I SA/Gd 166/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Bednarczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi D.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 grudnia 2013 r., sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 rok 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokat M.F.P. od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 738 zł ( siedemset trzydzieści osiem złotych) brutto, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia 29 marca 2013 r. Prezydent Miasta określił D. G., A. G. i P. G. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r., w kwocie 2.560,00 zł. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Przedmiotem opodatkowania jest nieruchomość o numerze [...] położona w G. o pow. 0,9500 ha. Od października 2005 r. nieruchomość stanowiła współwłasność A. G., D. G. oraz P. G. Nieruchomość sklasyfikowana była jako grunty orne - "RVI" o pow. 0,6920 ha oraz lasy i grunty leśne - "Ls" o pow. 0,2580. Pismem z dnia 6 maja 2008 r. D. G. zażądała przekształcenia działki na działkę budowlaną, a z dnia 10 lipca 2008 r. na tereny "Bz". Zmianą klasyfikacji gruntów dokonana została dnia 25 lipca 2008 roku. Dotychczasowe grunty orne - "RIV" zostały sklasyfikowane jako: "tereny rekreacyjno - wypoczynkowe - "Bz" o powierzchni 0,6920 ha natomiast "lasy i grunty leśne - Ls" o powierzchni 0,2580 ha. Stosownie do wskazanych powyżej danych zawartych w ewidencji, organ podatkowy dokonał ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, biorąc pod uwagę również stawki określone w uchwale Rady Miasta z dnia 25 listopada 2009 r. Po rozpatrzeniu odwołania D. G. od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 2 grudnia 2013 r. utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu wyjaśniono, że organ podatkowy ma prawo ustalać wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości do czasu przedawnienia prawa do wydania decyzji w tym przedmiocie. Zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jednakże zgodnie z § 2, jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Ponieważ w niniejszej sprawie podatnicy nie złożyli deklaracji podatkowej, organ podatkowy w roku 2013 miał prawo do wydania decyzji ustalającej za okres 5 lat wstecz, a więc począwszy od roku 2008. Przypomniano również, że organ wydając decyzję opiera się na danych zawartych w ewidencji gruntów w okresie, jaki objęty jest decyzją. Ponieważ w roku 2010 oznaczeniem Bz objęta była nieruchomość o pow. 0,6920 ha, organ podatkowy stosownie do tego ustalenia dokonał wymiaru podatku stosując obowiązującą wówczas stawkę podatkową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca D. G. wniosła o uchylenie decyzji. Wskazała, że postępowanie w sprawie od podatku od nieruchomości jest wynikiem wadliwego postępowania w zakresie ewidencji gruntów, na okoliczność czego załączyła do skargi szereg pism. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny, w pełni podzielić należy pogląd wyrażony w wyroku NSA z 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 1959/11, w którym NSA w pierwszej kolejności przypomniał o utrwalonych w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądach w przedmiocie znaczenia ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatku od nieruchomości. W tym znaczeniu unormowania art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) i e) u.p.o.l. w zw. z przepisem art. 21 p.g.k. nie pozostawiają wątpliwości, że przy dokonywaniu wymiaru podatku od nieruchomości, dla organów podatkowych wiążące są dane wynikające z wyżej opisywanej ewidencji. W wyroku z 11 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2632/10, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji. Przy wymiarze podatku od nieruchomości dla organów podatkowych wiążące są więc dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane zawarte w ewidencji gruntów (por. też np. wyroki NSA w sprawie II FSK 311/12 oraz z 5 listopada 2009 r., II FSK 836/08, z 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07, z 12 marca 2009 r., II FSK 49/08, z 2 kwietnia 2009 r., II FSK 1949/07). Również w jednym z ostatnich orzeczeń odnoszących się do omawianej problematyki, NSA podkreślał, że ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 P.g.k., nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której do sądu pierwszej instancji nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone, odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia wymienionej ewidencji (wyrok NSA z 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2511/10). Na istotę i znaczenie unormowań art. 21 ust. 1 P.g.k. dla wymiaru podatku od nieruchomości przy opodatkowaniu budynków wskazywał także Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów z 27 lutego 2012 r., wyjaśniając, że "przepisem znajdującym się poza regulacją ustawy podatkowej, a mającym istotne znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości jest ponadto art. 21 P.g.k. Zgodnie z tym przepisem, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznacza nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym opodatkowanie budynku lub jego części stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych jest możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek określony został jako mieszkalny" (zob. uchwała składu 7 sędziów z 27 lutego 2012 r. sygn. akt II FPS 4/11). Sąd zauważa również, że na podstawie art. 22 ust. 1 P.g.k., ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie. Jeżeli zatem w postępowaniu administracyjnym przed właściwym starostą skarżąca przeprowadzi skuteczny przeciwdowód przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim jest ewidencja gruntów, wówczas pojawi się możliwość zmiany opodatkowania. Dopiero w przypadku zmiany ewidencji gruntów i budynków, skarżącej będzie przysługiwało prawo złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją, na podstawie przesłanki lub przesłanek, zawartych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej oraz żądanie ewentualnej zmiany skarżonej decyzji. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków wiążą, w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy obowiązujące w niej zapisy. Na tym etapie postępowania wyrażenie przez Sąd odmiennego poglądu, stanowiłoby o naruszeniu przepisów art. 21 ust. 1 P.g.k. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Rozpoznając zatem sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za niezasadną. Oznacza to, że przedstawione przez skarżącą zarzuty i argumenty nie doprowadziły do skutecznego zakwestionowania na obecnym etapie zaskarżonej decyzji i uzasadniały orzeczenie oddalające skargę (art. 151 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu znajduje oparcie w art. 250 p.p.s.a.