I SA/Gd 2110/19
WyrokWSA w Gdańsku2020-03-04
Skład orzekający: Ewa Wojtynowska, Małgorzata Gorzeń, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną może obejmować zarzuty dotyczące prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego, istnienia obowiązku lub dopuszczalności egzekucji, czy też jest ograniczona wyłącznie do kwestii formalnoprawnych związanych z przebiegiem postępowania organu egzekucyjnego?Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną, zgodnie z art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ma charakter subsydiarny i służy wyłącznie kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych oraz czynności faktycznych podejmowanych w toku prowadzonej egzekucji. Nie może obejmować zarzutów dotyczących prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego, istnienia i wymagalności obowiązku, czy dopuszczalności egzekucji, gdyż te kwestie podlegają innym środkom zaskarżenia, takim jak zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego, niewłaściwe zastosowanie środków egzekucyjnych oraz przedwczesne wydanie postanowień. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 marca 2020 r. sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gd. z dnia 20 września 2019 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 września 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej "k.p.a.", art. 54 § 5 w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) – dalej "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia M.B. (dalej: skarżący, zobowiązany) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 sierpnia 2019 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym:
Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego - prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego na podstawie zagranicznych tytułów wykonawczych o nr [...] z dnia 30.08.2018r.
W oparciu o ww. tytuły wykonawcze organ egzekucyjny zastosował środki egzekucyjne m.in. w postaci zajęcia innych wierzytelności, tj. z tytułu nadpłaty podatku u dłużnika zajętej wierzytelności Naczelnika Urzędu Skarbowego , zgodnie z zawiadomieniem z dnia 24.07.2019 r. nr [...]. Dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał zawiadomienie w dniu 24.07.2019 r. i przekazał na rachunek organu egzekucyjnego kwotę 2.360,58 zł; zobowiązany odpis zawiadomienia otrzymał w dniu 31.07.2019 r., natomiast zaktualizowane tytuły wykonawcze w dniu 8 października 2018r.
Pismem z dnia 7 sierpnia 2019 r. zobowiązany wniósł skargę na ww. czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku, zarzucając Naczelnikowi Urzędu Skarbowego naruszenie przepisów art. 89 § 1 - § 3 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz wnosząc o uchylenie zastosowanego środka egzekucyjnego i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi.
Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2019 r. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem, zobowiązany złożył zażalenie, zarzucając wydanemu postanowieniu naruszenie przepisów art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a, § 6 w związku z art. 89 § 1- § 3 u.p.e.a., art. 124 § 1 i 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie oraz wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej "w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę".
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wskazał, że zastosowany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucja z innych wierzytelności (art. 89 -92 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 89 § 1 - § 3 i art. 89a § 1 - § 3 u.p.e.a. Z akt sprawy wynika, że doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego zawiadomienie o dokonanym zajęciu dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał w dniu 24.07.2019 r. Natomiast wydruk tego zawiadomienia prawidłowo i skutecznie doręczono zobowiązanemu w dniu 31.07.2019 r. Odpisy zagranicznych tytułów wykonawczych z dnia 30.08.2018 r. doręczono zobowiązanemu w dniu 08.10.2018 r. W przedmiotowej sprawie nie dopatrzono się także uchybień formalnych. Zawiadomienie o zajęciu sporządzone i doręczone przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego spełnia wymogi wskazane w art. 67 § 2 i § 2a u.p.e.a., określającym elementy, które winno zawierać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności. Organ nie stwierdził również naruszenia art. 54 § 6 u.p.e.a.
W odpowiedzi na kwestionowaną przez zobowiązanego prawidłowość wszczęcia egzekucji na podstawie ww. zagranicznych tytułów wykonawczych, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że skarga na czynności egzekucyjne stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Nie może ona mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 ustawy.
Organ wskazał, że w przedmiocie zgłoszonych przez zobowiązanego pismami z dnia 08.10.2018 r. zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. zagranicznych tytułów wykonawczych Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 07.12.2018 r. nr [...]utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...]z dnia 22.10.2018 r., którym zarzuty uznano za nieuzasadnione. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał w dniu 09.05.2019 r. postanowienie o sygn. akt I SA/Gd 743/19, którym odrzucił skargę i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Inne wniesione przez zobowiązanego środki zaskarżenia, wymienione w zażaleniu są przedmiotem odrębnych postępowań i nie stanowią przeszkody do orzekania w niniejszej sprawie. W szczególności bez wpływu na skarżone rozstrzygnięcie pozostaje fakt uprzedniego umorzenia postępowania egzekucyjnego ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nr [...] z dnia 06.04.2018 r. oraz uznania za zasadną skargę na czynności egzekucyjne postanowieniem nr [...] z dnia 06.04.2018 r. Postanowienia te dotyczyły bowiem postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie innych zagranicznych tytułów wykonawczych (o nr [...] i nr [...] z dnia 10.01.2018 r.).
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższe postanowienie, w której zarzucił organowi naruszenie :
art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.,
art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 w związku z art. 89 §1 i § 3 u.p.e.a.,
art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.
art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.,
- poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.
Zarzucając powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości obu wydanych w sprawie postanowień i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie podjęte zostało przedwcześnie. Postępowanie zażaleniowe w tej sprawie powinno być zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. do czasu:
prawomocnego zakończenia wyrokami sądów administracyjnych postępowania ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nr [...] z dnia 07.12.2018r., które utrzymuje w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 22.10.2018r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (WSA w Gdańsku prowadzi w tej sprawie postępowanie o sygn. akt I SA/Gd 743/19),
prawomocnego zakończenia wyrokami sądów administracyjnych postępowania ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nr [...] z dnia 10.06.2019r., które uchyla w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16.04.2019r., nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. (WSA w Gdańsku prowadzi w tej sprawie postępowanie o sygn. akt I SA/Gd 1509/19).
Zawiadomienie o zastosowaniu środka jest nieprawidłowe pod względem formalnym, przy czym środek egzekucyjny został zastosowany w postępowaniach egzekucyjnych podlegających umorzeniu na skutek wniesionych przez skarżącego w odrębnych pismach zarzutów egzekucyjnych i wniosku o umorzenie tych postępowań egzekucyjnych. Nie może być uznana za zgodną z prawem czynność w postępowaniu egzekucyjnym, które zostało nieprawidłowo wszczęte.
Wszczęcie i prowadzenie nowego postępowania egzekucyjnego jest niedopuszczalne. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 06.04.2018r. nr [...]umorzył postępowanie egzekucyjne dotyczące tych samym należności i kosztów, co obecnie ściągane.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 06.04.2018r. nr [...]uznał za zasadną skargę na czynności egzekucyjne.
Organ egzekucyjny zastosował względem zobowiązanego zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego stanowi dla zobowiązanego szczególną, niczym nie uzasadnioną dolegliwość, w sytuacji gdy zobowiązany nie posiada żadnego zadłużenia względem wierzyciela.
Naczelnik Urzędu Skarbowego nie jest organem egzekucyjnym właściwym w niniejszej sprawie ze względu na adres głównego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej zobowiązanego wynikający z CEIDG - G.
Ww. zagraniczne tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów wynikających z art. 102 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 października 2013r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych.
Postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 20.09.2019r. i 21.08.2019r. naruszają przepisy art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uznaniu przez organy I i II instancji, że wystąpiły przesłanki do oddalenia skargi na czynności egzekucyjne, mimo że zasługiwała ona na uwzględnienie w całości.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku. Istota niniejszej sprawy koncentruje się więc wyłącznie na kwestii prawidłowości postępowania organu w zakresie przepisów regulujących sposób i formę dokonywania przedmiotowej czynności.
Zgodnie z art. 54 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (§ 1). Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (§ 4). W sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5).
W judykaturze podkreśla się, że określony w art. 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi - zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. - są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Skarga służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności (por. wyroki NSA: z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; LEX nr 1783606; z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 778/13, LEX nr 1774564; z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13, LEX nr 1592003; czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3396/14, LEX nr 1941089).
W postępowaniu skargowym prowadzonym w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy również podkreślić, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.
Również w piśmiennictwie akcentuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, wydanie VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. NSA w przywołanym wyżej wyroku z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13). Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (tak NSA w ww. wyroku z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13).
Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną, w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, dokonanej zawiadomieniem z dnia 24 lipca 2019 r., mogła być jedynie prawidłowość postępowania organu egzekucyjnego w zakresie przepisów regulujących sposób i formę dokonywania przedmiotowej czynności. Z tego powodu nie podlegały rozpatrzeniu w niniejszym postępowaniu zarzuty dotyczące prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego, istnienia i wymagalności obowiązku czy dopuszczalności egzekucji. W konsekwencji również za bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje wynik spraw sądowych dotyczących wniesionych przez skarżącego zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego (I SA/Gd 743/19) i wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (I SA/Gd 1509/19). Wniesiona w tej sprawie skarga w znacznej mierze opiera swą argumentację na kwestiach leżących w granicach tych spraw, które są sprawami odrębnymi i których zakres przedmiotowy się nie pokrywa. Kwestie te leżąc poza granicami sprawy niniejszej pozostają bez znaczenia dla jej rozstrzygnięcia i nie podlegają badaniu w ramach kontroli wszczętej skargą na czynność egzekucyjną.
Analizując dokonaną czynność egzekucyjną, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa, bowiem organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., tj. egzekucję z innych wierzytelności (art. 89-92 u.p.e.a.).
Zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85 (czyli innej niż wynagrodzenie za pracę, świadczenie emerytalne, ubezpieczenie społeczne, renta socjalna, czy środki pieniężne znajdujące się na rachunku bankowym) poprzez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego. Jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.
Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług (art. 89 § 2 ww. ustawy).
Stosownie natomiast do art. 89 § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:
1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy:
a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,
przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania,
- i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność;
zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem;
doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1.
Zgodnie z art. 89a § 1 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa obejmuje także wierzytelności przyszłe, wynikające z nadpłaty lub zwrotu podatku powstałych w ciągu roku od dnia dokonania zajęcia.
Dłużnik zajętej wierzytelności składa oświadczenie, o którym mowa w art. 89 § 3 pkt 1, jednocześnie z przekazaniem organowi egzekucyjnemu kwoty na pokrycie dochodzonych należności albo informuje o braku swojej właściwości, jeżeli nie jest dłużnikiem wierzytelności (§ 2 art. 89a u.p.e.a.).
Zawiadomienie o zajęciu i inne pisma w ramach egzekucji z nadpłaty lub zwrotu podatku sporządza się i doręcza z użyciem środków komunikacji elektronicznej w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 67 § 2c (§ 3 art. 89a u.p.e.a.).
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym prawidłowo i skutecznie doręczono zobowiązanemu odpis zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego, stanowiących podstawę sporządzenia zawiadomienia o zajęciu. Organ egzekucyjny wystawiając ww. zawiadomienie o zajęciu oraz przesyłając je do dłużnika zajętej wierzytelności, przy jednoczesnym wysłaniu jego odpisu do zobowiązanego, dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 89 u.p.e.a.
W myśl art. 67 § 1 u.p.e.a., z zastrzeżeniem art. 68 § 1, podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a), stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Określając wzór, minister uwzględni uwarunkowania wynikające z elektronicznego przetwarzania danych zawartych w tym zawiadomieniu lub protokołach.
Zgodnie z art. 67 § 1a u.p.e.a. zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku nie stosuje się wzoru, o którym mowa w § 1.
Z kolei w art. 67 § 2 u.p.e.a. ustawodawca wymienił konieczne elementy, które powinno zawierać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności. Zawiadomienie to powinno zatem zawierać: oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; określenie stosowanego środka egzekucyjnego; numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.
Stosownie do treści art. 67 § 2a ww. ustawy, jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej:
w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego;
zawiadomienie o zajęciu zawiera numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) zobowiązanego, o ile są znane organowi egzekucyjnemu;
zawiadomienie o zajęciu opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
W przypadkach, o których mowa w § 1a, organ egzekucyjny sporządza wydruk zawiadomienia o zajęciu. Doręczenie zobowiązanemu wydruku zawiadomienia o zajęciu uznaje się za doręczenie odpisu tego zawiadomienia (art. 67 §2b u.p.e.a.).
W ocenie Sądu, wystosowane zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej spełnia wszystkie warunki formalne. Zostało ono doręczone przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 24 lipca 2019r. Wydruk tego zawiadomienia doręczono skarżącemu w dniu 31 lipca 2019r. Odpisy zagranicznych tytułów wykonawczych doręczono skarżącemu w dniu 8 października 2018r.
Przedmiotowe zawiadomienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 w zw. z §2a u.p.e.a. Zawiera ono w szczególności kwoty należności głównej oraz okresy, za które należności zostały określone, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych, a także kwotę należnych kosztów egzekucyjnych. Zawiadomienie zawiera kwalifikowany podpis elektroniczny.
Tym samym, argumenty podnoszone w złożonej skardze nie znajdują uzasadnienia w przedmiotowej sprawie, bowiem kwestionowana czynność egzekucyjna była prawidłowa. Wskazania wymaga, że argumenty pełnomocnika Strony w istocie dotyczą zarzutów z art. 33 § 1 u.p.e.a., co jak wykazano wyżej nie mogą odnieść skutku w postępowaniu wywołanym skargą na czynność egzekucyjną.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organy obu instancji nie naruszyły przepisów określających sposób prowadzenia postępowania. Postępowanie było prowadzone zgodnie regułami wynikającymi z u.p.e.a. W zaskarżonym postanowieniu Organ egzekucyjny zawarł wszystkie elementy, o których mowa w art. 124 k.p.a. m.in. powołał obowiązujące w niniejszej sprawie przepisy prawa, a podjęte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko wyczerpująco uzasadnił. Wbrew twierdzeniom skarżącego brak było zatem podstaw do uchylenia zaskarżonych postanowień.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło