I SA/Gd 277/06
WyrokWSA w Gdańsku2006-12-12
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Tomasz Kolanowski, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo uznały księgi rachunkowe spółki za nierzetelne i oszacowały przychód na podstawie wstępnej kalkulacji, nie dopuszczając dowodu z opinii biegłego lub kontrolnego ważenia listew?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 122, 187 § 1, 191 i 197 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Brak było wystarczających podstaw do uznania ksiąg rachunkowych za nierzetelne, a oszacowanie przychodu oparte na wstępnej kalkulacji, bez dopuszczenia dowodu z opinii biegłego lub kontrolnego ważenia, było wadliwe. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. została objęta kontrolą podatkową w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do października i grudzień 2002 r. Organy podatkowe uznały, że spółka wyprodukowała więcej listew wykończeniowych niż zadeklarowała, sprzedając nadwyżkę bez ujawniania jej w obrocie. W związku z tym oszacowano dodatkowy obrót i ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Spółka odwołała się, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, orzekł, że decyzja nie może być wykonana, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Kolanowski (spr.), Asesor WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do października i grudzień 2002 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 1 448,00 (jeden tysiąc czterysta czterdzieści osiem 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Gd 277/06
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu odwołania "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] określającą skarżącej podatek od towarów i usług za miesiące: styczeń – październik i grudzień 2002 r.
Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej był następujący stan faktyczny:
W wyniku postępowania kontrolnego przeprowadzonego w "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] – zwanej w dalszej części "Spółką", Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] określił Spółce podatek od towarów i usług za miesiące: styczeń – październik i grudzień 2002 r.
Na skutek wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ze względu na nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] określił Spółce w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, marzec, maj, lipiec, sierpień i wrzesień 2002 r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy, natomiast za miesiące: luty, kwiecień, czerwiec, październik i grudzień 2002 r. kwotę zobowiązania podatkowego oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za w/w miesiące.
Organ kontroli skarbowej uznał, że Spółka z ilości granulatu zaliczonego do kosztów produkcji wyprodukowała więcej wyrobów (listew wykończeniowych do paneli PVC) niż przekazała do magazynu i rozliczyła księgowo, a nadwyżkę sprzedała nie ujawniając tej sprzedaży w wykazanym obrocie.
W związku z powyższym organ I instancji, na podstawie art. 23 § 1 pkt 2 i art. 23 § 3 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) – zwanej w dalszej części "Ordynacją podatkową", określił dodatkową wartość sprzedaży listew w kwocie 66.061,23 zł w drodze oszacowania. Następnie organ ten podniósł, że dodatkowy obrót nie został wykazany w ewidencjach sprzedaży oraz deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT–7, jak również nie został odprowadzony należny podatek od tego obrotu.
W konsekwencji powyższego, na podstawie art. 27 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) – zwanej w dalszej części "ustawą o VAT z 1993 r.", ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% kwoty zawyżenia kwoty zwrotu podatku lub zaniżenia kwoty zobowiązania podatkowego.
Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 10 ust. 2 pkt 1, art. 15 ust. 1, art. 27 ust. 4, 5 i 6 ustawy o VAT z 1993 r.,
2. przepisów postępowania, a w szczególności art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu odwołania Spółka zarzuciła, że organ I instancji dokonał wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, tak, aby ocena ta uzasadniała stanowisko o nieprawidłowości działań Spółki. Odwołująca wyjaśniła, że dokument "Kalkulacja wstępna na produkcję listew wykończeniowych do paneli PVC", na podstawie którego organ I instancji ustalił zawyżone zużycie granulatu do produkcji, był sporządzony jedynie w celu określenia szacunkowych kosztów wytworzenia i był wykorzystywany jako dokument pomocniczy, a nie księgowy. Podano, że produkcja była rozliczana na podstawie dokumentów wewnętrznych, tj. zleceń produkcyjnych, rozchodów wewnętrznych surowców (RW), przychodów wewnętrznych towarów gotowych (PW). Granulat był rozliczany po zakończeniu realizacji danego zlecenia produkcyjnego poprzez ważenie wyprodukowanych listew oraz ewentualnych odpadów. Zaznaczono również, że w Spółce nie istniały i nie obowiązywały normy zakładowe.
Odnośnie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego Spółka zarzuciła, że decyzja organu kontroli skarbowej w tym zakresie została wydana na podstawie przepisów, które utraciły moc.
Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił argumentacji odwołującej się uznając za słuszne rozstrzygnięcie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że księgi podatkowe (w tym ewidencje sprzedaży dla celów podatku od towarów i usług) prowadzone przez Spółkę są nierzetelne, albowiem nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego. W związku z tym, że strona udokumentowała w sposób nie budzący wątpliwości ilość materiału zadysponowanego i przeznaczonego do produkcji oraz zaliczonego do kosztów produkcji, określono dodatkowy obrót zwiększający podstawę opodatkowania w drodze oszacowania na podstawie art. 23 § 1 pkt 2 i art. 23 § 3 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W ocenie Dyrektora prawidłowo przyjęto, w celu ustalenia ilości zawyżenia granulatu, różnice między ilością wynikającą z kalkulacji wstępnej i ilością rozchodowaną w zleceniu produkcyjnym dla danego rodzaju wyrobu.
Odnosząc się do kontrolnego przeważenia listew dyrektor izby skarbowej zauważył, że przeważenia i rozliczenia zapasów listew znajdujących się w magazynie dokonano na początku 2005 r., wobec czego nie można odnosić go do rozliczenia produkcji 2002 r., albowiem listwy produkowane w 2002 r. mogły być lżejsze i o innych wymiarach w przekroju poprzecznym niż produkowane później, tzn. były cieńsze.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nie można również uznać, że brakująca ilość granulatu mogła – choćby w części – stanowić ubytki. Organ odwoławczy zauważył, że z uwagi na fakt, iż strona dla własnych potrzeb nie opracowała i nie posiadała dokumentacji pozwalającej określić ilość zużytego do produkcji surowca słusznie przyjęto, za podstawę dokonania wyliczeń ilości zużytego granulatu na wyprodukowanie 1 mb listwy danego typu kalkulację wstępną.
Organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji przyjął za dowód w sprawie protokoły przesłuchania W. S. jak i wyjaśnienia W. P., jednakże nie dał im wiary z uwagi na sprzeczności wynikające z porównania ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 121, 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, a ocena zebranego materiału dowodowego nie wymagała wiadomości specjalnych, o jakich mowa w art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do zarzutu braku podstawy prawnej do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego organ odwoławczy podniósł, że z dniem 1 maja 2004 r. przepisy art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o VAT z 1993 r. zastąpione zostały przepisami art. 99 ust. 2 i art. 99 ust. 12 oraz art. 109 ust. 4–6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 53, poz. 545 z późn. zm.) – zwanej w dalszej części "ustawą o VAT z 2004 r.", pozwalającymi na ustalenie podatnikom VAT dodatkowego zobowiązania podatkowego. Zdaniem Dyrektora w każdym przypadku stwierdzenia, że podatnik wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej lub wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej organ podatkowy zobowiązany jest do wydania dwóch ściśle ze sobą powiązanych, zarówno w sensie formalnym jak i funkcjonalnym, decyzji podatkowych – określającej zobowiązanie lub zwrot różnicy podatku i ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Tym samym, w ocenie Dyrektora, przywołanie w zaskarżonej decyzji przepisów art. 27 ustawy o VAT z 1993 r. w zakresie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące 2002 r., zamiast art. 109 ustawy o VAT z 2004 r., nie oznacza, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej.
W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej Spółka zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
1. art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie podjęcie przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego w niniejszej sprawie, tj. braku ustalenia, jaka ilość granulatu faktycznie była zużyta do produkcji gotowych elementów (listew) w 2002 r.;
2. art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 197 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez – pomimo konieczności skorzystania z wiedzy specjalnej – nie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność, jaka ilość granulatu faktycznie była zużyta do produkcji gotowych elementów (listew) w 2002 r., a także nie wzięcia udziału w komisyjnym ważeniu listew, o którym organ I instancji był powiadomiony;
3. art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez niezbadanie okoliczności faktycznych wskazanych w decyzji z dnia 10 maja 2005 r., którą uchylono poprzednią decyzję organu I instancji w sprawie, a także zalecanych środków dowodowych w celu dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych poprzez nie dokonanie ustaleń faktycznych wskazanych przez organ II instancji, do których konieczna jest wiedza specjalna;
4. art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nieuzasadnioną odmowę mocy dowodowej zeznań świadka W. S. oraz wyjaśnień księgowej W. P., a z kolei przyjęcie nadmiernej mocy dowodowej wstępnej kalkulacji strony skarżącej, na podstawie której jedynie dokonano oszacowania zużycia granulatu do produkcji listew;
5. art. 193 § 4 i 6 Ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenie, że księgi podatkowe Spółki są nierzetelne i prowadzone w sposób wadliwy i przyjęcie z tej przyczyny oszacowania przychodu.
Uzasadniając skargę Spółka stwierdziła, że kalkulacja wstępna nie jest miarodajnym dowodem do ustalenia, jaka ilość granulatu była niezbędna do wyprodukowania listew w okresie objętym kontrolą, bowiem normy zużycia granulatu na produkcję listew zostały zdecydowane podwyższone z przyczyn natury technicznej. W ocenie skarżącej błędne jest tym samym konstruowanie oszacowania przychodu na podstawie kalkulacji wstępnej pochodzącej z 2000 r. Powyższy zarzut znajduje potwierdzenie w dowodach zaoferowanych przez stronę. Organ podatkowy nie dając im wiary nie przeprowadził jednak żadnych innych dowodów w celu zweryfikowania swojego stanowiska. Stwierdzenie organu podatkowego co do ilości zużytego granulatu bez dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na powyższą okoliczność zdaniem Spółki w sposób oczywisty narusza zarówno art. 122 Ordynacji podatkowej jak i art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 197 § 1 i 2 tej ustawy. Strona skarżąca zwróciła przy tym uwagę, że dopuszczenie dowodu z opinii biegłego zalecał organ II instancji w decyzji z dnia 10 maja 2005 r., jednakże po uchyleniu pierwszej decyzji zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji uznały, że nie ma potrzeby przeprowadzenia tego dowodu nie wskazując jednocześnie przyczyn takiego stanu rzeczy. Tym samym dopuszczono się również naruszenia art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...].
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a" – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 P.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie legalnością działań organu administracji oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że wyrokiem z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 110/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] określającą Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 rok.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd zaprezentowany w w/w wyroku, że Dyrektor Izby Skarbowej naruszył przepisy postępowania, tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 197 Ordynacji podatkowej w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przy tym zastrzec, że stwierdzenie, iż wymienione wyżej naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy należy wyprowadzić z oceny, że gdyby wskazanego uchybienia nie było wynik niniejszej sprawy mógłby być inny.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w sprawie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nierzetelności ksiąg podatkowych (księgi rachunkowej) prowadzonych przez Spółkę. W razie szacunkowego określenia podstawy opodatkowania z powodu uznania księgi podatkowej za nierzetelną uzasadnienie decyzji organu powinno przede wszystkim zawierać klarowne przedstawienie przyczyn, z powodu których księga nie została uznana za rzetelną, to znaczy taką, w której dokonywane zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty (art. 193 § 2 Ordynacji podatkowej), a tym samym nie została uznana za dowód tego, co wynika z zawartych w niej zapisów (art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej). Zdaniem Sądu uzasadnienia decyzji wydanych w rozpatrywanej sprawie nie spełniają tego podstawowego warunku.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż przyczyną uznania księgi rachunkowej za nierzetelną była rozbieżność pomiędzy ilością granulatu wydanego do produkcji wykończeń do listew PVC a ilością finalną wyprodukowanego wyrobu. Powyższe ustalenie było wynikiem analizy, której podstawą była wstępna kalkulacja zużycia granulatu. Sąd podziela pogląd wyrażony w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 110/06, że nierzetelność księgi może być wykazana nie tylko stwierdzeniem faktu niezaewidencjonowania określonych dowodów zakupu czy sprzedaży, ale także analizą danych wynikających z ksiąg i dowodów źródłowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2001 r., sygn. akt I SA/Łd 2334/98, ONSA 2002/1/43 i powołany tam wyrok z dnia 25 maja 2000 r. sygn. akt I SA/Łd 2083/98, niepubl., a także wyrok z dnia 14 września 2000 r. sygn. akt I SA/Gd 2018/99, Przegląd Podatkowy 2001/10/47).
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie jest okolicznością niesporną, iż skarżąca nie posiadała norm zakładowych. Jak wynika z zeznań świadka ilość zużytego materiału była każdorazowo ustalana po zakończeniu produkcji danego zlecenia poprzez przeważenie wyrobów gotowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazuje, że warunkiem wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia jest uprzednie należyte ustalenie stanu faktycznego danej sprawy. Organy podatkowe zobowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Niepełne, a więc wadliwe ustalenie stanu faktycznego, nie może służyć prawidłowej jego subsumcji do odpowiednich norm prawa materialnego. Dopiero gdy stan faktyczny ustalony zostanie z zachowaniem dyrektyw płynących z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, będzie można ocenić, w jaki sposób skonfrontowano stan faktyczny z normami prawa materialnego, a więc czy dokonano prawidłowej, czy też błędnej ich wykładni (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1444/04, Przegląd Podatkowy 2006/6/53). Przez wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć ustosunkowanie się przez organ podatkowy do każdego dowodu bądź grupy dowodów jednorodnych i dokonanie ich oceny we wzajemnym ze sobą powiązaniu. W swoich ustaleniach faktycznych organ podatkowy nie może opierać się na domniemaniach. Domniemanie okoliczności faktycznej, negowanej przez podatnika, stanowi naruszenie przepisów postępowania. Ordynacja podatkowa dopuszcza natomiast domniemanie prawne, np. domniemanie prawdziwości zapisów w księdze podatkowej (art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej), czy domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego (art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej).
Sąd podkreśla również, że jeżeli strona zgłasza dowód, to w świetle art. 188 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może nie uwzględnić wniosku, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony; jeżeli jednak strona wskazuje na dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien być dopuszczony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2002 r., I SA/Ka 2164/2000, ONSA 2003/1/33; E. Iserzon, [w:] E. Iserzon, J. Starościak: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970; Babiarz S., Dauter B., Gruszczyński B., Hauser R., Kabat A., Niezgódka – Medek M., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2005, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wydanie III).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej należy stwierdzić, że organ odwoławczy bezzasadnie odmówił dopuszczenia dowodu z kontrolnego przeważenia listew. Strona wskazała okoliczności, które pozwalały zrelatywizować wynik tego dowodu do okoliczności roku 2002, natomiast organ odwoławczy uzasadniając odmowę przeprowadzenia tego dowodu oparł się na domniemaniu, że wyniki przeważenia listew wykończeniowych PVC będą niewiarygodne, albowiem możliwe jest, że ważone elementy będą posiadały inne właściwości fizyczne oraz rozmiary aniżeli te, które były produkowane w 2002 r. Twierdzenie to, w ocenie Sądu, nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Oczywiście błędne było oparcie przez organy rozważań na wstępnej kalkulacji cen i zużycia granulatu. Organ odwoławczy nie zaprzeczył skutecznie wyjaśnieniom strony o wstępnym charakterze tej kalkulacji oraz że nie miała ona żadnej wiążącej mocy. Ponadto z wyjaśnień świadka wynika, że wielkości granulatu zużywanego do produkcji wyrobów gotowych były modyfikowane (zwiększane) w toku produkcji, ponieważ szacowana wstępnie ilość okazała się niewystarczająca dla zapewnienia pożądanych właściwości listew wykończeniowych. Z zeznań świadka oraz wyjaśnień księgowej wynika też, że każdorazowo, po zakończeniu produkcji danego zlecenia, następowało przeważenie wyrobu gotowego celem ustalenia ilości zużytego granulatu. W świetle powyższych okoliczności, w ocenie Sądu, należało przeprowadzić dowód z kontrolnego przeważenia listew, jak również rozważyć potrzebę powołania biegłego celem zweryfikowania uzyskanych wyników. Jednakże ewentualna odmowa przeprowadzenia dowodu z biegłego powinna być w sposób wyczerpujący wyjaśniona. Nie przesądzając oceny wskazanych dowodów Sąd podkreśla, że nie jest możliwe dokonanie oceny dowodów przed ich przeprowadzeniem.
W ocenie Sądu wadliwe było postępowanie Dyrektora Izby Skarbowej, który wydając decyzję kasacyjną wskazał potrzebę przeprowadzenia określonych dowodów, a następnie nie ustosunkował się do sytuacji, w której nie zostały one przeprowadzone, przy równoczesnym braku wskazania przyczyn ich nieprzeprowadzenia. Sąd nie podziela wprawdzie poglądu strony skarżącej, że zalecenia co do środków dowodowych sformułowane w decyzji kasacyjnej mają dla organu I instancji charakter bezwzględnie wiążący, ale odstąpienie od nich powinno być w sposób przekonujący wyjaśnione. Ponadto organ odwoławczy powinien również odnieść się do tej sytuacji, oceniając czy odstąpienie od zaleceń zawartych w decyzji kasacyjnej nie było przyczyną uchybień w zakresie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności rozpoznawanej sprawy.
W związku z powyższym, skoro z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] określająca Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r., tym samym należało również uchylić decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] określającą skarżącej podatek od towarów i usług za w/w okres, albowiem obie te decyzje zostały wydane na podstawie stanu faktycznego, który – jak wskazano powyżej – nie został dostatecznie wyjaśniony, a organy podatkowe obu instancji oparły swoje ustalenia na materiale dowodowym, który jest niepełny i wymaga uzupełnienia.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku zapadłym w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 110/06 oraz zalecenia Sądu odnośnie konieczności wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Na marginesie należy również wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 15 lutego 2006 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1089/05, na podstawie art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, skierował do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa wspólnotowego w kwestii możliwości nałożenia przez państwa członkowskie obowiązku zapłaty przez podatnika podatku VAT dodatkowego zobowiązania podatkowego.
W związku z powyższym przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe winny wziąć pod uwagę również stanowisko, jakie Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich zajmie w powyższej kwestii.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.
Zgodnie z dyspozycją art. 152 w/w ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które zgodnie z art. 200 w/w ustawy, Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło