I SA/Gd 344/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi D. J., M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 15 lutego 2024 r., Sygn. akt SKO Gd/2517/23 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r. oddala skargę. Decyzją z dnia 14 lutego 2023 r., nr RF.3120.121.2023, Wójt Gminy Dziemiany ustalił M. i D.J. wysokość podatku od nieruchomości za 2023 r.. Pismem z dnia 24 lutego 2023 r. podatnicy wnieśli w terminie odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący wskazali, że na terenie działek nr [...] znajduje się tylko jeden budynek mieszkalno - handlowo - usługowy z funkcją gastronomiczną, którego budowa rozpoczęła się w 1992 r.. W dokumentacji budowlanej, która jest w posiadaniu organu pierwszej instancji, wskazano powierzchnię przeznaczoną pod działalność gospodarczą, lecz nie wskazano powierzchni mieszkalnej, która wynosi 77 m2. Oprócz tego, w budynku nie ma nic czynnego, czego dowodzi złożona w dniu 10 stycznia 2023 r. deklaracja w przedmiocie powierzchni podlegającej opodatkowaniu. W związku z tym bezpodstawnym jest wymienienie w decyzji "budynków pozostałych". Rozpatrując sprawę w związku z wniesionym odwołaniem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z 15 lutego 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przypomniano, że w niniejszej sprawie Wójt Gminy Dziemiany ustalił, że podatnicy są współwłaścicielami, na zasadach wspólności małżeńskiej, gruntu położonego w D., stanowiącego działkę nr [...], o powierzchni 1300 m2, a także działki nr [...] o powierzchni 500 m2. Działki te są zabudowane. Z ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień 13 marca 2023 r. wynika, że na działce nr [...] znajduje się budynek sklasyfikowany jako "pozostały budynek niemieszkalny". Z kolei na działce nr [...] znajduje się budynek sklasyfikowany jako "budynek transportu i łączności". W dniu 31 lipca 2019 r. podatnicy podali, że grunt o powierzchni 500 m2 jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, zaś grunt o powierzchni 1300 m2 to grunt pozostały. Co do budynków, to zadeklarowali, że budynki o wysokości kondygnacji od 1,40 do 2,20 m i powierzchni 17,55 m2 są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Budynki o wysokości kondygnacji powyżej 2,20 m i powierzchni 741,36 m2 są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Budynki o wysokości kondygnacji od 1,40 do 2,20 m i powierzchni 3,17 m2 są związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych. Budynki o wysokości kondygnacji powyżej 2,20 m i powierzchni 74,48 m2 są związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych. Budynki o wysokości kondygnacji od 1,40 do 2,20 m i powierzchni 90,59 m2 są budynkami mieszkalnymi. Budynki o wysokości kondygnacji powyżej 2,20 m i powierzchni 550,20 są budynkami mieszkalnymi. W dniu 6 grudnia 2021 r. podatnicy złożyli w organie podatkowym informację, zgodnie z którą powierzchnię budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej należy pomniejszyć o 390 m2 jak również zaprzestano udzielania świadczeń zdrowotnych. W dniu 4 stycznia 2022 r. podatnicy poinformowali organ podatkowy, że powierzchnia budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi 245 m2. Natomiast w dniu 10 stycznia 2023 r. podatnicy poinformowali organ pierwszej instancji, że zmniejszają powierzchnię gruntów i budynków przeznaczonych pod działalność gospodarczą do 120 m2, zaś powierzchnię mieszkalną do 77 m2. Poinformowali również, że całkowicie zaprzestali prowadzenia działalności zdrowotnej polegającej na prowadzeniu sauny i solarium. W dniu 14 lutego 2023 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję, w której ustalił Podatnikom wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2023 r. W decyzji tej organ pierwszej instancji przyjął, że: - budynki związane z działalnością gospodarczą o wysokości kondygnacji powyżej 2,20 m mają powierzchnię 120 m2, - budynki pozostałe o wysokości kondygnacji powyżej 2,20 m mają powierzchnię 1246,04 m2, - budynki pozostałe o wysokości kondygnacji od 1,40 do 2,20 m mają powierzchnię 111,31 m2, - grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej mają powierzchnię 120 m2, - grunty pozostałe mają powierzchnię 1560 m2. Kolegium stwierdziło, że te organ podatkowy przyjął w zaskarżonej decyzji prawidłową podstawę opodatkowania, tzn. zgodną z deklaracją podatników złożoną w dniu 31 lipca 2019 r., a także z informacjami złożonymi w grudniu 2021 r., styczniu 2022 r. oraz styczniu 2023 r. Kolegium stwierdza również, że organ podatkowy zastosował do przyjętej podstawy opodatkowania właściwe stawki, wynikające z uchwały Rady Gminy Dziemiany z dnia z dnia 25 października 2022 r., nr LI/262/22, w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Pom., z 2022 r., poz.4103). Kolegium wyjaśniło, że organ podatkowy prawidłowo zastosował stawkę w wysokości 6,71 zł w stosunku do budynków "pozostałych", bowiem z ewidencji gruntów i budynków wynika, że budynki będące własnością podatników to "pozostałe budynki niemieszkalne" oraz "budynki transportu i łączności". W rezultacie organ podatkowy nie mógł uznać, że budynki te albo ich części są budynkami mieszkalnymi. Kolegium wyjaśniło, że w przypadku ustalania wysokości zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości ewidencja gruntów i budynków jest podstawą do wymiaru tych podatków, a na konieczność ustalania charakteru gruntu i budynku na potrzeby opodatkowania w oparciu o dane z ewidencji gruntów wskazują bezpośrednio przepisy ustaw podatkowych: art. 1a ust. 3 i art. 2 ust. 2 u.p.o.l., art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 333), art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 888). Ponadto, art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2021 poz. 1990) przewiduje, iż podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Podatek rolny, leśny oraz podatek od nieruchomości ustalany jest zatem w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. Biorąc pod uwagę powyższe, Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji właściwie ustalił wysokość podatku od nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) rażące naruszenie przepisów prawa, w tym w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) i e) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U.2023.70 t.j.], poprzez zignorowanie przez organ drugiej instancji ich niewłaściwego zastosowania i nieprawidłowego zakwalifikowania budynków mieszkalnych jako "pozostałych", w związku z czym podatek od nieruchomości został obliczony przy użyciu niewłaściwej stawki, a jego wysokość ustalona na nieprawidłowym poziomie, które to naruszenie stanowi przyczynę nieważności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U.2023.2383 t.j.); 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 194 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak podjęcia przez organ drugiej instancji wszelkich czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego, tj. nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez skarżących dowodu w postaci dokumentu przedstawiającego zestawienie powierzchni budynku położonego przy ul. [...] w D., skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że na nieruchomości skarżących nie znajdują się pomieszczenia mieszkalne, podczas gdy część powierzchni użytkowej przeznaczona jest na cele mieszkalne, w związku z czym ustalony przez organ podatkowy wymiar podatku od nieruchomości jest nieprawidłowy; 3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 123 § 1 w zw. z art. 192 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez uznanie przez organ drugiej instancji okoliczności rodzajów nieruchomości i budynków położonych na nieruchomości przy ul. [...] w D. za udowodnione, podczas gdy skarżący nie mieli możności wypowiedzenia się co do tych kwestii, w szczególności rzeczywistego przeznaczenia poszczególnych części należącego do nich budynku. Mając powyższe zarzuty na uwadze, wniesiono o: 1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz, na mocy art. 155 § 1-3 p.p.s.a., stwierdzenie nieważności decyzji ją poprzedzającej, tj. decyzji Wójta Gminy Dziemiany z dnia 14 lutego 2023 r., nr RF.3120.121.2023, ewentualnie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz, na mocy art. 135 p.p.s.a., rozważenie przez Sąd uchylenia decyzji jej poprzedzającej, tj. decyzji Wójta Gminy Dziemiany z dnia 14 lutego 2023 r., nr RF.3120.121.2023; 2) na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 2351 k.p.c, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: a) fotokopii projektu technicznego budynku położonego przy ul. [...] w D., celem wykazania faktów: proporcji, jaką stanowią pomieszczenia mieszkalne i hotelowe w porównaniu do całkowitej powierzchni użytkowej budynku, zignorowania błędnego ustalenia stanu faktycznego na potrzeby wydania decyzji wymiarowej podatku od nieruchomości przez organ drugiej instancji, błędnego obliczenia należnego podatku od nieruchomości; b) decyzji nr UAN-7334-3/1/2001 o zmianie sposobu użytkowania z dnia 19 kwietnia 2001 r., celem wykazania faktów: użytkowania części budynku położonego przy ul. [...] w D. dla celów mieszkalnych; 3) na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania; 4) na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. 210 § 1 p.p.s.a., zwrot na rzecz skarżącego od organu drugiej instancji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - dalej jako u.p.g.k., podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntówi budynków. Odnośnie wskazywanej regulacji w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, który niniejszy skład Sądu w pełni podziela, że dane wynikające z ewidencji mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. uchwała 7 sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, wyroki NSA z 1 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 458/16, z 16 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 1711/17, z 4 czerwca 2020 r., sygn. akt II FSK 2706/19, z 29 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 2876/19, wszystkie powoływane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako ,,CBOSA’’). Dopiero zmiana w ewidencji gruntów i budynków dokonana przez powołany do tego inny organ, skutkować może odmienną kwalifikacją gruntu lub budynku. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby nie tylko do podważenia szczególnej mocy dowodowej zapisów w ewidencji gruntów i budynków, co wyraźnie wynika z art. 21 ust. 1 u.p.g.k., lecz również do sytuacji, w której podatnik dowolnie mógłby zmienić charakter przedmiotu opodatkowania (poprzez zmianę przeznaczenia budynku czy gruntu). Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że w zakresie ustalenia okoliczności niezbędnych do dokonania wymiaru podatku od nieruchomości, podatku rolnego, organy zobligowane były oprzeć się na informacjach i danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Wbrew oczekiwaniom strony skarżącej, organy nie były przy tym uprawnione do tego, aby dokonać odmiennej klasyfikacji gruntu oraz uznać wbrew zapisom ewidencji, że budynki posadowione na przedmiotowej nieruchomości mają inne przeznaczenie. Danymi bezwzględnie wiążącymi organ podatkowy (dopóki ewidencja w tym zakresie nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym) są: położenie, granice i powierzchnia gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 26 lipca 2023 r., I SA/Łd 390/23, CBOSA). Powyższe oznacza, że informacje ujęte w operacie ewidencyjnym nieruchomości, dotyczące, np. powierzchni, czy też przeznaczenia gruntu i budynku, wprowadzone do tego rejestru przez właściwego starostę w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisów u.p.g.k., wywierają skutki materialnoprawne. Stąd, dopiero zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków (dokonana przez uprawnione do tego organy geodezyjne) będzie mogła stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania wymiarowego. Podobny pogląd wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1471/10, w którym Sąd stwierdził, że jakkolwiek w myśl art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, można przeprowadzić przeciwdowód przeciwko dokumentom wymienionym art. 194 § 1 i 2, to jednak "skorzystanie z tej możliwości wymagałoby (...) zaktualizowania albo sprostowania odpowiedniego wpisu, tak aby zachować niezbędne dla celów operatywnego stosowania prawa minimum ładu w dokumentacji urzędowej." Należy w tym miejscu też wskazać, że podstawową zasadą dotyczącą prowadzenia ewidencji jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami. Jak stanowi art. 24 ust. 2a u.p.g.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek, w drodze czynności materialno-technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 u.p.g.k.). Zgodnie natomiast z § 35 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta, w terminie 14 dni od dokonania zmiany w ewidencji, zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia (§ 35 ust. 2 pkt 1 wskazanego rozporządzenia). Tożsame uregulowanie znajdowało się w § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 uprzednio obowiązującego Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 393), z tą różnicą, że w regulacji - § 49 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2001 r. brak terminu, w którym starosta ma obowiązek powiadomić organy podatkowe o dokonanych zmianach. Podkreślić również należy prezentowany w orzecznictwie pogląd, że z regulacji art. 21 ust. 1 u.p.g.k. oraz przepisów wymienionego rozporządzenia wynika, że datą zmiany treści ewidencji jest, co do zasady, data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty (por.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 950/12; z 16 czerwca 2020 r., sygn. akt. II FSK 645/20; z 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11). Z przepisu § 35 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2021 r. wynika wprost, że zawiadomienie starosty zawiera w szczególności datę wprowadzenia zmiany do ewidencji. Dopiero z tą datą - dokonania zmiany w ewidencji – określone grunty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. Na tle trybów dokonywania zmian w ewidencji zauważyć trzeba, że czym innym są dokumenty stanowiące podstawę do zmian ewidencyjnych, a czym innym sama zmiana . To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych. Wyłącznie starostowie upoważnieni są zatem do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Akceptacja przeciwnego poglądu oznaczałaby w praktyce rozszerzenie tego uprawnienia na organ podatkowy (por.: S. Bogucki, K. Winiarski, - "Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych", [w:] "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2015 r., nr 2, s.11-19). Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy. Innymi słowy, jak długo zawarte w ewidencji zapisy nie ulegną zmianie, organ podatkowy nie jest władny do przyjęcia innego przeznaczenia nieruchomości na potrzeby wymiaru podatku od nieruchomości ( por. wyrok NSA z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II FSK 2018/17; wyrok WSA we Wrocławiu z 27 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Wr 1023/19, CBOSA). Z akt niniejszej sprawy wynika , że na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ustalono jakie jest przeznaczenie spornych budynków , a zakres ich wykorzystania do działalności gospodarczej czy powierzchnia wynika z informacji podanej prze stronę. Oznacza to że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Mając to na uwadze Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.