jeżeli wniosek nie spełnia wymogów stawianych przed podaniem w rozumieniu art. 168 O.p., stosuje się tryb przewidziany w art. 169 O.p. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że uprawnionym do wniesienia wniosku jest tylko podatnik, który często we wniosku posługuje się nieprecyzyjnymi pojęciami, co powinno być przez organ podatkowy wyjaśniane w ramach postępowania; organ nie może bowiem poprzestać na wyjaśnieniu treści żądania jedynie na podstawie użytego przez podatnika sformułowania; musi on, uwzględniając dyspozycję art. 121 i art. 122 O.p., wyjaśnić, o co wnosi podatnik i dopiero wówczas zadecydować o dalszym postępowaniu. W sprawie zaakcentować należy, że organ podatkowy jest związany treścią wniosku w tym sensie, że nie może zastosować innej ulgi niż ta, o którą wnosi podatnik chociażby miało to być rozwiązanie korzystniejsze dla podatnika. Jest natomiast kwestią oczywistą, iż w składanych wnioskach podatnicy mogą alternatywnie formułować żądania, co powoduje, że organ podatkowy w ramach uznania administracyjnego zadecyduje o wyborze jednej z wnioskowanych ulg. Organ pierwszej instancji, mając na uwadze treść wniosku strony, która wniosła o umorzenie w całości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, oraz dokonując analizy kolejnych pism strony, w tym pisma z 19 czerwca 2007r. oraz z 4 lipca 2007r. wskazał, iż strona ubiega się o pomoc, która nie stanowi pomocy de minimis. W aktach sprawy znajduje się m.in. pismo strony z 4 lipca 2007r. w którym stwierdza się, że wnioskodawca ubiega się o pomoc, która (...) nie stanowi pomocy de minimis (...) ( strona 48 akt postępowania podatkowego). Organ drugiej instancji, jako podstawę prawną wydanego orzeczenia wadliwie wskazuje art. 67a § 1 pkt. 2 O.p., choć strona nie wnosiła o odroczenie czy rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej. Wskazano również na art. 67b O.p., bez sprecyzowania zakresu wniosku strony zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono – wbrew wnioskowi podatnika - że strona ubiega się o pomoc de minimis, zgodnie z definicją zawartą w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 69/2001 z 12 stycznia 2001r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis ( strona 3 i 9 uzasadnienia ). Ponadto wskazać należy, iż w sentencji zaskarżonej decyzji przywołano wadliwie datę decyzji organu pierwszej instancji. Reasumując: 1/ zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, integralną częścią każdej decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne; 2/ z woli ustawodawcy wyrażonej w dyspozycji art. 210 § 4 O.p., uzasadnienie faktyczne winno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, zaś uzasadnienie prawne winno zawierać faktycznie zastosowaną podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa; 3/ decyzję w której uzasadnieniu przytoczono przepisy inne niż w podstawie prawnej uznać należy za wadliwie uzasadnioną pod względem prawnym i naruszającą art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. Ad. b/ W uzasadnieniu stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy, poza wyliczeniem rodzaju i wielkości zaległości podatkowej podkreślił, że z wykazu środków trwałych sporządzonych na dzień 31 grudnia 2006r. wynika, że podatnik posiada majątek trwały o wartości 12.916.376,78 zł, zaś ze sprawozdania sporządzonego w lutym 2007r. wskazano, że podatnik na koniec roku 2006 posiadał majątek trwały w wysokości 518.025,10 zł. Jedynie z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że podatnik posiadał w roku 2006 należności w wysokości 371.373,62 zł oraz zobowiązania w kwocie 112.622,32 zł. Tymczasem strona już we wniosku z 23 maja 2007r. wskazywała na odmienną sytuację majątkową spółki w likwidacji; strona w toku postępowania powołała się na brak jakichkolwiek należności spółki oraz na okoliczność, że posiadana przez spółkę nieruchomość była przedmiotem licytacji prowadzonej przez Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w [...] (Sąd Rejonowy w [...], postanowieniem z [...], w sprawie IX Co 1273/03, przysądził prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Reasumując: 1/ w procesie dochodzenia do decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej organ ma obowiązek uwzględnić całokształt okoliczności faktycznych ustalonych na dzień złożenia wniosku przez stronę wnioskującą, a podejmując rozstrzygnięcie w danej sprawie winien odnieść się do wszystkich wynikających z zastosowanego przepisu przesłanek; 2/ decyzja podatkowa - także w sprawach z zakresu uznania administracyjnego - wydana bez należytego jej uzasadnienia faktycznego i prawnego jest decyzją dowolną. II. Sąd podziela pogląd, przywołany przez organ odwoławczy, iż zastosowanie ulgi podatkowej jest wynikiem procesu stosowania prawa przez organ podatkowy, w którym podatnik realizuje swe prawo dochodzenia przywileju podatkowego, natomiast organ podatkowy wykonuje obowiązek ustalenia i oceny zindywidualizowanego stanu faktycznego sprawy oraz uprawnienie do rozstrzygnięcia na tej podstawie w zakresie udzielonego mu przez ustawodawcę prawa do wyboru uzasadnionej decyzji co do zastosowania ulgi podatkowej; organ odwoławczy przywołał wyrok NSA z 12 października 1999r. w sprawie I SA/Łd 1160/97. Jednak w rozpoznawanej sprawie nie przeprowadzono postępowania dowodowego w takim zakresie, jaki uzasadniałby przekonanie o prawidłowo zebranym i ocenionym materiale dowodowym. Fragmentarycznie ustalony stan faktyczny sprawy i wybiórcza ocena sytuacji podatnika powodują, iż uzasadnionym jest stwierdzenie naruszenia również art. 122 O.p., 187 - 192 O.p. Przypomnieć należy, że zgodnie z dyspozycją art. 122 O.p., w toku postępowania organy podatkowe winny podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Wyrażona tu zasada prawdy obiektywnej jest jedną z najważniejszych zasad postępowania, wpływa bowiem na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu. Z zasady tej wynika dla organu obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Zaniechanie przez organ podatkowy podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania, skutkującym wadliwością decyzji. III. Omówione powyżej braki w przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w dokonaniu należytego ustalenia stanu faktycznego, odnoszącego się do sytuacji podatnika z dnia złożenia wniosku o udzielenie pomocy oraz uchybienia i dowolność uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji powodują, że decyzja ta nie może się ostać. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ drugiej instancji winien uwzględnić podniesione wyżej okoliczności, a w szczególności powinien podjąć czynności procesowe zmierzające do zebrania pełnego materiału dowodowego, bowiem strona powołuje się na ważne dla niej okoliczności; należy mieć na względzie to, iż stan majątkowy i finansowy podatnika, przy rozpoznaniu wniosku o jakim mowa w art. 67a O.p. należy badać również na dzień złożenia wniosku nie ograniczając się jedynie do sytuacji strony - na kilka miesięcy przed jego złożeniem. W związku z powyższym, uznając, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło