I SA/Gd 1662/15
WyrokWSA w Gdańsku2016-05-18
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Krzysztof Przasnyski, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niestawienie się świadka na wezwanie organu podatkowego w celu złożenia zeznań, pomimo prawidłowego wezwania i pouczenia o skutkach prawnych, stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy złożenia zeznań, jeśli świadek powołuje się na zaplanowane rozprawy sądowe i preferuje złożenie zeznań na piśmie?Ratio decidendi
Niestawienie się świadka na wezwanie organu podatkowego w celu złożenia zeznań, pomimo prawidłowego wezwania i pouczenia o skutkach prawnych, stanowi bezzasadną odmowę złożenia zeznań, jeśli świadek nie przedstawi obiektywnie usprawiedliwiających przyczyn swojej nieobecności i nie korzysta z ustawowego prawa do odmowy zeznań. Preferowanie złożenia zeznań na piśmie i powoływanie się na zaplanowane rozprawy sądowe, bez przedstawienia dowodów usprawiedliwiających nieobecność, nie jest wystarczające do uznania niestawiennictwa za uzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nałożeniu na skarżącego kary porządkowej w wysokości 1.500 zł. Kara została nałożona za niestawienie się na przesłuchanie w charakterze świadka w toku kontroli podatkowej. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących obowiązku osobistego stawiennictwa oraz możliwości zebrania materiału dowodowego w inny sposób. Skarżący argumentował, że jego niestawiennictwo było usprawiedliwione zaplanowanymi rozprawami sądowymi i preferował złożenie zeznań na piśmie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 2 czerwca 2015 r., którym nałożono na K. K. karę porządkową w wysokości 1.500 zł.
Rozstrzygnięcie organu II instancji zapadło na tle następującego stanu faktycznego:
Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 262 § 1 pkt 1, § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "O.p.", nałożył na K. K. karę porządkową w wysokości 1.500 zł za niestawienie się na przesłuchanie w celu złożenia zeznań w charakterze świadka, o których mowa w wezwaniu z dnia 13 sierpnia 2014 r. (doręczonym 20 sierpnia 2014 r.) oraz wezwaniu z dnia 7 października 2014 r. (doręczonym 15 października 2014 r.).
Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez K. K., postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2015 r., Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia 2 czerwca 2015 r. nałożył na K. K. karę porządkową w wysokości 1.500 zł za niestawienie się na przesłuchanie w celu złożenia zeznań w charakterze świadka.
W zażaleniu na to postanowienie K. K. zarzucił organowi naruszenie:
- art. 262 § 1 pkt 1 O.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez uznanie, iż niestawiennictwo skarżącego było bez uzasadnionej przyczyny, a skarżący był do niego zobowiązany,
- art. 155 § 1 O.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez uznanie, iż organ podatkowy może w sposób arbitralny i nieuzasadniony nakazać skarżącemu osobiście stawić się w siedzibie organu, nawet gdy istnieje możliwość zebrania materiału dowodowego w inny sposób,
- nie wykonał wytycznych organu II instancji - Dyrektora Izby Skarbowej, zawartych w postanowieniu z dnia 16 kwietnia 2015 r.
Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując sprawę w postępowaniu zażaleniowym, nie znalazł podstaw do uchylenia postanowienia z dnia 2 czerwca 2015 r.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 24 sierpnia 2015 r. organ II instancji wskazał, że pomimo skutecznie doręczonych wezwań na przesłuchanie w charakterze świadka, które zawierały pouczenie o możliwości nałożenia kary porządkowej przewidzianej w art. 262 § 1 O.p., K. K. nie stawił się na przedmiotowe wezwania w wyznaczonych terminach, utrudniając w ten sposób prowadzenie kontroli podatkowej wobec "A" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w P., przy ulicy P. [...], NIP [...]. Organ II instancji zaznaczył, że świadek nie podał przyczyn odmowy wykonania żądanych przez organ czynności, zatem w niniejszej sprawie można mówić o bezzasadnej odmowie złożenia zeznań.
Ponadto organ podniósł, że w pismach z dnia 22 sierpnia 2014 r., 16 września 2014 r., 22 października 2014 r., 10 listopada 2015 r. K. K. zwracał się do organu I instancji z żądaniem wskazania na piśmie zagadnień, które miały być przedmiotem zeznań, natomiast w żadnym ze złożonych pism nie odnosił się i nie wskazywał na okoliczności, które obiektywnie usprawiedliwiałyby nieprzybycie w terminie wyznaczonym przez organ I instancji na przesłuchanie.
W tych okolicznościach organ I instancji miał prawo podjęcia dopuszczalnych prawem kroków zmierzających do zastosowania środka dyscyplinującego w postaci kary porządkowej, przewidzianej w art. 262 § 1 O.p. Skoro świadek został pouczony o treści art. 262 § 1 O.p., to nie ulega wątpliwości, że miał obowiązek stawić się na przesłuchanie lub w sposób dostateczny uzasadnić okoliczności niewywiązania się z nałożonego przez organ obowiązku. Niestawiennictwo w wyznaczonych terminach, jak również brak uzasadnienia nieobecności, potwierdzonej odpowiednimi dowodami, według organu II instancji, należy uznać za bezzasadną odmowę złożenia zeznań w charakterze świadka, co z kolei stanowiło przesłankę do nałożenia kary porządkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił przy tym, że do zastosowania kary porządkowej, o jakiej mowa w art. 262 § 1 O.p., nie jest konieczne werbalne i jednoznaczne stwierdzenie świadka, że odmawia złożenia wyjaśnień. Tak więc działania K. K., polegające na chęci odpowiedzi na pytania zadane przez kontrolujących, lecz jedynie w formie pisemnej - i w ten sposób uniknięcie przesłuchania, w ocenie organu, należy uznać za bezzasadną odmowę złożenia zeznań, co uzasadnia nałożenie na świadka kary porządkowej.
W podsumowaniu Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że kara za zignorowanie i niestawienie się na wezwania organu podatkowego jest uzasadniona, natomiast wysokość kary jest odpowiednia do przewinienia i nie jest dotkliwa, biorąc pod uwagę dochody i stan majątkowy ukaranego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisane postanowienie organu II instancji K. K. zarzucił naruszenie prawa materialnego:
- art. 262 § 1 pkt 1 O.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym uznaniu, że jego niestawiennictwo osobiste w Urzędzie Skarbowym było nieusprawiedliwione,
- art. 155 § 1 O.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym uznaniu, że organ podatkowy może w sposób arbitralny i nieuzasadniony nakazać skarżącemu osobiście stawić się w siedzibie organu, nawet gdy istnieje możliwość zebrania materiału dowodowego w inny sposób, wskazany w naruszonym przepisie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualnie stwierdzenie jego nieważności, bądź stwierdzenie wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że organy obu instancji bezzasadnie uznały, że jego niestawiennictwo w Urzędzie Skarbowym nastąpiło bez uzasadnionej przyczyny oraz że był do tego zobowiązany. Skarżący wyjaśnił, że prowadzi jednoosobową Kancelarię Adwokacką w G., a w dniach wyznaczonych przez organ miał zaplanowane rozprawy przed sądem w sprawach prowadzonych przez kancelarię. W związku z tym skarżący nie podzielił stanowiska organu, że w żadnym ze złożonych pism nie odniósł się i nie wskazał okoliczności, które usprawiedliwiałyby nieprzybycie na przesłuchanie w wyznaczonych terminach. Skarżący podkreślił, że za każdym razem na wezwanie organu do osobistego stawiennictwa wskazywał, że nie uchyla się od złożenia zeznań i wnosił o zdanie pytań, na które odpowie na piśmie.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 155 §1 O.p skarżący zaznaczył, że w toku postępowania przed organami na wskazywał na wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Łd 1159/08, w którym Sąd stanął na stanowisku, że jeżeli istnieje możliwość zebrania materiału dowodowego w sprawie w inny sposób, to organy podatkowe nie mogą zmuszać podatnika do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu. Skarżący podniósł, że organ w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że przesłuchanie miało na celu jedynie uzupełnienie materiału dowodowego zebranego w toku kontroli. Przebieg transakcji zakupu i sprzedaży pomiędzy podmiotami oceniono w oparciu o inne dowody w sprawie. Zatem, w ocenie skarżącego, miał być przesłuchany bezpośrednio w siedzibie organu na okoliczności związane z przebiegiem transakcji zakupu i sprzedaży, które jak zauważył organ podatkowy ustalił w oparciu o materiał dowodowy zebrany w toku prowadzonej kontroli.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W ocenie Sądu, wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszym rzędzie wskazać należy, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie o nałożeniu na świadka kary porządkowej w trybie art. 262 § 1 pkt 1 O.p.
Należy zwrócić uwagę, że w postępowaniu w sprawie nałożenia kary porządkowej ustawodawca przewidział dwa odrębne środki "odwoławcze", tj. tryb zażaleniowy ( art. 262 § 5 O.p) oraz wniosek o uchylenie kary porządkowej (art. 262 § 6 O.p.).
O ile w przypadku złożenia wniosku o uchylenie kary porządkowej organ ocenia zasadność twierdzenia o zaistnieniu okoliczności usprawiedliwiających niestawiennictwo i niewykonanie nałożonego przez organ podatkowy obowiązku, o tyle w pierwszym ze wskazanych trybów rozpatruje się jedynie zarzuty przeciwko samemu nałożeniu kary. Innymi słowy, w postępowaniu wywołanym wnioskiem o uchylenie postanowienia nakładającego karę porządkową w trybie art. 262 § 6 O.p., ocenie podlega wyłącznie to, czy niestawiennictwo wezwanego lub niewykonanie innych obowiązków przez wezwanego można uznać za usprawiedliwione.
Z kolei zażalenie na postanowienie nakładające taką karę uruchamia postępowania mające zweryfikować zasadność samego ukarania. Stąd w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym zasadności nałożenia kary porządkowej nie mają znaczenia i nie mogą zostać rozpoznane okoliczności usprawiedliwiające niewykonanie nałożonego przez organ podatkowy obowiązku (por. wyroki WSA w Białymstoku z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 125/13, LEX nr 1327956 i z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Bk 132/13, LEX nr 1400838).
Z tych powodów nie mogą odnieść zamierzonego skutku wszystkie te argumenty skargi, które zmierzają do wykazania okoliczności ekskulpujących niestawiennictwo skarżącego na wezwanie organu, bowiem wymykają się spod zakresu kognicji Sądu sprawowanej w ramach niniejszego postępowania, które dotyczy zasadności ukarania skarżącego karą porządkową.
Jak stanowi art. 262 § 1 pkt 1 O.p. strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani, mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.800 zł, która to kwota wynika z obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 18 sierpnia 2014 r. w sprawie wysokości kwoty wymienionej w art. 262 § 1 O.p. (M.P. z 2014 r. poz. 710). Karę porządkową nakłada się w formie postanowienia, na które służy zażalenie (§ 5 art. 262 O.p.).
Zauważyć należy, że organ administracyjny ma obowiązek z urzędu wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p.).
Zgodnie z art. 122 O.p. do organu podatkowego należy inicjatywa w zbieraniu dowodów i wyjaśnianiu stanu faktycznego, a temu celowi służy m.in. instytucja wezwania strony lub innej osoby do złożenia wyjaśnień niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego czy do przedłożenia określonych dowodów. Nie budzi bowiem wątpliwości, że szereg informacji dotyczących stanu faktycznego sprawy, będącej przedmiotem kontroli posiada strona, ale to organ a nie strona ma decydować o tym, które dane są istotne w sprawie i kto winien być przesłuchany.
To organ decyduje, jakie informacje nie mają znaczenia w sprawie. W możliwości wezwania strony, czy innej osoby do określonego zachowania na podstawie art. 155 O.p., realizowany jest przez organ podatkowy obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W sytuacji, gdy strona lub świadek w ogóle nie stosuje się do wezwania organu, to organ podatkowy ma prawo podjąć dopuszczalne prawem kroki zmierzające do uzyskania wyjaśnień, czy przedstawienia dowodu, w tym nałożenie kary porządkowej. Ocena bowiem, czy złożenie przez podatnika czy świadka dowodu lub zeznań jest niezbędne, pozostaje w gestii organu, przed którym toczy się postępowanie (por. wyroki NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt: II FSK 1270/09 II FSK 921/10 i II FSK 1691/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 155 § 1 O.p., organ podatkowy może wezwać stronę postępowania lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie organ może w toku postępowania, zważywszy na jego dobro i niezakłócanie jego toku, zmieniać swoje koncepcje w zakresie przeprowadzania dowodów, z zaniechaniem przeprowadzenia dowodu włącznie, gdy w toku tego postępowania okaże się, że nie będzie to niezbędne.
Stosownie do treści art. 159 O.p., w wezwaniu należy wskazać: nazwę i adres organu podatkowego, imię i nazwisko osoby wzywanej, w jakiej sprawie i w jakim charakterze oraz w jakim celu osoba ta zostaje wezwana, czy osoba wezwana powinna stawić się osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć wyjaśnienie lub zeznanie na piśmie, termin do którego żądanie powinno być spełnione oraz skutki prawne niezastosowania się do wezwania.
Mając na uwadze brzmienie art. 262 § 1 pkt 1 O.p., Sąd stwierdza, że wezwania skarżącego na przesłuchanie w charakterze świadka z dnia 13 sierpnia 2014 r. oraz dnia 7 października 2014 r. zawierają wszystkie elementy określone w art. 159 § 1 i 2 O.p. Przede wszystkim, organ jasno określił w nich treść swego żądania, wyznaczył stronie konkretny termin i miejsce zgłoszenia się, pouczył o sankcji grożącej za brak reakcji na wezwanie, jak również wskazał, że wzywa skarżącego w charakterze świadka do złożenia zeznań związku z prowadzoną kontrolą podatkową wobec "A" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w P. przy ulicy P. [...], NIP [...].
Wezwania zostały ponadto podpisane przez pracownika organu, z podaniem jego imienia, nazwiska i stanowiska służbowego. Nie budzi również wątpliwości, że zostały prawidłowo doręczone.
Zauważyć należy, że wezwanie jako czynność cechująca się władczością oraz jednostronnością nakłada na osoby, do których jest kierowane, określone obowiązki, których niewykonanie jest sankcjonowane poprzez nałożenie kary porządkowej, o której mowa w art. 262 O.p. oraz przymus administracyjny w ich egzekwowaniu. Zatem, zadaniem skarżącego jako zobowiązanego do stawiennictwa na przesłuchanie, było zgłoszenie się w miejscu i czasie wskazanym w wezwaniu i udzielenie odpowiedzi na pytania, a do organu należała ocena pozyskanego w ten sposób dowodu.
Kara porządkowa nałożona przez organ podatkowy jest środkiem dyscyplinującym uczestników postępowania podatkowego. Organ podatkowy ma zadbać, aby postępowanie to przebiegało sprawnie i kończyło się przewidzianym prawem terminie konkretnym rozstrzygnięciem. Uchylanie się bowiem przez zobowiązanego od wykonywania obowiązków w postępowaniu podatkowym, powoduje przedłużanie postępowania, a niekiedy w ogóle uniemożliwia jego zakończenie.
Skoro przepis art. 262 § 1 pkt 1 O.p. mówi o bezzasadnej odmowie osobistego stawiennictwa, należy zatem ocenić, czy nieobecność skarżącego na przesłuchaniu była obiektywnie usprawiedliwiona.
W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy skarżący nie podał przyczyn odmowy wykonania żądanych przez organ czynności. Stwierdzić więc należy, że można mówić o bezzasadnej odmowie złożenia zeznań. Podkreślić należy, że czynność przesłuchania skarżącego na okoliczność zawierania transakcji z podmiotem kontrolowanym nie mogła obyć się bez jego obecności. Wezwanie skarżącego do określonego zachowania było podyktowane koniecznością wyjaśnienia stanu faktycznego. Skoro więc organ podatkowy uznał, że do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy niezbędnym było złożenie zeznań przez skarżącego, to wezwanie skarżącego do stawienia się celem przesłuchania w charakterze świadka, a następnie zastosowanie kary porządkowej było prawidłowe. Brak zastosowania się do wezwań mających na celu przesłuchanie w celu wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, niewątpliwie ma negatywny wpływ na sprawność kontroli podatkowej.
W pismach kierowanych do Naczelnika Urzędu Skarbowego skarżący zwracał się z żądaniem wskazania na piśmie zagadnień, które miały być przedmiotem zeznań, natomiast w żadnym ze złożonych pism nie odnosił się i nie wskazywał na okoliczności, które obiektywnie usprawiedliwiałyby nieprzybycie w terminie wyznaczonym przez organ I instancji na przesłuchanie. Zasadnie w tym zakresie Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że do zastosowania kary porządkowej, o jakiej mowa w art. 262 § 1 O.p. nie jest konieczne jest werbalne i jednoznaczne stwierdzenie świadka, że odmawia złożenia wyjaśnień. Tak więc działania skarżącego, polegające na chęci odpowiedzi na pytania zadane przez kontrolujących, lecz jedynie w formie pisemnej i w ten sposób uniknięcie przesłuchania, należy uznać za bezzasadną odmowę złożenia zeznań, co uzasadniało nałożenie na świadka kary porządkowej.
Zgodnie art.195 O.p. świadkami nie mogą być: 1) osoby niezdolne do postrzegania lub komunikowania swych spostrzeżeń; 2) osoby obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych na okoliczności objęte tajemnicą, jeżeli nie zostały, w trybie określonym obowiązującymi przepisami, zwolnione od obowiązku zachowania tej tajemnicy; 3) duchowni prawnie uznanych wyznań - co do faktów objętych tajemnicą spowiedzi.
Jak stanowi zaś art. 196 § 1 O.p., nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka, z wyjątkiem małżonka strony, wstępnych, zstępnych i rodzeństwa strony oraz powinowatych pierwszego stopnia, jak również osób pozostających ze stroną w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli. Prawo odmowy zeznań trwa także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli.
W świetle powyższego, za uzasadnioną przyczynę odmowy złożenia zeznań lub wyjaśnień może zostać uznana jedynie taka przyczyna, która ma uzasadnienie prawne. Odmowa nie będzie mogła zostać uznana za uzasadnioną, jeżeli nie nastąpi w oparciu o przepisy art. 195 lub art. 196 O.p. Sąd zauważa, że na gruncie rozpoznawanej sprawy skarżący jednoznacznie zakomunikował organowi I instancji, że nie korzysta z prawa do odmowy zeznań.
Wskazać również należy, że skarżący dopiero w zażaleniu po nałożeniu kary porządkowej wyjaśnił, że prowadzi jednoosobową Kancelarię Adwokacką w G., zaś w dniach wyznaczonych przez organ zaplanowane miał rozprawy przed sądem w sprawach prowadzonych w ramach kancelarii. Jednakże przywoływane argumenty nie znalazły żadnego odzwierciedlenia w dowodach przedłożonych kontrolującym oraz nie dołączono żadnych materiałów w tej sprawie.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie zostały zatem spełnione wszystkie przesłanki umożliwiające nałożenie na skarżącego kary porządkowej, wynikającej z art. 262 § 1 pkt 1 O.p. Niestawiennictwo skarżącego w wyznaczonych terminach, jak również brak uzasadnienia nieobecności potwierdzonej odpowiednimi dowodami, należy uznać za bezzasadną odmowę złożenia zeznań w charakterze świadka. Co istotne, organ przed nałożeniem kary porządkowej wystosował do skarżącego prawidłowe wezwania.
Ponadto zwrócić należy uwagę, że w każdym przypadku warunkiem prawidłowego zastosowania przepisu art. 262 O.p. jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, nie tylko co do przesłanek wymienionych w przepisie (podmiot, prawidłowość wezwania, brak uzasadnionej przyczyny odmowy), lecz także rodzaju i stopnia zawinienia oraz ewentualnych skutków, jakie pociąga w konkretnym przypadku uchybienie wezwaniu (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 768/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy, wymierzając karę porządkową, zasadnie wymierzył ją w wysokości 1500 zł, co było podyktowane ww. okolicznościami sprawy oraz zmierzało do zdyscyplinowania skarżącego. Organ podkreślił, że wysokość kary jest odpowiednia do przewinienia i nie jest dotkliwa, biorąc pod uwagę dochody i stan majątkowy ukaranego.
Konkludując, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu podatkowego żadnego uchybienia, albowiem wymierzył skarżącemu karę porządkową w związku z niezasadnym uchylaniem się od obowiązku osobistego stawiennictwa celem złożenia zeznań.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje argumentacja skarżącego, że jeżeli istnieje możliwość zebrania materiału dowodowego w sprawie w inny sposób, to organy podatkowe nie mogą zmuszać podatnika do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu. Powołany na jej poparcie wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 1159/08 został wydany na tle odmiennego stanu faktycznego i prawnego.
Wobec powyższego nieuzasadnione okazały się zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia art. 262 § 1 pkt 1 oraz art. 155 § 1 O.p.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 119 pkt 3 oraz art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło