I SA/Gd 1738/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 9 października 2017 r. sygn. akt SKO [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 października 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) stwierdziło uchybienie przez panią M.K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z 2 stycznia 2017 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 rok. W uzasadnieniu SKO wskazało, że decyzją z dnia 2 stycznia 2017 r. Prezydent Miasta ustalił pani M.K. (dalej: podatniczka, skarżąca) wysokość podatku od nieruchomości za 2017 rok dla nieruchomości znajdującej się przy ul. [...] w G. Decyzja ta została prawidłowo adresowana i wysłana na adres skarżącej w dniu 20 stycznia 2017 r. Urząd pocztowy przechowywał przesyłkę do dnia 7 lutego 2017r. W tym czasie przesyłka była dwukrotnie awizowana – w dniu 23 stycznia 2017 r. i 31 stycznia 2017r., zgodnie z wymogami art. 150 § 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 201 ze zm.), zwanej dalej także O.p. Przesyłka ta została zatem doręczona w trybie zastępczym w dniu 6 lutego 2017 r. Począwszy od dnia następującego zaczął biec czternastodniowy termin na wniesienie odwołania. Termin ten upłynął w dniu 20 lutego 2017r., tymczasem odwołanie wniesione zostało w dniu 27 kwietnia 2017 r. W związku z powyższym organ na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdził uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pani M.K. wniosła o uchylenie postanowienia organu odwoławczego (błędnie nazywając go decyzją) i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 162 § 1 i § 2 O.p. poprzez odmowę przywrócenia terminu mimo uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu; art. 121 i 122 O.p. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, art. 187 § 1 O.p. poprzez dokonanie jednostronnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że w okresie, w którym miało dojść do doręczenia przesyłki (23.01.2017r.-7.02.2017r.) zarówno skarżąca jak i pozostali domownicy przebywali stale pod wskazanym adresem. Dowodem na błąd poczty jest brak na potwierdzeniu odbioru adnotacji dotyczącej przyczyny awizacji. Przedmiotowa przesyłka nie była również dostępna do odbioru w urzędzie pocztowym, było to bowiem sprawdzane przez skarżącą i pozostałych domowników. Skarżąca przedstawiła oświadczenie pisemne domowników domu przy ul. O. w S., w treści którego wskazali oni, że w skrzynce pocztowej nie pozostawiono żadnego zawiadomienia o próbie doręczenia jakiejkolwiek przesyłki. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem kwestionowane postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 223 § 2 O.p., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Doręczenie jest czynnością procesową organu administracji publicznej, z którą przepisy ustawy wiążą określone skutki prawne. Od daty doręczenia rozpoczynają bieg terminy dokonania czynności proceduralnych i organ administracji publicznej jest obowiązany do doręczania pism na zasadach wyraźnie określonych w rozdziale V działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 201 ze zm.), zwanej dalej O.p. Zgodnie z art. 150 O.p. w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub 149 powołanej ustawy, dochodzi do zastępczego doręczenia przesyłki. Jeżeli doręczenie pisma (przesyłki) następuje za pośrednictwem operatora pocztowego, przechowuje on pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 150 § 1 pkt 1 O.p.), przy czym zobowiązany jest do dwukrotnego powiadomienia adresata przesyłki o pozostawieniu jej w określonej placówce pocztowej (art. 150 § 2 i 3). Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Natomiast zawiadomienie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.). Przepis art. 150 O.p. ustanawia fikcję prawną doręczenia pisma. Taka forma doręczenia może być zastosowana dopiero wtedy, gdy nie ma możliwości dokonania doręczenia w sposób właściwy (art. 148 O.p.) lub zastępczy (art. 149 O.p.). Ma to miejsce w przypadku nieobecności adresata, nieobecności osób wymienionych w art. 149 O.p. (pełnoletniego domownika, sąsiada, zarządcy domu, dozorcy) lub niepodjęcia się przez nich oddania przesyłki adresatowi. Do skutecznego doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 150 O.p. może dojść tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki, a mianowicie pismo zostanie złożone na czas wskazany w tym przepisie w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym fakcie umieszczone w miejscu, o którym mowa w § 2 powołanego przepisu. Dla uznania, iż decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 150 O.p. konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata o nadejściu pisma. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że wszelkie adnotacje poczty na zwróconej przesyłce – zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – mają walor dokumentu urzędowego, korzystającego z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) (por. wyroki NSA: z 2 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 123/11; z 8 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 11/11; postanowienie NSA z 4 listopada 2010r., I FZ 419/10). Domniemanie autentyczności dokumentu urzędowego wskazuje na to, że dany dokument pochodzi od organu (jednostki), który go wystawił. Natomiast domniemanie zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością. Domniemania te oznaczają, że dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ administracji. Za udowodnione należy przyjąć to, co wynika wprost z dokumentu. Oznacza to, że adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 16 grudnia 2011 r., I FSK 1861/11 (publ. Lex nr 1148521): "dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością powinna tę okoliczność udowodnić" (patrz M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy podzielić stanowisko organu, że przy doręczeniu skarżącej decyzji organu pierwszej instancji spełnione zostały wymogi z art. 150 O.p. Z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki wynika, że doręczyciel zakreślił pkt 2 zwrotnego potwierdzenia odbioru o treści "Z powodu niemożności doręczenia w sposób wskazany w punkcie 1 przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP [...] w dniu 23/01/17 (zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym UP umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata)". Skarżąca poza twierdzeniem, że decyzja nie została jej doręczona oraz że żadnego awiza nie było, nie przedstawiła żadnych dowodów, że adnotacja na dowodzie doręczenia o pozostawieniu informacji o przesyłce jest niezgodna z rzeczywistością. Podnoszony w skardze zarzut, że pracownik poczty nie pozostawił awiza pozostaje w sprzeczności z adnotacją doręczyciela na potwierdzeniu doręczenia, z której wynika, iż informacja o nadejściu przesyłki została umieszczona w skrzynce oddawczej adresata. Potwierdzeniem zarzutu skarżącej nie jest to, że na formularzu potwierdzenia odbioru nie wskazano przyczyny niemożności doręczenia przesyłki w sposób określony w art. 148 lub 149 O.p. – przepisy prawa i sam formularz tego dokumentu nie przewidują wpisywania tego rodzaju informacji. "Potwierdzenie odbioru" wypełnione zostało prawidłowo, zgodnie z tym, co w nim przewidziano. Samo gołosłowne, niczym nie poparte zaprzeczenie przez skarżącą otrzymania awiza przesyłki zawierającej pismo organu nie może być uznane za wystarczające do obalenia domniemania doręczenia w trybie zastępczym. Pogląd taki wyrażany jest zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 listopada 2010 r., I SA/Lu 348/10, wyrok NSA z dnia 25 lutego 2014r., I GSK 675/12, wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 grudnia 2011 r., I SA/Kr 157/11), jak i sądów cywilnych, orzekających na podstawie przepisów analogicznych do art. 150 Ordynacji podatkowej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 września 1970 r., I PZ 53/70). Należy też przywołać treść postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OZ 971/13. Jakkolwiek w postanowieniu tym NSA nawiązywał do przepisu art. 73 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) – dalej w skrócie zwanej p.p.s.a., to jednak pogląd w nim wyrażony znajduje zastosowanie także w rozpoznawanej sprawie. Przepis art. 73 p.p.s.a. podobnie jak przepis art. 150 Ordynacji podatkowej dotyczy bowiem doręczania przesyłki awizowanej i przyjmuje fikcję doręczenia w przypadku nieodebrania przesyłki we właściwym terminie. W postanowieniu tym NSA stwierdził, że jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Istotne jest, aby w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej została, zgodnie z art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, zgłoszona reklamacja. W piśmiennictwie wyrażono również stanowisko, że co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka–Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009, s. 238). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło. Skoro skarżąca nie obaliła domniemania autentyczności dokumentu potwierdzającego powiadomienie o przesyłce prawidłowo organ ustalił, że decyzja z 2 stycznia 2017 r. podwójnie awizowana w dniu 23 stycznia i 31 stycznia 2017 r. została doręczona w trybie art. 150 O.p. w dniu 6 lutego 2017 r. a zatem 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 20 lutego 2017 r. Wniesienie przez skarżącą odwołania w dniu 27 kwietnia 2017 r. (data niekwestionowana) nastąpiło zatem z uchybieniem terminu, co obligowało organ do stwierdzenia o jego uchybieniu na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ww. ustawy, Sąd oddalił skargę. Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.