I SA/Gd 290/09

WyrokWSA w Gdańsku2010-01-14

Skład orzekający: Małgorzata Tomaszewska, Małgorzata Gorzeń, Elżbieta Rischka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowej jest zasadna, gdy podatnik przeznaczył uzyskany przychód na inwestycje w działalność gospodarczą, argumentując to ważnym interesem podatnika i interesem publicznym?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowej. Przeznaczenie przychodu na inwestycje w działalność gospodarczą, nawet jeśli generuje ona miejsca pracy i wpływy podatkowe, nie stanowi samo w sobie podstawy do umorzenia zaległości, zwłaszcza gdy podatnik posiada majątek i obiektywną możliwość uiszczenia zobowiązania. Umorzenie jest instytucją nadzwyczajną, wymagającą wyjątkowych okoliczności niezależnych od podatnika.
Stan faktyczny
Podatnik zwrócił się o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych, argumentując, że uzyskany przychód ze sprzedaży akcji przeznaczył na spłatę zakupu gorzelni oraz bieżące wydatki firmy, co przyczyniło się do utworzenia miejsc pracy i pośrednio do wzbogacenia Skarbu Państwa. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że sytuacja majątkowa podatnika i jego małżonki, pomimo strat w działalności gospodarczej, nie uzasadnia umorzenia, ponieważ posiadają oni znaczący majątek i obiektywną możliwość spłaty zobowiązania. Podatnik wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 67a Ordynacji podatkowej i kwestionując ustalenia organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Zuzanna Baca-Wróblewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi C. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] odmawiającą Cz.T. umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: Podatnik Cz.T. wystąpił z wnioskiem o umorzenie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że przychód ze sprzedaży akcji w całości został przeznaczony na częściową spłatę zakupionej Gorzelni oraz na niezbędne bieżące wydatki w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Podniosła też, że zagospodarowane pieniądze przyczyniły się do utworzenia pięciu stanowisk pracy, a gorzelnia z racji odprowadzonego przez Polmosy podatku akcyzowego pośrednio przyczyniła się do wzbogacenia Skarbu Państwa o około 45.000.000 zł. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia zaległości w podatku dochodowym z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych za rok 2007 w wysokości 5.707 zł wraz z odsetkami w wysokości 467 zł - nie znajdując wystarczających przesłanek do zastosowania wnioskowanej ulgi w spłacie. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania strony, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy przywołał treść art. 67a § 1 pkt ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. z późn. zm.), zwanej dalej O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłoką lub opłatą prolongacyjną. Organ podkreślił, że o istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie wnioskodawcy, ale kryteria obiektywne, jak np. zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego, niemożność zdobycia środków na utrzymanie własne i rodziny, zdarzenia losowe niezależne od podatnika niekorzystnie zmieniające jego sytuację ekonomiczną na tyle, że zapłata podatku lub zaległości podatkowej zagrozi jego egzystencji. W świetle powyższego przesłanka ważnego interesu podatnika wymaga ustalenia jego sytuacji majątkowej oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpiłyby w wyniku realizacji zobowiązania. W toku postępowania ustalono, że głównym źródłem utrzymania Państwa T. jest świadczenie emerytalne podatnika w wysokości 2.200 zł. Z prowadzonej działalności gospodarczej podatnik poniósł stratę. Małżonka podatnika jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Koszty związane z utrzymaniem mieszkania w przeliczeniu na jeden miesiąc wynoszą około 850 zł (w tym czynsz, media). Ponadto podatnicy są właścicielami następujących nieruchomości: lokalu mieszkalnego o powierzchni 70,5 m2, gorzelni rolniczej o powierzchni 981,9m2. Podatnik jest też właścicielem ciągnika rolniczego o szacunkowej wartości 32.000 zł. Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny sprawy, wysokość stałych miesięcznych dochodów podatników, a w szczególności fakt posiadania przez nich majątku przedstawiającego znaczną wartość, organ odwoławczy stwierdził, że definitywna rezygnacja z należności przysługujących budżetowi państwa, o których mowa we wniosku strony byłaby przedwczesna, bowiem istnieją niewykorzystane możliwości egzekwowania zaległości podatkowej. Organ zauważył też ,że podatnicy ponoszą miesięczne wydatki w wysokości około 5.580 zł związane ze spłatą zobowiązań (pożyczek, kredytów) zaciągniętych w ramach prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej w wysokości 286.000 zł. Miesięczne obciążenie z w/w tytułu wobec banków było zatem zbliżone kwotowo do całości istniejącej zaległości w podatku z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych za rok 2007. Zaciągając powyższe zobowiązania względem banków kredytobiorcy powinni być świadomi konieczności ich spłaty i to z należnymi odsetkami, a ich regulowanie nie może korzystać z pierwszeństwa przed zapłatą należności względem skarbu państwa. Podsumowując organ stwierdził, że sytuacja mąjątkowo-życiowa strony nie uzasadnia udzielenia wnioskowanej ulgi. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony, że przeznaczenie uzyskanego ze sprzedaży akcji dochodu na częściową spłatę zakupionej Gorzelni i na niezbędne bieżące wydatki w prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej przesądza o istnieniu przesłanki ważnego interesu podatnika oraz ważnego interesu publicznego z uwagi na fakt, że działalność ta przynosi wymierne dochody budżetowi państwa. Organ podkreślił, że ważny interes podatnika powinien być badany w świetle okoliczności konkretnej sprawy, a oceny jego występowania w danej sprawie należy dokonywać w oparciu o zobiektywizowane kryteria, które są zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają między innymi życie i zdrowie ludzkie, a także możliwość zarobkowania w celu zdobycia środków na utrzymanie. Natomiast przez interes publiczny rozumieć należy dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów. Przez interes publiczny należy także rozumieć respektowanie przez podatnika przepisów prawa podatkowego poprzez terminowe regulowanie należności na rzecz budżetu państwa. Przywoływane przez stronę okoliczności wydatkowania dochodu uzyskanego ze sprzedaży akcji na częściową spłatę zakupionej Gorzelni oraz na niezbędne bieżące wydatki w prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej nie wpisują się zatem w definicję ważnego interesu strony, o którym mowa w przepisie art. 67a O.p. Strona posiadała wystarczające środki finansowe, aby uregulować całość swojego zobowiązania podatkowego z opisanego powyżej tytułu. Pieniądze uzyskane ze sprzedaży akcji zdecydowała się jednak przeznaczyć na inne preferowane przez nią cele. Oznacza to, że nie potraktowała swoich zobowiązań względem skarbu państwa w sposób priorytetowy, przedkładając własny interes (inwestowanie w działalność gospodarczą) przed obowiązki wynikające wprost z przepisów prawa, których powinna należycie przestrzegać. Zdaniem organu sposób, w jaki podatnicy gospodarują swym majątkiem nie jest i nie może być podstawą do zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej. Licząc się bowiem z konsekwencją uregulowania zobowiązań wobec skarbu państwa podatnicy powinni tak gospodarować środkami pieniężnymi, aby w pierwszej kolejności móc uregulować te zobowiązania. Organ wskazał, że umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę nie leży również w interesie publicznym. Płacenie podatków i innych danin publicznych w terminach wynikających z obowiązujących przepisów prawa jest obowiązkiem każdego obywatela. Podatnicy przynoszący wymierne dochody budżetowi państwa nie mogą być traktowani w sposób uprzywilejowany. Leżałoby to bowiem w sprzeczności z ogólnie rozumianym pojęciem interesu publicznego, o którym mowa powyżej. Organ podatkowy jest ograniczony zasadą państwa prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP, a także zasadą sprawiedliwości podatkowej (równości i powszechności opodatkowania). Przyznanie ulgi w spłacie określonej przepisami art. 67a O.p. traktować należy jako instytucję nadzwyczajną. Tym samym wypadki społeczne i gospodarcze warunkujące udzielenie tej ulgi muszą posiadać tę samą cechę. Zatem za umorzeniem przemawiać będą wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu. Taka sytuacja zaś w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Organ zauważył też, że inwestycje związane z działalnością gospodarczą prowadzone są przez podatnika we własnym interesie i na własny rachunek, co oznacza, że ponosi on zarówno ujemne konsekwencje rynkowych niepowodzeń w postaci strat, jak i korzystne skutki zarobkowej aktywności w postaci zysku. Za zastosowaniem ulgi nie przemawia więc podjęcie przez stronę ryzykownych inwestycji w prowadzonej działalności gospodarczej. Działalność gospodarcza jest bowiem aktywnością rynkową opartą na ryzyku gospodarczym i konkurencji z innymi podmiotami działającymi w podobnych warunkach. Podsumowując organ stwierdził, że okoliczności zaistniałe w przedmiotowej sprawie nie noszą charakteru wyjątkowych, niezależnych od woli strony i nie potwierdzają wystąpienia ważnego interesu strony lub interesu publicznego, a tym samym nie uzasadniają zastosowania wnioskowanej ulgi. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie art. 67a O.p. Strona wniosła o wyjaśnienie pojęć "ważnego interesu strony" oraz "interesu publicznego", użytych w powyższym przepisie, tak, aby stały się one pojęciami ostrymi i zdefiniowanymi. Strona zarzuciła, że rozstrzygnięcie oparte zostało na nieprawdziwych przesłankach. Nie jest bowiem prawdą, że dochód ze sprzedaży akcji przeznaczony został na preferowane przez stronę cele i że przedłożyła ona własne interesy nad priorytet, jakim jest obowiązek regulowania zobowiązań fiskalnych. Przeciwnie, dzięki zakupowi gorzelni powstało pięć nowych miejsc pracy dla osób bezrobotnych, co roku odprowadzany jest podatek VAT w wysokości około 120.000 zł z racji różnicy między podatkiem należnym a naliczonym, budżet państwa zaś bogaci się o około 45.000.000 zł z racji odprowadzanego przez Polmosy podatku akcyzowego po przetworzeniu gorzelnianego destylatu na alkohol etylowy konsumpcyjny. Świadczy to zdaniem strony o istnieniu interesu publicznego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a). Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi. Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego, co upoważniałoby Sąd do uchylenia badanej decyzji w całości albo w części w oparciu o powołany powyżej przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p., w myśl którego organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z przepisu art. 67a O.p. wynika, że decyzje wydane na jego podstawie mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ podatkowy może, ale nie musi wydać decyzji pozytywnej, czyli zastosowanie ustanowionej w nim ulgi podatkowej jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych. W konsekwencji, jeżeli nawet zaistnieją przypadki uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może, ale nie musi umorzyć należnych kwot (por. S. Presnarowicz [w:] C. Kosikowski et. al., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 255; Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1995, s. 270 i 271). Uznanie administracyjne nie oznacza wprawdzie zupełnej dowolności sposobu rozstrzygnięcia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek, jednak kontrola legalności tego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny jest w tym wypadku ograniczona. Kontrola Sądu sprowadza się w istocie do badania legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowo-wyjaśniającego i poprawności oceny dokonanej na podstawie stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2001 roku, I S.A./Ka 498/00, PP z 2001 r. Nr 45, s. 14; tak też R. Mastalski [w:] B. Adamiak et. al., Ordynacja podatkowa. Komentarz 2005, Wrocław 2005, s. 308). Jeżeli więc organ podatkowy, dokonując koniecznych ustaleń w sprawie, nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego i ustalenia te są wystarczające do merytorycznego załatwienia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych oraz jeżeli dokonanej ocenie tego stanu faktycznego nie można zarzucić dowolności, to wyprowadzenie z takiej oceny wniosku czy należy umorzyć zaległości podatkowe, jest zagadnieniem natury słusznościowej, które uchyla się spod kontroli Sądu administracyjnego sprawującego tylko kontrolę legalności, czyli zgodności decyzji organów administracyjnych z prawem. Przesłankami udzielenia wnioskowanej ulgi, wynikającymi z art. 67a O.p., są istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Słusznie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że są to pojęcia niedookreślone, co oznacza, że organ podatkowy dysponuje pewnym zakresem swobody w odniesieniu zarówno do wykładni tych pojęć, jak i oceny sytuacji faktycznej, będąc przy tym ograniczonym podstawowymi zasadami konstytucyjnymi oraz zasadami ogólnymi postępowania, w tym w szczególności zasadą zaufania do organów podatkowych. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że oceny istnienia obu wyżej wymienionych przesłanek można dokonywać tylko na tle konkretnej sprawy. Podkreślić należy, że umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną, skoro zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 1991 roku, SA/Gd 295/91, Przegląd Orzecznictwa Podatkowego z 1994 r. Nr 1, poz. 7). Wierzyciel podatkowy, w przeciwieństwie do wierzyciela w cywilnoprawnych stosunkach zobowiązaniowych, nie ma swobody w dysponowaniu wierzytelnością publicznoprawną. Z punktu widzenia zasady równości i powszechności opodatkowania, kryteria prawne rezygnacji z wierzytelności podatkowej przez jej umorzenie są szczególnie istotne (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2000 r., I SA/Ka 598/99, OSSG 2001, nr 12, poz. 135). Z tego względu ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej (B. Dauter [w:] S. Babiarz et. al., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2005, teza 10 do komentarza do art. 67 Ordynacji podatkowej, Lex Polonica Maxima w wersji na październik 2006 rok). Przeciwnie, przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika i że umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 kwietnia 2004 roku, I SA/Wr 735/02, LEX nr 129659; zob. też P. Roksisz, Uznanie administracyjne w ramach instytucji umorzenia zaległości podatkowych, Dor. Podatk. z 2004 r. Nr 1, s . 37). O istnieniu ważnego interesu podatnika będzie mogła też świadczyć np. utrata możliwości zarobkowania lub utrata majątku. Zawsze więc przesłanka ważnego interesu podatnika wymaga ustalenia jego sytuacji majątkowej oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpiłyby w wyniku realizacji zobowiązania. Wyjątkowy charakter omawianej ulgi, stanowiącej wyłom od zasady powszechności opodatkowania, powoduje też i to, że nie mogą stanowić podstawy umorzenia wszelkie okoliczności, będące następstwem określonych decyzji gospodarczych podatnika. Do takich należy np. zaciągnięcie kredytu bankowego. Umorzenie zaległości podatkowych z powodu zadłużenia kredytowego oznaczałoby w istocie przerzucenie na społeczeństwo skutków podejmowania nietrafnych decyzji gospodarczych lub ryzyka ekonomicznego związanego z każdym rodzajem działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z 8 listopada 1995 r., SA/Sz 1044/95, LexPolonica nr 313949, POP 1997, nr 4, poz. 120). W podobnym duchu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 października 1999 r. (III SA 7493/98, LexPolonica nr 344894), stwierdzając, że niepowodzenia finansowe działalności gospodarczej, na które powołuje się skarżący, nie mogą skutkować obowiązkiem umorzenia zaległych odsetek za zwłokę. Niewiedza, brak doświadczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej nie stanowią o ważnym uzasadnionym interesie podatnika lub interesie publicznym. Każdy obywatel, rozpoczynając działalność gospodarczą, powinien podejmować decyzje w sposób przemyślany i zgodny z prawem. Natomiast pojęcie "interesu publicznego", o jakim mowa w art. 67a § 1 O.p., powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości. (Wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 maja 2006 r., III SA/Wa 1964/05, niepublik.). Mając powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że organ odwoławczy, podejmując zaskarżoną decyzję, nie wykroczył poza granice przyznanego mu uznania administracyjnego. Zaskarżona decyzja została wydana po rozpatrzeniu przez organ odwoławczy wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Analizując, czy zachodzi w sprawie ważny interes podatnika lub interes publiczny, organy podatkowe prawidłowo uznały, że okoliczności wskazane przez stronę są niewystarczające do przyznania wnioskowanej ulgi podatkowej, albowiem nie są okolicznościami wyróżniającymi jej sytuację od sytuacji innych podatników. Dochód podatnika i jego małżonki wynosi 2200 zł miesięcznie (emerytura podatnika). Prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi straty. Koszt utrzymania mieszkania wynosi 850 zł. Podatnicy są nadto właścicielami lokalu mieszkalnego o powierzchni 70,5 m2, gorzelni rolniczej o powierzchni 981,9 m2, a podatnik jest właścicielem ciągnika rolniczego o szacunkowej wartości 32.000 zł. Słusznie uznały organy, że stan majątkowy strony w porównaniu z wysokością zaległości, której dotyczy wniosek o umorzenie, nie uzasadnia przyjęcia, że strona nie ma realnej możliwości uiszczenia zaległości. Być może z punktu widzenia strony jej ważny interes wymaga umorzenia zaległości podatkowej, gdyż zaspokojenie tej zaległości wymagałoby od strony poczynienia znacznych oszczędności w bieżących wydatkach, a może nawet wyzbycia się części majątku, jednakże, jak wskazano wyżej, istotne jest nie subiektywne przekonanie strony, ale zobiektywizowane kryteria, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią wartości, takich jak życie i zdrowie ludzkie, możliwość zarobkowania w celu zdobycia środków na utrzymanie. Trafnie też organ odwoławczy wskazał, że strona ponosi comiesięczne wydatki w kwocie 5580 zł na spłatę kredytu bankowego zaciągniętego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Jest to kwota zbliżona do całości istniejącej zaległości podatkowej. Nie ma żadnych podstaw, aby twierdzić, iż zobowiązania wobec innych podmiotów, takich jak banki, są ważniejsze od zobowiązań podatkowych i korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Również okoliczności podnoszone przez stronę, dotyczące przeznaczenia dochodu uzyskanego ze sprzedaży akcji na zakup gorzelni i utworzenia w związku z tym miejsc pracy oraz odprowadzania do budżetu podatków z tytułu prowadzonej w tej gorzelni działalności gospodarczej, nie mieszczą się w pojęciu ważnego interesu strony i interesu publicznego. Zakup gorzelni stanowił ważny interes strony jedynie w znaczeniu subiektywnym, lecz nie obiektywnym. Służył przede wszystkim uruchomieniu przez stronę działalności gospodarczej, której logiczną konsekwencją jest ponoszenie związanych z tym obciążeń podatkowych. Płacenie podatków jest jednak powszechnym obowiązkiem każdego podatnika i nie stanowi podstawy do uprzywilejowania strony przez umorzenie zaległości podatkowych, tym bardziej, że strona dysponuje środkami umożliwiającymi jej zaspokojenie tej zaległości. Skoro strona ma obecnie środki finansowe na uregulowanie zaległości podatkowej nie może się skutecznie powoływać na to, że nie miała ich wcześniej (bo przeznaczyła je na uruchomienie działalności gospodarczej). Zresztą podkreślić trzeba, że przeznaczenie całego uzyskanego ze sprzedaży akcji dochodu na inwestycje z pominięciem obowiązku uiszczenia należnego podatku dochodowego było wyrazem świadomie podjętej decyzji gospodarczej, której skutki strona chciałaby obecnie przerzucić na resztę podatników. Godziłoby to jednak w zasadę sprawiedliwości podatkowej (równości i powszechności opodatkowania). Nie ma też podstaw do tego, by twierdzić, że uiszczenie zaległości podatkowej przez stronę spowoduje utratę przez nią płynności finansowej, zlikwidowanie miejsc pracy w gorzelni, a nawet wpłynie na zmniejszenie wpływów do budżetu z tytułu podatku akcyzowego. W konsekwencji nie można podzielić zapatrywania strony, że interes publiczny wymaga udzielenia jej wnioskowanej ulgi. Podsumowując podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona ma obiektywną możliwość uiszczenia zaległości podatkowej, fakt prowadzenia działalności gospodarczej tworzącej nowe miejsca pracy i generującej podlegające opodatkowaniu przychody nie może być wyłączną przyczyną umorzenia zaległości podatkowej. Zainwestowanie środków pieniężnych w rozwój działalności gospodarczej, nawet jeśliby uznać to za cel społecznie użyteczny, nie może uzasadniać rezygnacji przez państwo z opodatkowania tych środków należnym od nich podatkiem dochodowym w sytuacji, gdy strona ma obiektywną możliwość uiszczenia tego podatku. Sytuacja strony nie wyróżnia się niczym od sytuacji innych podatników, w tym także podatników prowadzących działalność gospodarczą i rzetelnie uiszczających należne podatki. Mają powyższe na względzie, Sąd uznając, że w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 145 p.p.s.a. a contrario nie miało miejsce naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz nie zaistniały przesłanki skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji, bądź stwierdzeniem jej wydania z naruszeniem prawa, na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło