I SA/Gd 1857/01
WyrokWSA w Gdańsku2005-02-04
Skład orzekający: Małgorzata Tomaszewska, Elżbieta Rischka, Tomasz Kolanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do obniżenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu samochodu, który został następnie zarejestrowany jako ciężarowy, mimo że pierwotnie został sprowadzony do kraju jako samochód osobowy i nie uzyskał nowego świadectwa homologacji po dokonaniu zmian konstrukcyjnych?Ratio decidendi
Podatnik nie ma prawa do obniżenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu samochodu, który mimo zarejestrowania jako ciężarowy i dokonania zmian konstrukcyjnych (montaż przegrody), nie uzyskał nowego świadectwa homologacji potwierdzającego jego status jako samochodu ciężarowego. Kluczowe znaczenie dla oceny rodzaju pojazdu ma świadectwo homologacji, a nie dowód rejestracyjny.Stan faktyczny
Podatnik J. S. zakupił samochód marki Volkswagen Golf 1.6, który został zarejestrowany jako samochód ciężarowy. Podatnik odliczył podatek VAT naliczony od zakupu. Urząd Skarbowy zakwestionował to odliczenie, uznając pojazd za osobowy. Izba Skarbowa utrzymała decyzję w mocy. Podatnik wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną kwalifikację pojazdu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.) Sędziowie NSA Elżbieta Rischka WSA Tomasz Kolanowski Protokolant – Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 28 sierpnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1998 r. oddala skargę.
I SA/Gd 1857/01
U z a s a d n i e n i e
Urząd Skarbowy decyzją z dnia 6 czerwca 2001 r. Nr [...] określił J. S. za miesiąc grudzień 1998 r. wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie 9.773 zł, wysokość zaległości podatkowej w kwocie 9.773 zł oraz odsetek za zwlokę na dzień wydania decyzji w kwocie 9.305,20 zł.
W ocenie organu I instancji zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na bezsporne ustalenie, że zakupiony przez J. S. samochód Volkswagen Golf 1.6 KAT jest samochodem osobowym a zatem zakup ten nie uprawniał podatnika do obniżenia należnego podatku VAT za miesiąc grudzień 1998 r., bowiem stosownie do postanowień art. 25 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) obniżenie kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych oraz innych samochodów o dopuszczalnej ładowności do 500 kg, z wyjątkiem przypadków, gdy odsprzedaż stanowi przedmiot działalności podatnika.
Urząd Skarbowy uzasadniając rozstrzygnięcie powołał się na zebrane w czasie prowadzonego postępowania podatkowego dokumenty a w szczególności faktury dotyczące transakcji kupna-sprzedaży w/w samochodu, protokoły kontroli, zdjęcia samochodu, wyjaśnienia innych organów administracji państwowej tj. Urzędu Celnego, Urzędu Statystycznego w G. oraz Głównego Urzędu Statystycznego w Warszawie jak również przytoczył odpowiednie klasyfikacje Systematycznego Wykazu Wyrobów oraz Klasyfikację Rodzajową Środków Trwałych.
Od powyższej decyzji J. S. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu podniósł, że w dniu 30 grudnia 1998 r. zakupił od J. P. na podstawie faktury VAT Nr 62/12/98 samochód ciężarowy marki Volkswagen Golf 1.6 o ładowności 538 kg i zarejestrował go na podstawie stosownych dokumentów w Wydziale Obywatelskim Urzędu Miasta jako samochód ciężarowy. Zdaniem J. S. urząd skarbowy wydając w/wym. decyzję pozbawiającą go prawa do odliczenia podatku naliczonego z wymienionej faktury nie odniósł się do faktu, że to nie przepisy podatkowe określają cechy samochodu ciężarowego tylko uprawnieni do tego diagnostycy oraz stosowne organy administracji państwowej. Powołał się przy tym na dowody w postaci: dowodu rejestracyjnego, faktury zakupu samochodu, zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym wystawionym przez "A" s.c. Okręgowa Stacja Kontroli Pojazdów oraz opis zmian dokonanych w pojeździe z dnia 29.12.1998 r. stanowiącym załącznik do cytowanego wyżej zaświadczenia. W jego ocenie zakwalifikowanie przedmiotowego samochodu jako osobowego w oparciu o wymienione w decyzji klasyfikacje i wbrew innym w/w przez niego dowodom nie odzwierciedla stanu rzeczywistego co stanowi naruszenie art. 194 § l Ordynacji podatkowej.
Izba Skarbowa decyzją z dnia 28 sierpnia 2001 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że istota sporu dotyczy zasadności zakwestionowania przez organ podatkowy I instancji prawa podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury zakupu samochodu marki VOLKSWAGEN GOLF 1.6 KAT Nr 62/12/98 z dnia 30.12.1998 r. w świetle postanowień art. 25 ust. l pkt. 2 w związku z art. 19 ust. 1-3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.).
Stosownie do przepisu art. 19 ust. 1-3 powołanej ustawy podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę, rachunek uproszczony w przypadku określonym w art. 14 ust. 3 lub dokument celny, albo w miesiącu następnym. Zgodnie z przepisem art. 25 ust. l pkt. 2 obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych oraz innych samochodów o dopuszczalnej ładowności do 500 kg, z wyjątkiem przypadków, gdy odsprzedaż stanowi przedmiot działalności podatnika.
Dalej Izba Skarbowa podała, odwołując się do materiałów sprawy, że:
- samochód osobowy marki VW Golf l .6 został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu za wystawieniem zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia 28 grudnia 1998 r. na rzecz "B" Sp. z o.o. Importer Samochodów VW i Audi z P.,
- w dniu 28 grudnia 1998 r na podstawie faktury nr 182/4/98 wystawionej przez "C" Sp. z o.o. w S. przedmiotowy samochód został sprzedany [...] "D" J. P. w G.,
- w dniu 29 grudnia 1998 r. J, P, zarejestrował pojazd w Urzędzie Miejskim jako samochód ciężarowy,
- w dniu 30 grudnia 1998 r. na podstawie faktury Nr 62/12/98 samochód nabył J. K. S.,
- w dniu 31 grudnia 1998 r. J. K. S. zarejestrował samochód ciężarowy w Urzędzie Miasta.
J. S. do protokołu kontroli przeprowadzonej w dacie 12, 15 i 2 5 lutego 1999 r. podał, iż osobą pilotującą przedmiotową transakcję kupna - sprzedaży był P. J. posiadający upoważnienie do składania wyjaśnień w powyższej sprawie. W dniu 16 lutego 1999 r. upoważniony pracownik urzędu skarbowego przeprowadził rozmowę z w/wym, który oświadczył, że przekwalifikowanie przedmiotowego środka trwałego nastąpiło na zlecenie sprzedawcy [...] "D" J. P. w oparciu o rozszerzony przegląd techniczny pojazdu znajdujący się jego zdaniem w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta. Stwierdził ponadto, że innych dokumentów w tej sprawie nie posiada. Natomiast według oświadczenia J. P. do protokołu kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego w dacie 22 marca 2001 r. innych dokumentów oprócz faktury zakupu samochodu nr 182/4/98, faktury sprzedaży nr 62/12/98 oraz kserokopii dowodu rejestracyjnego nie posiada. Kontrolowany oświadczył ponadto, że w samochodzie została zainstalowana przegroda oddzielająca część osobową od ciężarowej.
Izba Skarbowa zauważyła, że ustawa VAT ani przepisy wykonawcze nie definiują wprost pojęcia "samochód osobowy" czy "samochód ciężarowy".
Zasadnym jest więc posiłkowanie się art. 4 pkt. 1 w/w ustawy stanowiącym, że "ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o: towarach - rozumie się przez to rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki, budowle lub ich części będące przedmiotem czynności określonych w art. 2, które wymienione są w klasyfikacjach wydanych na postawie przepisów o statystyce państwowej...".
Samochód jest rzeczą ruchomą i towarem w rozumieniu ustawy VAT a zatem zastosowanie ma w niniejszej sprawie Systematyczny Wykaz Wyrobów, gdzie podstawowym kryterium klasyfikacyjnym wg zasad metodycznych SWW jest zasadnicze przeznaczenie wyrobu określone przez producenta i wynikające z odpowiednich parametrów wyrobu bez względu na jego rzeczywiste wykorzystanie oraz Klasyfikacja Rodzajowa Środków Trwałych wydana na podstawie przepisów o statystyce państwowej opracowana m. in. do określania norm rocznych stawek amortyzacyjnych od wartości środków trwałych.
Systematyczny Wykaz Wyrobów w przypadku samochodów osobowych rozróżnia ich dwa rodzaje - ogólnego przeznaczenia (SWW 1021) i specjalizowane (SWW 1022) budowane na podwoziach samochodów osobowych. W przypadku samochodów ciężarowych w podbranży 1024 rozróżnia się ich 8 rodzajów (SWW od nr 1024-1 do 1024-8).
Według podziału określonego w Klasyfikacji Rodzajowej Środków Trwałych pojazdy mechaniczne dzielą się na samochody osobowe (741) oraz samochody ciężarowe (742). Istotne jest, iż rodzaj 741 obejmuje samochody osobowe w tym również dostosowane do innych celów niż przewóz osób (lecz bez zmiany konstrukcyjnej nadwozia), przy czym samochody osobowe przerobione na samochody ciężarowe ze skrzyniami należy ująć w rodz. 742.
Biorąc pod uwagę definicję samochodu osobowego i ciężarowego na gruncie prawa drogowego (ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) w szczególności art. 2 pkt. 40 przyjmuje się, że samochód osobowy to pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą oraz ich bagażu, natomiast samochód ciężarowy (pkt 42 przywołanego artykułu) to pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków.
Organ wskazał, iż biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że pojęcie samochodu osobowego w rozumieniu art. 2 pkt. 40 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym – Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) koreluje z pojęciem samochodu osobowego w rozumieniu SWW i KRST w tym znaczeniu, że w każdym z tych pojęć wskazuje na to, że jest to pojazd, który konstrukcyjnie przeznaczony jest do przewozu osób z dopuszczeniem ew. zmian w konstrukcji (bez nadwozia) i przystosowaniem pojazdu do przewozu innych celów niż przewóz osób.
W świetle powyższego fakt dostosowania samochodu osobowego do innych celów niż przewóz osób poprzez zamontowanie kraty pomiędzy klapą oddzielającą część bagażową od osobowej a dachem pojazdu bez dokonania jednocześnie istotnych zmian konstrukcyjnych nie powoduje w ocenie Izby Skarbowej zmiany rodzaju samochodu z osobowego na ciężarowy. Dopiero trwałe zmiany konstrukcyjne nadwozia prowadziłyby do zmiany rodzaju pojazdu. Opierając się z kolei na podziale samochodów ciężarowych w podbranży 1024 według SWW nie sposób sklasyfikować nabytego przez podatnika pojazdu marki VW Golf 1.6 jako samochodu ciężarowego, gdyż nie jest to samochód ani z otwartą przestrzenią ani samowyładowawczy ani furgon.
Na potwierdzenie takiego stanowiska organ powołał się na opinie statystyczne, z których wynika, że dopiero faktura VAT dokumentująca zakup samochodu osobowego poddanego przeróbkom polegającym na trwałej zmianie nadwozia, posiadającego świadectwo homologacji na samochód ciężarowy i dopuszczalną ładowność towarową większą od ładowności osobowej (zgodnie z przewidzianą liczbą miejsc) stanowi podstawę do odliczenia podatku naliczonego.
Organ podkreślił, iż podatnik nie udowodnił, że poddany przeróbkom samochód osobowy zmienił konstrukcję w sposób wskazany wyżej, nie przedstawił homologacji na samochód ciężarowy i nie udokumentował, że dopuszczalna ładowność towarowa pojazdu jest większa od osobowej (wg faktur zakupu i dowodu rejestracyjnego ładowność nie zmieniła się) a zatem Izba uznała stanowisko organu I instancji za zasadne.
Izba Skarbowa wskazała, iż w odniesieniu do obowiązku uzyskania homologacji ustawodawca postanowił, iż obowiązek ten dotyczy nie tylko producentów nowego typu pojazdu, przedmiotów jego wyposażenia lub części lecz także podmiotu dokonującego montażu, zabudowy pojazdów albo wprowadzającego zmiany w typie pojazdu, przedmiocie jego wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji.
Świadectwo homologacji jest niezbędne do rejestracji pojazdu w rozumieniu art. 72 ust. l ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.). Na poparcie powyższego stanowiska organ przywołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. OPK 17/00 z dnia 23 października 2000 r.
W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, iż przedstawiony przez stronę dowód rejestracyjny wydany na podstawie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, które jest faktycznie potwierdzeniem sprawności technicznej pojazdu i dołączonym opisem zmian dokonanych w pojeździe bez podania danych normatywnych, które uzasadniałyby przyjętą w nim klasyfikację pojazdu jako ciężarowy (z pominięciem procedury homologacyjnej) nie stanowi dowodu potwierdzającego fakt nabycia przez podatnika samochodu ciężarowego uprawniającego do skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 19 ust. l ustawy VAT.
Organ podkreślił, iż zgodnie z cytowanymi wyżej brzmieniem art. 25 ust. l pkt. 2 w związku z art. 19 ust. l ustawy VAT nie każde "nabycie" towarów i usług skutkuje nabyciem przez kupującego prawa obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony. Ustawa VAT zawiera bowiem wyjątki od generalnej zasady wyrażonej w art. 19 ust. l i takim wyjątkiem jest art. 25 ust. 1 ustawy.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu strony o naruszeniu przez urząd skarbowy przepisu art. 187 § l. Uzasadniając powyższe Izba Skarbowa podała, iż nie kwestionując urzędowego charakteru dokumentu w postaci dowodu rejestracyjnego nr [...] oraz faktur zakupu organy podatkowe dokonały oceny rzeczywistego charakteru czynności prawnej udokumentowanej w/w dokumentami i wyprowadziły z tej oceny określone skutki na gruncie prawa podatkowego. Stosownie zaś do postanowień art. 194 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa przepisy § l i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych. Takim przeciwdowodem w stosunku do dowodu rejestracyjnego jest dowód z oględzin i zdjęć przedmiotowego samochodu. Na potwierdzenie tego stanowiska powołała się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem J. S. zaskarżył je do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku. W skardze odmiennie niż w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej zarzucił decyzji Izby Skarbowej naruszenie przepisów prawa proceduralnego tj. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926) zwanej dalej Ordynacją podatkową. Równocześnie podatnik wniósł o uchylenie w całości decyzji Izby Skarbowej i poprzedzającej jej decyzji Urzędu Skarbowego.
W szczególności zarzucił:
- naruszenie art. 187 § l, w związku z art. 122 z powodu nie zebrania przez organ odwoławczy i nie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
- naruszenie art. 123 § l i art. 192 ponieważ strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sprawie oraz zgłoszenia żądań,
- naruszenie art. 200 § l ponieważ przed wydaniem decyzji Izba Skarbowa nie wyznaczyła stronie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego,
- naruszenie art. 210 § l pkt. 4 i § 4 z uwagi na powołanie w uzasadnieniu decyzji przepisów prawa, których brak jest rozstrzygnięciu.
W uzasadnieniu złożonej skargi J. S. podniósł, że organ odwoławczy będąc zobowiązany do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, ograniczył swoje działanie do kontroli podniesionych w odwołaniu zarzutów oraz ponownego opisu zdarzeń. Jego zdaniem podane w uzasadnieniu decyzji definicje samochodu osobowego i ciężarowego stoją w rażącej sprzeczności z treścią cytowanego art. 25 ust. l pkt. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) oraz z ugruntowaną linią orzecznictwa w tej sprawie. W ocenie skarżącego unormowania w/w artykułu o treści "obniżenia podatku lub zwrotu różnicy podatku nie stosuje się do nabywanych samochodów osobowych oraz innych samochodów o dopuszczalnej ładowności do 500 kg z wyjątkiem przypadków, gdy odsprzedaż stanowi przedmiot działalności podatnika" w kontekście okoliczności nabycia przez podatnika samochodu od [...] "D" J. P. na podstawie faktury z dnia 30 grudnia 1998 r. Nr 62/12/98, której przedmiotem była odsprzedaż samochodów, zostały przez organy podatkowe przeoczone i w wydanych decyzjach Izby i urzędu skarbowego nie uwzględnione. Powyższe stanowi, że decyzja Izby Skarbowej jest wewnętrznie sprzeczna i niezgodna z obowiązującymi przepisami.
Ponadto o zaniechaniu przez Izbę niezbędnych czynności prowadzących do ponownego rozstrzygnięcia sprawy świadczy fakt nie podjęcia przez organy podatkowe działań w celu zmiany oznaczenia samochodu, opisanego w decyzji administracyjnej jaką jest dowód rejestracyjny pojazdu jako ciężarowy. Skarżący uważa, że do czasu stwierdzenia jej nieważności bądź uchylenia, istniejący stan faktyczny jest wiążący.
W dalszej części złożonej skargi skarżący wskazał, że Izba Skarbowa nie zapoznała go z nowymi dowodami w sprawie w postaci opinii załączonych do akt sprawy, o których mowa w uzasadnieniu decyzji jak również ze stanowiskiem organu I instancji przedstawionym w wykonaniu dyspozycji art. 227 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, naruszając tym samym przepisy art. 123 § l, art. 200 § l, w związku z art. 13 § l ust. 2 Ordynacji podatkowej. Skarżący uważa ponadto, iż wydanie decyzji przez Izbę nastąpiło z naruszeniem art. 192 Ordynacji podatkowej, gdyż strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Z kolei powołanie art. 58 i 353 Kodeksu cywilnego, bez wykonania dyspozycji art. 6 tego kodeksu, sugeruje w sposób niedopuszczalny postępowanie skarżącego, co oznacza, że decyzja winna być wycofana z obrotu prawnego.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Badając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ podatkowy prawa materialnego, jak również naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tej też przyczyny skargę na tę decyzję Sąd oddalił.
Zasadnicze znaczenie dla dokonanej oceny miała treść art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11 poz.50 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w 1998 r. Zgodnie z tym przepisem podatnik nie mógł skorzystać z prawa obniżenia podatku należnego o naliczony przy nabyciu samochodu osobowego, z wyjątkiem przypadków, gdy odsprzedaż stanowiła przedmiot działalności gospodarczej.
Zatem fakt zakupu samochodu osobowego – zgodnie z wolą ustawodawcy – pozbawiał podatnika prawa obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług, o którym to uprawnieniu stanowił art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Prawo to podatnik zachowywał tylko wówczas, gdy nabycie następowało w celu odsprzedaży pojazdu w ramach prowadzonej w tym zakresie działalności gospodarczej.
Skarżący, co nie jest sporne w sprawie, nie nabył przedmiotowego pojazdu w celu jego odsprzedaży a na potrzeby prowadzonej działalności w zakresie wytwarzania wyrobów z bursztynu, eksport wyrobów własnych, import surowców, handel biżuterią z bursztynu. Natomiast fakt prowadzenia działalności w zakresie zakupu i sprzedaży samochodów przez zbywcę przedmiotowego pojazdu tj. [...] "D", P. J. w G., co podnosił w skardze skarżący, nie miał znaczenia w sprawie. Badana sprawa nie dotyczyła realizacji tego prawa przez zbywcę pojazdu a uprawnień nabywcy samochodu osobowego.
Odnosząc się do kwestii rodzaju zakupionego przez skarżącego pojazdu Sąd podzielił stanowisko Izby Skarbowej, iż przedmiotem zakupu był samochód osobowy (a nie ciężarowy jak starał się to wykazać skarżący), marki VW Golf 1.6. Pojazd ten sprowadzono do kraju w dniu 28 grudnia 1998 r. jako samochód osobowy. Potwierdza to zgłoszenie celne SAD nr [...] i świadectwo homologacji z dnia 23 grudnia 1997 r. Nr 1850-03. Następnie samochód ten importer sprzedał [...] "D", P. J. w G. na podstawie faktury VAT nr 182/4/98 jako samochód osobowy. Nabywca samochód ten, po zainstalowaniu w pojeździe przegrody oddzielającej część osobową od części bagażowej, co potwierdziły m. in. ustalenia kontroli podatkowej i rozszerzone badanie techniczne pojazdu, zarejestrował jako samochód ciężarowy i jako taki sprzedał go skarżącemu w dniu 30 grudnia 1998 r. na podstawie faktury VAT Nr 62/12/98. Skarżący zakupiony samochód zarejestrował jako ciężarowy w dniu 31 grudnia 1998 r.
Nie można zaakceptować twierdzenia skarżącego, iż skoro nabyty przez niego samochód został przez poprzedniego właściciela przerobiony na samochód ciężarowy i tak został zarejestrowany, to należało przyjąć, że taki rodzaj samochodu nabył skarżący. Oznaczałoby to, że skarżący był uprawniony do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy zakupie tego pojazdu.
Należy podnieść, że w postępowaniu podatkowym dowód rejestracyjny, pojmowany jako decyzja administracyjna, nie wiązał organu podatkowego w ścisłym tego słowa znaczeniu jako tzw. prejudykat, lecz był elementem stanu faktycznego, który organ winien był uwzględnić przy wydawaniu decyzji podatkowej. Dowód rejestracyjny był w swej treści zasadniczo dokumentem stwierdzającym dopuszczenie pojazdu do ruchu, tj. że samochód ten spełniał warunki techniczne. Kwestia, czy był on typem pojazdu osobowego czy ciężarowego, była w tym przypadku tylko elementem stanu faktycznego, od którego zależała rejestracja i która to kwestia nie została zastrzeżona do wyłącznej kompetencji organu rejestracyjnego. Organ podatkowy nie był w rezultacie związany z zawartym w dowodzie rejestracyjnym ustaleniem co do tego, czy dany pojazd jest samochodem osobowym czy ciężarowym. Ustalenie takie mogło zaś nastąpić na podstawie zobiektywizowanych i gromadzonych informacji technicznych oraz kwalifikacji danego typu pojazdu przez jego producenta. Takimi danymi było niewątpliwie świadectwo homologacji, które producent lub importer nowego typu pojazdu samochodowego był obowiązany uzyskać z Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej (art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.).
Wedle tej ustawy za producenta uważało się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdów (art.68 ust.2 cyt. ustawy – Prawo o ruchu drogowym). Zgodnie zaś z art.68 ust.9 tej ustawy "w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część". W sprawie nabyty przez skarżącego samochód, mimo dokonania w nim instalacji przegrody oddzielającej część osobową od bagażowej, nie został poddany ponownej homologacji. To zaś oznacza, że w świetle przytoczonych regulacji prawnych przedmiotowy samochód musi być traktowany jako "samochód osobowy".
Tak więc dla oceny prawnej czy skarżący nabył samochód osobowy; czy - jak twierdzi - samochód ciężarowy, rozstrzygające znaczenie ma treść "świadectwa homologacji", a nie dowodu rejestracyjnego, którego dla załatwienia niniejszej sprawy nie było potrzeby wzruszenia w trybie nadzwyczajnym, a na brak którego to postępowania wskazywał skarżący w skardze. Skład orzekający w sprawie podziela tę linię orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której rozstrzygającym w tego typu sporach jest właśnie świadectwo homologacji (por. wyrok NSA z dnia 21.12.2000 r. I SA/Ka 1765/99 LEX nr 47159, wyrok NSA z 21.01.2003 r. III SA 1548/01 – M. Podat. 2003/6/36, wyrok SN z 9.11.2001 r. III RN 194/01 – OSNP 2002/5/103).
W sytuacji więc, gdy zbywca przedmiotowego samochodu, po dokonaniu zmian w tym pojeździe, nie uzyskał nowego świadectwa homologacji (okoliczność bezsporna), to wszelkie inne rozważania w tym przedmiocie, jak odwoływanie się do Systematycznego Wykazu Wyrobów czy Klasyfikacji Rodzajowej Środków Trwałych wydanych na podstawie przepisów o systematyce państwowej, nie mają już istotnego znaczenia w sprawie. Tak więc polemika stron na tej płaszczyźnie pozostaje poza rozważaniami Sądu.
Mając na uwadze powyższe zasadnie uznała Izba Skarbowa, iż skarżący nie był uprawniony do skorzystania z prawa obniżenia podatku należnego, o którym mowa w art. 19 ust. 1 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług.
Ustosunkowując się do zarzutów naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa (art. 187 § 1 w zw. z art. 122, art. 123 i art. 192, i art. 210 § 1 pkt 4 i § 4) Sąd nie podzielił trafności tych zarzutów.
W ocenie Sądu organy podatkowe zgromadziły w sprawie wystarczający materiał dowodowy do merytorycznego załatwienia sprawy. Prawidłowo oceniły ten materiał i wyciągnęły z oceny tej poprawne wnioski.
Nie naruszono również praw strony postępowania podatkowego, albowiem skarżący był zapoznany przez organ I instancji z materiałami sprawy, w tym z opiniami, do których odwołuje się Izba Skarbowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Opinie te były w aktach organu I instancji w dniu 23 maja 2001 r., w którym skarżący zapoznawał się z aktami sprawy.
Izba Skarbowa nie prowadziła w sprawie własnych ustaleń i nie uzyskała nowych dowodów, których nie znałby skarżący. Izba uznała – i słusznie – że nie zachodzi potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego zebranego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Zatem podniesione w tym zakresie zarzuty nie są zasadne. Podobnie nie trafny jest zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 i § 4 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu prawidłowe jest uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji.
Słuszny jest natomiast zarzut skarżącego co do naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, albowiem Izba Skarbowa powinna była wyznaczyć skarżącemu termin do zapoznania się z aktami, w tym ze stanowiskiem organu I instancji co do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Jednakże to uchybienie – w ocenie Sądu – nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy a tylko w takim przypadku można było decyzję wzruszyć poprzez jej uchylenie.
Z tych też względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło