I SA/Gd 322/18

WyrokWSA w Gdańsku2018-09-26

Skład orzekający: Zbigniew Romała, Krzysztof Przasnyski, Irena Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o sprostowanie podstawy prawnej postanowienia organu administracji publicznej, który wiązałby się z merytoryczną zmianą tego postanowienia, podlega uwzględnieniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Instytucja sprostowania błędów pisarskich, rachunkowych i innych oczywistych omyłek w postanowieniach organów administracji publicznej (art. 113 § 1 k.p.a.) nie może prowadzić do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia. Wniosek o sprostowanie podstawy prawnej postanowienia, który skutkowałby ponownym rozstrzygnięciem sprawy lub odmiennym od pierwotnego, nie podlega uwzględnieniu w tym trybie.
Stan faktyczny
Skarżący K. K. złożył wniosek o sprostowanie podstawy prawnej postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 23 maja 2017 r., domagając się usunięcia jednych przepisów, dodania innych oraz zmiany pouczenia. Organ pierwszej instancji odmówił sprostowania, uznając, że żądanie wiązałoby się z merytoryczną zmianą postanowienia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko, że błędy co do podstawy prawnej nie podlegają sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a., gdyż nie są oczywistymi omyłkami, a ich uwzględnienie prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia 29 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku oddala skargę. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Pismem z dnia 16 sierpnia 2017 r. K. K. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego "A" - dalej jako "Naczelnik", z wnioskiem o sprostowanie podstawy prawnej postanowienia tego organu z dnia 23 maja 2017 r. (zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 25 października 2016 r.) poprzez: usunięcie przepisów art. 34 § 4 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201) - dalej jako "u.p.e.a.", dodanie przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. oraz pouczenie strony o możliwości wniesienia zażalenia na podstawie art. 34 § 2 u.p.e.a. Uzasadniając wniosek K. K. podał, że organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego "B") prowadzi postępowanie egzekucyjne do jego majątku na podstawie wystawionych przez wierzyciela (Naczelnika Urzędu Skarbowego "A") tytułów wykonawczych z dnia 25 października 2016 r. obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do sierpnia 2011 r. Wskazano, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wierzyciel postanowieniem z dnia 23 maja 2017 r. częściowo uznał za nieuzasadnione zarzuty złożone przez zobowiązanego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Postanowienie to zostało ponownie zaskarżone przez zobowiązanego, który wskazał w szczególności na jego błędną podstawę prawną. Wnioskodawca podał, że w postanowieniu z dnia 27 lipca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej - dalej jako "Dyrektor", uznał, że omyłkowe powołanie przez wierzyciela w podstawie prawnej wydanego rozstrzygnięcia art. 34 § 4 u.p.e.a. nie stanowi takiej jego wady, która powodowałaby konieczność wyeliminowania postanowienia z obrotu prawnego. K. K. przyznał, że o ile postanowienie Dyrektora z dnia 27 lipca 2017 r. nie podlega zaskarżeniu, to dostrzeżone przez organ drugiej instancji nieprawidłowe podanie podstawy prawnej postanowienia Naczelnika "A" z dnia 23 maja 2017 r. wymaga sprostowania. W przeciwnym wypadku w obrocie prawnym pozostanie postanowienie zawierające oczywistą wadę. Podniesiono, że w podstawie prawnej postanowienia z dnia 23 maja 2017 r. został błędnie wskazany przepis art. 34 § 4 u.p.e.a., który dotyczy rozpatrywania zarzutów przez organ egzekucyjny. Ponadto w podstawie prawnej brak jest przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a., w oparciu o który wierzyciel wyraża swoje stanowisko dotyczące zarzutów. W pouczeniu błędnie wskazano przepis art. 35 § 5 u.p.e.a., który stanowi podstawę do zaskarżenia postanowienia organu egzekucyjnego, natomiast nie pouczono strony o możliwości wniesienia zażalenia na podstawie art. 34 § 2 u.p.e.a. Zdaniem wnioskodawcy, lakoniczne stwierdzenie Dyrektora, że postanowienie z dnia 23 maja 2017 r. zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 124 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) - dalej jako "k.p.a.", nie zwalnia Naczelnika z obowiązku sprostowania tegoż postanowienia zgodnie z treścią wniosku. Postanowieniem z dnia 12 września 2017 r. Naczelnik "A", na podstawie art. 61a k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie sprostowania podstawy prawnej postanowienia z dnia 23 maja 2017 r. W wyniku wniesionego na powyższe rozstrzygnięcie zażalenia Dyrektor postanowieniem z dnia 25 października 2017 r. uchylił je w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek z art. 61a k.p.a. do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Tym samym, wniosek strony powinien zostać merytorycznie rozpatrzony, co powinno znaleźć odzwierciedlenie zarówno w sentencji postanowienia, jak i jego uzasadnieniu. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2017 r. Naczelnik "A", na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a., odmówił uwzględnienia wniosku o sprostowanie podstawy prawnej postanowienia z dnia 23 maja 2017 r. Zdaniem organu pierwszej instancji, żądanie zobowiązanego dotyczące sprostowania podstawy prawnej postanowienia nie podlega sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a., albowiem wiązałoby się to z merytoryczną zmianą postanowienia. W tej formie nie jest możliwe ingerowanie w treść postanowienia, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. W złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu K. K., wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez sprostowanie podstawy prawnej postanowienia z dnia 23 maja 2017 r., zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie uwzględnienia wniosku o sprostowanie podstawy prawnej postanowienia Naczelnika z dnia 23 maja 2017 r.; 2. art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uzasadnieniu przyczyn odmowy uwzględnienia ww. wniosku. W uzasadnieniu zażalenia powtórzono argumentację zaprezentowaną we wniosku z dnia 16 sierpnia 2017 r. Dyrektor nie podzielił argumentacji żalącego się uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 29 stycznia 2018 r. organ odwoławczy podniósł, że wykładnia gramatyczna art. 113 § 1 k.p.a. wskazuje, iż wszystkie opisane w nim nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi nie budzącymi wątpliwości okolicznościami. Wyraża się ona bowiem w tym, że jest natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Dyrektor wskazał, że błędem pisarskim jest widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne, nie zamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Natomiast inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji (postanowieniu) wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa. Organ odwoławczy podniósł, że uregulowana w art. 113 § 1 k.p.a. instytucja sprostowania zawartych w decyzjach (postanowieniach) oczywistych omyłek służy przywróceniu rzeczywistej woli organu, ilekroć zachodzi pewna niezgodność między rzeczywistą wolą tego organu a jej wyrażeniem na piśmie. Odnosząc się do żądanego przez K. K. zakresu sprostowania postanowienia z dnia 23 maja 2017 r. Dyrektor wskazał, że błędy lub omyłki co do podstawy prawnej postanowienia nie podlegają sprostowaniu. Zdaniem organu odwoławczego, nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji (postanowienia) w trybie art. 113 § 1 k.p.a., które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego, a przedmiot sprostowania oczywistego błędu (oczywistej omyłki) nie może odnosić się ani do elementów stanu faktycznego sprawy, jako pierwotnie błędnie (mylnie) wskazanych, ani też do podstawy prawnej decyzji (postanowienia), czy też zastosowanego przepisu prawa, jako pierwotnie błędnie (mylnie) wskazanych. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy wskazał, że skoro sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji (postanowienia), to sprostowaniu nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne - a więc błędy i omyłki nieposiadające cechy oczywistości w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia - których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Podsumowując Dyrektor stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie nie doszło do zaistnienia przesłanek dających podstawę do zastosowania instytucji oczywistej omyłki i sprostowania podstawy prawnej postanowienia Naczelnika "A" z dnia 23 maja 2017 r. W konsekwencji, organ pierwszej instancji podjął prawidłowe rozstrzygnięcie o odmowie uwzględnienia wniosku strony i sprostowania postanowienia Naczelnika "A" z dnia 23 maja 2017 r. Zakres żądania wyznaczony wnioskiem strony z dnia 16 sierpnia 2017 r. uniemożliwiał bowiem zastosowanie art. 113 § 1 k.p.a. W skardze na powyższe postanowienie organu odwoławczego K. K. zarzucił mu naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, mimo że zarzuty zawarte w zażaleniu uzasadniały uchylenie w całości postanowienia Naczelnika "A" z dnia 24 listopada 2017 r. i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez sprostowanie podstawy prawnej postanowienia z dnia 23 maja 2017 r. poprzez: usunięcie przepisów art. 34 § 4 i art. 34 § 5 u.p.e.a., dodanie przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. oraz pouczenie strony o możliwości wniesienia zażalenia na podstawie art. 34 § 2 u.p.e.a.; 2. art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie uwzględnienia wniosku o sprostowanie podstawy prawnej postanowienia Naczelnika "A" z dnia 23 maja 2017 r.; 3. art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uzasadnieniu przez organy obydwu instancji przyczyn odmowy uwzględnienia wniosku o sprostowanie podstawy prawnej postanowienia Naczelnika "A" z dnia 23 maja 2017 r. Stawiając powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, zasądzenie od Dyrektora na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz dołączenie do akt przedmiotowej sprawy całości dokumentacji znajdującej się w aktach postępowania egzekucyjnego, które było prowadzone przez organ egzekucyjny - Naczelnika Urzędu Skarbowego "B", a obecnie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego "C", na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela (Naczelnika Urzędu Skarbowego "A") z dnia 25 października 2016 r. wraz ze wszystkim zarzutami w sprawie prowadzenia postępowań egzekucyjnych, skargami na czynności egzekucyjne, zażaleniami oraz postanowieniami organu egzekucyjnego oraz organu nadzoru - na okoliczność braku zawieszenia i przerwy biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych skarżącego z tytułu podatku VAT za miesiące od stycznia do sierpnia 2011 r. Ponadto skarżący wniósł o zawieszenie postępowania kasacyjnego w niniejszej sprawie do czasu rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny: – skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 376/17 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia i za grudzień 2011 r. oraz za styczeń, luty, kwiecień, lipiec i grudzień 2013 r.; – skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 568/17 w przedmiocie odmowy zapoznania się z dokumentem wyłączonym z akt sprawy; – skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/G 560/17 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowe wykonalności decyzji. K. K. wniósł również o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowań prowadzonych obecnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawach ze skarg na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu skargi powtórzono w całości argumentację zaprezentowaną we wniosku z dnia 16 sierpnia 2017 r. i w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. Dyrektor w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 322/18 tutejszy Sąd odmówił zawieszenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej jako "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem sądowej kontroli w rozpoznawanej sprawie są postanowienia organów administracji, którymi odmówiono skarżącemu sprostowania podstawy prawnej postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Regulację tę stosuje się odpowiednio do postanowień (art. 126 k.p.a.). Uregulowana w ww. przepisach instytucja sprostowania zawartych w rozstrzygnięciach organów błędów i omyłek służy przywróceniu rzeczywistej woli organu, ilekroć zachodzi pewna niezgodność między rzeczywistą wolą tych organów a jej wyrażeniem na piśmie. Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w art. 113 § 1 k.p.a. mogą być wyłącznie "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". W judykaturze przyjmuje się, że błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, natomiast za błąd pisarski uważa się widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię, widoczne, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Istotną cechą błędu stanowiącą normę dopuszczalności sprostowania jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami. Oczywistość tego rodzaju błędu można stwierdzić porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami, czy też innymi tożsamymi decyzjami wydanymi w sprawie a zawierającymi tę datę. Natomiast inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w rozstrzygnięciu wyrażono coś, co jest niezgodne z myślą organu, a zostało wypowiedziane (zob. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2759/12, LEX nr 1575578). Przez oczywiste omyłki należy rozumieć błędy, które jednoznacznie wynikają z zestawienia zebranego w sprawie materiału z treścią decyzji. Oczywistość może wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku czy też innymi okolicznościami wynikającymi z akt sprawy (zob. wyroki NSA: z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 812/11, LEX nr 1217423; czy z dnia 20 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 323/10, LEX nr 595344). W orzecznictwie powszechnie przyjęty jest pogląd, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia. Tym samym, nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego (zob. wyroki NSA: z dnia 8 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 577/17, LEX nr 2526730; z dnia 5 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 3047/15, LEX nr 2320776; czy z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1189/13, LEX nr 1772306). Z kolei w piśmiennictwie akcentuje się, że nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie przewidzianym w art. 113 § 1 k.p.a. błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (zob. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. BECK, Warszawa 2014, s. 482). Tym samym, skoro zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. sprostowaniu podlegać mogą jedynie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki popełnione w decyzjach (postanowieniach) wydanych przez organ administracji, to sprostowanie decyzji (postanowienia) - czy to z urzędu, czy to na wniosek - nie może wykraczać poza granice określone tym przepisem, albowiem określona nim klasyfikacja wad decyzji (postanowienia) podlegających sprostowaniu, których cechą jest ich oczywistość wynikająca z natury samego błędu, jest wyczerpująca. Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy podzielić pogląd organów administracji, że żądanie skarżącego dotyczące sprostowania podstawy prawnej postanowienia z dnia 23 maja 2017 r. nie mogło nastąpić w trybie art. 113 § 1 k.p.a. K. K. domagał się bowiem usunięcia z podstawy prawnej tego postanowienia przepisów art. 34 § 4 i 5 u.p.e.a., dodania przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. oraz pouczenia o możliwości wniesienia zażalenia na podstawie art. 34 § 2 tej ustawy. Taka ingerencja w treść aktu organu administracji publicznej doprowadziłaby w istocie do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, która - jak już wyżej wskazano - jest niedopuszczalna. Zdaniem Sądu, wadliwą - w ocenie skarżącego - decyzję ostateczną (postanowienie ostateczne) można wzruszyć w drodze nadzwyczajnych środków prawnych, a nie w drodze sprostowania na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. Sąd nie podziela także zarzutu naruszenia przepisów art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., albowiem wydane w sprawie postanowienia zostały prawidłowo uzasadnione i zawierają pełne uzasadnienia, zarówno faktyczne jak i prawne. Nie sposób też zarzucić organowi odwoławczemu, że nie dokonał szerokiej i wybiegającej ponad zarzuty zażalenia oceny. W swoim postanowieniu Dyrektor opisał stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu, a prawne uzasadnienie postanowienia spełnia wymogi stawiane przez art. 124 k.p.a. Należy również zauważyć, że skarżący nie precyzuje, jakie dokładnie elementy uzasadnień dotknięte są błędem. Należy jednak wskazać, że rozstrzygnięcia te dotyczą odmowy sprostowania postanowienia, a więc ich uzasadnienia powinny ograniczać się jedynie do kwestii istotnych z punktu widzenia art. 113 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, przy czym z mocy art. 144 tej ustawy regulację tą stosuje się odpowiednio do zażaleń na postanowienia organu pierwszej instancji. Dodatkowo wskazać należy, że ze sformułowanej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika, iż każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją (postanowieniem) pierwszej instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania (zażalenia) przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. W efekcie zatem sprawa administracyjna podlega dwukrotnemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu, co wiąże się dla organu z obowiązkiem dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika także wyraźnie specyfika postępowania odwoławczego, którego istotą nie jest wyłącznie kasacyjna kontrola zaskarżonej decyzji (postanowienia) organu pierwszej instancji, ale ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych wyłącznie rozstrzygnięciem decyzji (postanowienia) organu pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1216/10, LEX nr 1083583; por. również B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.BECK 2004, s. 96). Stąd też zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. jest niezasadny, albowiem Dyrektor był uprawniony i jednocześnie zobowiązany do merytorycznego rozpoznania sprawy od początku, którego wynikiem było - prawidłowe - orzeczenie utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie. Odnosząc się końcowo do wniosków skarżącego o zawieszenie niniejszego postępowania należy wskazać, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak wynika z treści przywołanej wyżej regulacji, zawieszenie postępowania z przyczyn w niej wymienionych następuję z urzędu, lecz ma charakter fakultatywny, a więc jego celowość została pozostawiona ocenie sądu, który powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymywanie biegu sprawy z uwagi na opisane tam okoliczności. Z sytuacją, w której rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, mamy do czynienia wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie sądowoadministracyjnej występuje tzw. zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna), czyli sytuacja, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia występującego w sprawie może wpływać na wynik postępowania, a tym samym uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy sądowoadministracyjnej, na tle której wystąpiło (tak: M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie VI, Wolters Kluwer 2016). Nie może budzić wątpliwości, że orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, jakie mogą zapaść w wyniku rozpoznania skarg kasacyjnych wniesionych przez skarżącego, nie mają charakteru prejudycjalnego. Sąd ten nie rozstrzyga bowiem zagadnienia, które pozostaje z niniejszym postępowaniem w takim związku, że warunkuje możliwość dalszego jego prowadzenia, a treść rozstrzygnięcia ma bezpośredni wpływ na wynik postępowania. Przedmiotem postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w następstwie wniesienia środka odwoławczego jest bowiem dokonanie kontroli orzeczenia Sądu pierwszej instancji z punku widzenia jego zgodności z prawem. Chodzi więc o badanie legalności rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie rozstrzyganie o okolicznościach, których ustalenie stanowić ma niezbędny element rozpoznania sprawy przez ten sąd. Oczywiste jest przy tym, że sąd przy rozpoznaniu sprawy może kierować się interpretacją przepisów prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie jest nią jednak związany. Wyjątek dotyczy sytuacji, o jakich mowa w art. 187 § 2 i art. 190 P.p.s.a. Wówczas bowiem dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnia ma charakter wiążący, przy czym wskazać należy, że ogranicza się ona do konkretnej sprawy, która podlegała kontroli instancyjnej, a nie każdej rozpoznawanej przez sądy administracyjne. Tym samym, nawet fakt istnienia tożsamych stanów faktycznych i prawnych w niniejszej sprawie i sprawach, w których wniesione zostały skargi kasacyjne, nie może stanowić przesłanki zawieszenia przedmiotowego postępowania; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są bowiem niezbędne do stwierdzenia, czy zaskarżone w tej sprawie postanowienie odpowiada prawu oraz nie będą one miały dla jej rozstrzygnięcia mocy wiążącej. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.[pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło