I SA/Gd 401/14

Dnia 1 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. T. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 1 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę W. T. – dalej jako "Skarżący" na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 stycznia 2014 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego Pismem z dnia 6 lipca 2014 r. Skarżący wniósł o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia. Odpis wyroku z uzasadnieniem i pouczeniem o trybie i terminie wniesienia środka odwoławczego doręczono Skarżącemu w dniu 2 września 2014 r. W dniu 2 września 2014 r. Skarżący złożył wniosek na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 września 2014 r. przyznano Skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Z kosztów sądowych Skarżący został już zwolniony postanowieniem z dnia 20 maja 2014 r. W dniu 23 września 2014 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo Okręgowej Rady Adwokackiej informujące, że pełnomocnikiem Skarżącego w niniejszej sprawie został wyznaczony adwokat M. K. W dniu 9 października 2014 r. pełnomocnik z urzędu zapoznał się z aktami niniejszej sprawy oraz wykonał fotokopie. Pismem z dnia 15 października 2014 r., nadanym w dniu 16 października 2014 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i jednocześnie złożył skargę kasacyjną. Uzasadniając złożony wniosek pełnomocnik wskazał, że o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dowiedział się w dniu 7 października 2014 r. Na potwierdzenie powyższego pełnomocnik przedłożył wydruk ze strony Poczty Polskiej umożliwiającej śledzenie przesyłek poleconych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Dla sporządzenia skargi kasacyjnej, stosownie do brzmienia art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a".) zastrzeżono przymus adwokacko-radcowski. Jego realizacja może nastąpić bądź poprzez ustanowienie fachowego pełnomocnika z wyboru, bądź w wyniku uzyskania prawa pomocy i wyznaczenia go przez właściwą korporację. Należy podkreślić, że wniosek o ustanowienie dla strony pełnomocnika z urzędu nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który to może upłynąć bezskutecznie zanim postępowanie wpadkowe w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy zostanie pomyślnie dla strony zakończone. W takiej sytuacji bieg 30-dniowego terminu wynikającego z art. 177 § 1 p.p.s.a. do złożenia skargi kasacyjnej rozpoczyna się od doręczenia zaskarżonego orzeczenia stronie. W konsekwencji czego praktyka uznaje, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w trybie art. 244 p.p.s.a. winien on złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zaś dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu dla dokonania tej czynności jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż do 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu pełnomocnikiem strony w sprawie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II FZ 47/07, z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FZ 570/11, z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 358/14, z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt I OSK 851/14 i I OSK 852/14, publ. baza orzeczeń NSA http/orzeczenia.nsa.gov.pl). Koncepcja ta gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, a ponadto nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 p.p.s.a. Takie rozumienie wskazanych powyżej przepisów jest także wynikiem stanowiska Trybunału Konstytucyjnego zajętego w wyroku z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12 (publ. OTK-A 2013/6/86). W jego uzasadnieniu wskazano m.in., że czas, jaki pozostaje pełnomocnikowi na złożenie skargi kasacyjnej, zostaje w takim przypadku uzależniony od długości trwania procedury wyznaczenia pełnomocnika z urzędu i wyłącznie ta okoliczność różnicuje sytuację pełnomocników z wyboru i ustanawianych z urzędu. Podkreślono, że na skutek powyższej interpretacji przepisów dotyczących przywrócenia terminu zarówno osoba reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, która uchybiła terminowi, jak i osoba reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, która bez swojej winy nie dochowała terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dysponują siedmioma dniami od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, na wystąpienie z wnioskiem o jego przywrócenie (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i jednoczesne złożenie skargi kasacyjnej (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W przeciwnym razie początkowy bieg terminu wyznaczany byłby wyłącznie przez działania podjęte przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika. Jak wskazano powyżej, podstawę do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi art. 86 § 1 p.p.s.a. na mocy którego sąd przywróci stronie termin, o ile uchybienie było niezawinione przez stronę. Natomiast stosownie do postanowień art. 87 p.p.s.a przywrócenie terminu uwarunkowane jest złożeniem pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu w sądzie, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), uprawdopodobnieniem przez stronę braku winy w uchybieniu terminowi (§ 2) oraz dokonaniem przez stronę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której strona nie dokonała w terminie (§ 4). W ocenie Sądu kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia, czy wniosek strony został złożony w sposób prawidłowy jest ustalenie czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje, że w wypadku ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 §1 p.p.s.a.), jest dzień, w którym adwokat (radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. W rozpoznanej sprawie należy uznać, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony w terminie, spełnia wszystkie wymogi formalne i zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie ustanowiony przez Sąd pełnomocnik dowiedział się o wyznaczeniu go przez Okręgową Radę Adwokacką w Gdańsku w dniu 7 października 2014 r. Z akt sprawy wynika ponadto, że w dniu 9 października 2014 r., wyznaczony pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy oraz złożył wniosek o wyrażenie zgody na sporządzenie fotokopii akt sprawy i tego samego dnia je wykonał. W związku z tym uznać należy, że składając skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia w dniu 16 października 2014 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik Skarżącego dochował zakreślonego 7 dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, bowiem 9 października 2014 r. zapoznał się z aktami sprawy, zatem od tego dnia miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, natomiast wniosek złożył przed upływem 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Biorąc pod uwagę wskazane powyżej okoliczności w ocenie Sądu zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 p.p.s.a., tzn. strona wystąpiła w terminie od ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z wnioskiem o jego przywrócenie, w którym uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy, a jednocześnie dopełniła czynności, dla której zakreślony był termin, tj. wniosła skargę kasacyjną. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.