I SA/Gd 38/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do czerwca 2012 r. postanawia odmówić skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do czerwca 2012 r. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił tę skargę, jako wniesioną po upływie ustawowego terminu. W dniu 11 lutego 2014 r. (data stempla pocztowego) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazując, że w dniu 5 lutego 2014 r. otrzymała odpis postanowienia odrzucającego skargę z uwagi na fakt, że została ona wniesiona niewłaściwie bezpośrednio do Sądu, który wprawdzie przesłał ją właściwemu organowi, lecz nastąpiło to już po upływie ustawowego terminu. Skarżąca podniosła, że na skutek pomyłki pracownika kancelarii odpowiedzialnego za przygotowanie korespondencji do wysyłki, na kopercie w której znajdowała się skarga, umieszczono adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zamiast adresu właściwego organu administracji. Zaistniała sytuacja nie została zawiniona przez stronę skarżącą, która mając świadomość negatywnych skutków braku wiedzy bądź właściwej organizacji po stronie zatrudnionych pracowników, wykazała się szczególną starannością przy doborze personelu odpowiedzialnego za obsługę kancelaryjną spółki, w tym za odbieranie oraz wysyłanie poczty. Na potwierdzenie tych okoliczności przedłożono aplikacje złożone m.in. przez asystentkę D. L. W dniu 13 grudnia 2013 r., o czym skarżąca nie wiedziała, pełniąca obowiązki asystentki zarządu D. L. czuła się bardzo źle z uwagi na początki infekcji grypowej. Niedyspozycja pracownicy, zwłaszcza silny ból głowy, miała istotny wpływ na zdolność skupienia się na wykonywanych czynnościach oraz koncentracji uwagi. W rezultacie pracownica błędnie zaadresowała kopertę umieszczając na niej adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zamiast adresu Dyrektora Izby Skarbowej. Na te okoliczności wniesiono o przesłuchanie świadka – D. L. Zdaniem skarżącej, nie można w tej sytuacji zarzucić jej ani osobie upoważnionej do zaadresowania i wysłania korespondencji niezachowania należytej staranności, a w konsekwencji zawinienia. Aż do chwili otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi, strona pozostawała w błędnym przekonaniu co do tego, że warunki formalne skuteczności skargi zostały spełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Dlatego też w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast stosownie do art. 87 § 1 - 3 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności należy zatem zauważyć, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. i zasługuje na merytoryczne rozpoznanie. Z kolei oceniając brak winy w uchybieniu terminu, sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, stosując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II FZ 689/12, LEX nr 1223294). Za brak winy uważa się sytuację, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GZ 257/12, LEX nr 1223957). Z kolei wina w uchybieniu terminu to również wina osób trzecich upoważnionych przez danego uczestnika postępowania do dokonania określonej czynności procesowej w postępowaniu. Z ugruntowanego orzecznictwa sądowego wynika, iż na równi z zawinieniem strony traktuje się zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw, w tym zatrudnionych pracowników (por. wyrok NSA z dnia 21.12.2006 r., sygn. akt I FSK 374/06). Należy stwierdzić, iż sprawą wewnętrzną spółki jest taki dobór pracowników, aby zapewnić właściwe jej funkcjonowanie (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2000 r., sygn. akt III SA 8291/98 Lex nr 40385), natomiast zaniedbania pracownika odpowiedzialnego za sprawy korespondencji w stosunku do osób trzecich obciążają osobę prawną (pracodawcę) zatrudniającego tegoż pracownika. Nie tylko zatem wina podatnika, lecz również innych osób, w tym pracownika wyłącza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Jako przykłady winy w niedochowaniu terminu wskazuje się m.in., że bezrefleksyjne adresowanie koperty przez pracownika kancelarii powoduje, iż nie sposób mówić o tym, by zaszła przeszkoda nie do przezwyciężenia we wniesieniu skargi w terminie i w prawidłowym trybie, a w konsekwencji, że spełniona została przesłanka braku winy, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt I FZ 341/12, LEX nr 1221204). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi wskazała omyłkę pracownika obsługi kancelaryjnej i skierowanie skargi zamiast do organu, którego decyzja była przedmiotem skargi bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W ocenie Sądu, podniesiona okoliczność nie może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu. Nie można bowiem uznać, że mylne zaadresowanie pisma, a następnie wysłanie go było zdarzeniem nagłym czy zdarzeniem od strony niezależnym. W ocenie Sądu, złożenie skargi za pośrednictwem niewłaściwego organu jest przejawem nie tylko niestaranności strony w prowadzeniu spraw, ale przede wszystkim niedbalstwa, co w żadnym wypadku nie może stanowić podstawy przywrócenia uchybionego terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym, nieprawidłowe zaadresowanie koperty i w konsekwencji przesłanie skargi bezpośrednio do sądu, a nie do organu świadczy o niedołożeniu należytej staranności przez stronę i stanowi błąd, za który ponosi ona winę (zob. postanowienie NSA z dnia 9 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 139/12, LEX nr 1120744). Błąd pracownika strony skarżącej zajmującej się wysyłką korespondencji nie był okolicznością, która nie dałaby się przezwyciężyć. Z kolei uchybienia pracowników strony skarżącej obciążają ją samą. Wymaga również podkreślenia, że do uchybień związanych z nieprawidłowym nadaniem skargi doszło pomimo prawidłowego pouczenia o środku zaskarżenia umieszczonym na str. 23 zaskarżonej decyzji oraz prawidłowego oznaczenia adresata pierwotnej skargi na jej egzemplarzu, dołączonym do akt sprawy. Prawidłowe wskazanie w treści skargi organu administracji, za pośrednictwem którego skarżąca zamierzała wnieść skargę, nie oznacza jeszcze, iż została ona wniesiona prawidłowo. Końcowo zauważyć należy, że w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd administracyjny może przeprowadzać tylko dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, że postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ma prawa przesłuchiwać świadka, o co wnosiła skarżąca w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu. W świetle powyższego należy uznać, że skarżąca nie dołożyła wymaganej od niej w zaistniałych okolicznościach staranności, co wyłącza przyjęcie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.