I SA/Gd 451/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia odmówić wstrzymania zaskarżonej decyzji. Wnioskiem z dnia 12 maja 2014 r. W. K. zwrócił się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 lutego 2014 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. W uzasadnieniu podał, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem skarżący nie był członkiem zarządu "A" Sp. z o.o. z siedzibą w T. w czasie, kiedy powstały zaległości podatkowe tej spółki. W jego ocenie, prowadzenie aktualnie postępowania egzekucyjnego doprowadzi do nieodwracalnych skutków związanych z licytacją jego majątku. Oczywistym jest, że sprzedaż majątku skarżącego w toku postępowania egzekucyjnego nastąpi według cen licytacyjnych, niższych od wartości zbywanego majątku. Tym samym wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje znaczny uszczerbek w majątku skarżącego. Ewentualne uwzględnienie skargi skutkować będzie zwrotem wylicytowanych kwot, jednakże skarżący nie otrzyma zwrotu rzeczowego sprzedanych składników jego majątku. Spowoduje to niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje : W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Z konstrukcji wyżej wymienionej normy prawnej wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Jak przyjęto w orzecznictwie, sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie, bowiem samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia. Twierdzenia strony powinny również być poparte dokumentami źródłowymi (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r. II FZ 666/06 oraz z dnia 27 września 2012 r. II FZ 781/12 publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przesłanki uwzględnienia przez sąd wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zostały wymienione alternatywnie i w sposób wyczerpujący (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). Ustalając pojęcie "znacznej szkody" w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez pojęcie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową, a także niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt I OZ 1588/06 - niepubl., postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1386/07, niepubl. i postanowienie NSA z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 386/08).Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2014 r., LEX nr 1432364). Istotnym jest, że podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności, mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/) . W ocenie Sadu, konfrontując treść wniosku z brzmieniem art. 61 § 1 i 3 p.p.s.a., skarżący nie wykazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi znaczną szkodę lub spowoduje dla niego trudne do odwrócenia skutki. Skarżący nie przedstawił bowiem żadnych konkretnych argumentów ani żadnej dokumentacji, odnoszących się do jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, pozwalających na zweryfikowanie, czy w istocie w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności tych nie można również stwierdzić na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy. Wskazać należy, że twierdzenia wniosku sprowadzały się jedynie do ogólnych sformułowań nieuprawdopodobnionych jakimikolwiek okolicznościami faktycznymi. Do takich okoliczności nie można zaliczać subiektywnego przeświadczenia skarżącego o wadliwości zaskarżonej decyzji. Należy wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania skarżącego o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Sąd podkreśla, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). O spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności można mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. w, GZ 138/04, niepubl.). Wskazać także należy, że egzekucja należności pieniężnych, jak sam przyznał skarżący, nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie wyegzekwowane kwoty zostaną zwrócone. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 października 2010 r. (sygn. akt I FZ 317/10 www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Strona musi bowiem wykazać następstwo czynności egzekucyjnych, które może rodzić zagrożenie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ograniczenie się do ogólnego spostrzeżenia, że egzekucja może prowadzić do nieodwracalnych skutków czy wyrządzenia znacznej szkody nie spełnia warunku wykazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Za spełnienie przesłanek uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej przez Sąd nie mogą zostać uznane także ogólne stwierdzenia strony dotyczące konsekwencji finansowych wykonania decyzji. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualnie wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Skoro zatem skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia stronie ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.