I SA/Gd 172/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 11 grudnia 2017 r. nr [...], [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2014 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej jako "Skarżąca") w dniu 15 stycznia 2018 r. (data stempla pocztowego) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej jako "Dyrektor IAS") z dnia 11 grudnia 2017 r. w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2014 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na wniesienie po upływie terminu, ewentualnie o jej oddalenie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 lutego 2018 r., Skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut ...) zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie, a także pouczenie o treści przepisów p.p.s.a. oraz odpis odpowiedzi na skargę, została doręczona na ręce upoważnionego pracownika Skarżącej w dniu 26 lutego 2018 r. (karta 19 akt sądowych). Przy piśmie z dnia 2 marca 2018 r. (data stempla pocztowego) Skarżąca przekazała dokumenty stanowiące o pełnomocnictwie do reprezentowania Skarżącej przez prokurenta oraz złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. We wniosku Skarżąca wskazała, że o przekroczeniu terminu do wniesienia skargi oraz o fakcie odebrania skargi w dniu 13 grudnia 2017 r. dowiedziała się z odpowiedzi na skargę Dyrektora IAS. Skarżąca wskazała, że przesyłkę faktycznie podjęła w dniu 18 grudnia 2017 r., w związku z czym 30-dniowy termin upłynął w dniu 17 stycznia 2018 r. Skarżąca wskazała, że przesyłkę odebrano w dniu 18 grudnia 2017 r. z zamkniętej skrzynki pocztowej umieszczonej na klatce schodowej przed zamkniętymi drzwiami biura spółki. Nie wiadomo, kiedy i przez kogo została tam włożona koperta z decyzją. Prokurent ani inne osoby postronne nie poświadczały odbioru listu, gdyż nikt nie ma klucza do skrzynki i biura oprócz prokurenta. Z uwagi na wagę przesyłki, listonosza zapytany na drugi dzień odpowiedział, że nie wie kto to zrobił, a w poprzednim tygodniu był ktoś inny na zastępstwo. Skarżąca uznała, że przesyłkę doręczono wcześniej w sobotę lub niedzielę i na tej podstawie przyjęła, że termin odpowiedzi ma do 15 stycznia 2018 r. O tym, że ktoś wrzucił kopertę do skrzynki i sam poświadczył w dniu 13 grudnia 2017 r. Skarżąca dowiedziała się z odpowiedzi na skargę. Być może ktoś zastał zamknięte drzwi, może był kilkakrotnie i wrzucił list do skrzynki. Skarżąca wskazała, że nie robiła reklamacji na poczcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Powyższy termin jest terminem ustawowym, którego uchybienie skutkuje bezskutecznością czynności podjętej przez stronę, na podstawie art. 85 p.p.s.a. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). W sytuacji zatem, gdy strona uchybiła terminowi do złożenia skargi skuteczne jej wniesienie i nadanie sprawie dalszego biegu jest uzależnione od złożenia przez nią wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i uwzględnienia tego wniosku przez sąd. Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. Sąd stwierdza, iż w niniejszej sprawie decyzja organu podatkowego została doręczona na ręce prokurenta Skarżącej w dniu 13 grudnia 2017 r., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz wydruku śledzenia przesyłki ze strony Poczty Polskiej. Doręczenia przesyłki zawierającej decyzję dokonano zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.) na adres wskazany w KRS jako adres siedziby Skarżącej. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję Dyrektora IAS z dnia 11 grudnia 2017 r. wynika, że została ona doręczona adresatowi – prokurentowi Skarżącej, którego podpis – zbieżny z pozostałymi jego podpisami znajdującymi się w aktach sprawy – widnieje na odwrocie dokumentu w miejscu podpisu odbiorcy. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie podnoszona we wniosku okoliczność, że doręczenia dokonano do skrzynki pocztowej Skarżącej w dniu późniejszym aniżeli 13 grudnia 2017 r. W świetle powyższych okoliczności bezpodstawne było uznanie przez Skarżącą doręczenia przesyłki zawierającej decyzję organu w dniu 18 grudnia 2017 r. wobec jej osobistego odebrania bezpośrednio przez adresata – prokurenta Skarżącej – w dniu 13 grudnia 2017 r. Należy wskazać, że druk zwrotnego potwierdzenia odbioru prawidłowo wypełniony i podpisany przez doręczyciela Poczty Polskiej ma przymiot dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r. sygn. akt II FSK 778/15). Dokument ten korzysta zatem z domniemania prawdziwości. Dowód doręczenia przesyłki jako dokument urzędowy traktuje się za dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokumentom urzędowym przyznaje się w tym zakresie większą moc dowodową o ile zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki: dokumenty sporządzono w przypisanej formie przez uprawnione do tego organy państwowe, zgodnie z ich właściwością. Dodać należy, że w myśl art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych, z zastrzeżeniem, że ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością powinna tę okoliczność udowodnić. Przenoszenie ciężaru przeprowadzenia dowodu w tym zakresie na Sąd jest nieuzasadnione. Skarżąca nie zdołała obalić domniemania prawidłowości doręczenia przesyłki zawierającej decyzję Dyrektora IAS z dnia 11 grudnia 2017 r., opierając argumentację na gołosłownych twierdzeniach, że przesyłkę wrzucono do skrzynki pocztowej, z której Skarżąca wyjęła ją dopiero w dniu 18 grudnia 2017 r. Okoliczności tych jednak w żaden sposób nie uprawdopodobniono. Co więcej, Skarżąca wprost przyznała, że nie złożyła reklamacji na poczcie. Domniemanie faktyczne doręczenia pisma może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma. W aktach sprawy nie ma dowodu, że procedura taka została przeprowadzona, nie wykazano też w żaden inny sposób, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Gołosłowne zaprzeczenia Skarżącej nie mogą stanowić okoliczności skutecznie podważającej prawidłowość dokonanego doręczenia i potwierdzającego je zwrotnego potwierdzenia odbioru. Skoro zatem nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja Skarżącej, że decyzję doręczono jej w dniu 18 grudnia 2017 r. z uwagi na odbiór w tym dniu ze skrzynki pocztowej przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję, Sąd uznaje, że doręczenia decyzji Dyrektora IAS dokonano w dniu 13 grudnia 2017 r. Tym samym trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 12 stycznia 2018 r. W tak zakreślonym terminie Skarżąca nie wniosła skargi. Skarżąca natomiast wniosła skargę na ww. decyzję nadając ją w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 15 stycznia 2018 r., a zatem już po upływie ww. terminu. W związku ze stwierdzeniem uchybienia przez Skarżącą terminu do wniesienia skargi, istniały podstawy do złożenia wniosku o jego przywrócenie. Oceniając złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w świetle powyżej określonych przesłanek normatywnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. W ocenie Sądu, Skarżąca nie spełniła warunków pozwalających na jego uwzględnienie. Skarżąca nie uprawdopodobniła bowiem wystąpienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Odnosząc się do siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Sąd stwierdza, iż Skarżąca zachowała ww. termin, bowiem przyczyną uchybienia temu terminowi był rzekomy brak wiedzy Skarżącej o dacie doręczenia przesyłki zawierającej decyzję organu podatkowego. Przyjmując, że Skarżąca powzięła wiadomość o przekroczeniu terminu do wniesienia skargi z odpowiedzi na skargę doręczonej jej w dniu 26 lutego 2018 r., stwierdzić należy, że nadanie w dniu 2 marca 2018 r. wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło z zachowaniem przedmiotowego siedmiodniowego terminu. Sąd wskazuje, że Skarżąca dokonała już wcześniej czynności, do dokonania której terminowi uchybiono, bowiem wniosła do tut. Sądu skargę na ww. decyzję Dyrektora IAS z dnia 11 grudnia 2017 r. Sąd stwierdza natomiast, że Skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Strona wnosząca o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania tej czynności zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 798/14, LEX nr 1640552). Jednocześnie podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14, LEX nr 1465314). Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, która wymaga, by w warunkach, z jakiegokolwiek powodu, niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. W judykaturze przyjmuje się, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OZ 414/14, LEX nr 1480920). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15, LEX nr 1643289). W ocenie Sądu, podnoszone we wniosku okoliczności nie świadczą o braku winy Skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżąca jako okoliczność uzasadniającą brak jej winy w uchybieniu terminu wskazała doręczenie jej przesyłki zawierającej decyzję organu do skrzynki pocztowej, z której podjęła ją dopiero w dniu 18 grudnia 2017 r. Jak już wyżej Sąd wykazał, argumentacja ta nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowość doręczenia oraz zgodność z rzeczywistością danych wykazanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, w tym daty doręczenia jej w dniu 13 grudnia 2017 r., nie zostały skutecznie podważone przez Skarżącą. W kontekście powyższych rozważań nie sposób uznać, że Skarżąca dochowała należytej staranności, nie wykazała ona bowiem nieprawidłowości w czynności doręczenia jej przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję. Nie wskazano natomiast innych okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie braku winy Skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi.