I SA/Gd 451/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W związku z wniesioną przez skarżącego W. K. skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 lutego 2014 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 kwietnia 2014 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania. Wezwanie to, jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru, zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 maja 2014 r. Zawierało ono prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie uiszczenia wpisu i zastrzegało rygor w postaci odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu w terminie. Siedmiodniowy termin na dokonanie tej czynności upłynął bezskutecznie w dniu 14 maja 2014 r. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 22 maja 2014 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Równocześnie dopełnił uchybionej czynności, uiszczając wpis. Uzasadniając wniosek podniósł, że odebrał w dniu 7 maja 2014 r. wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w tej sprawie. Mając świadomość, że termin do wykonania wezwania upływa w dniu 14 maja 2014 r. postanowił uiścić wpis w tym właśnie dniu, albowiem nie miał wystarczającej ilości pieniędzy. Skarżący podał, że obecnie pracuje dorywczo, a w 2012 r. przeszedł operację kręgosłupa. W dniu 13 maja 2014 r. odczuł silne bóle kręgosłupa uniemożliwiające mu poruszanie się poza mieszkaniem. Z tego powodu nie mógł udać się na pocztę i uiścić wpisu. Dopiero w dniu 22 maja 2014 r. bóle kręgosłupa na tyle ustąpiły, że umożliwiły mu wykonanie wezwania Sądu. W tej sytuacji skarżący nie był w stanie, nawet przy dołożeniu maksymalnej staranności uiścić wpisu w terminie zwłaszcza, że z zamieszkuje z rodzicami w podeszłym wieku i nie mógł ich prosić o pozyskanie pieniędzy i dokonanie wpłaty. Do wniosku dołączono zaświadczenie lekarskie z dnia 13 maja 2014 r., kopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego w okresie od 23 stycznia 2012 r. do 27 stycznia 2012 r. oraz dowód uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. W myśl art. 87 § 2 p.p.s.a., na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. Należy podkreślić, że termin "uprawdopodobnienie", o którym mowa we wspomnianym przepisie nie jest pojęciem tożsamym z "udowodnieniem". Nie oznacza to jednak, że sąd może poprzestać jedynie na twierdzeniach strony. Strona winna wskazać okoliczności czy dowody, które choćby pośrednio potwierdzają fakty przez nią przywołane jako świadczące o tym, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona była zobowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ponadto, przy ocenie zawinienia sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swoje interesy, czy też - przeciwnie - wykazała się niedbalstwem. Uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04). O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (por. postanowienie NSA z 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99). Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu dotrzymanie terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98). Należy podzielić również pogląd, iż zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie NSA z 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Wniosek o przywrócenie terminu będzie skuteczny, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. post. NSA z dnia 10.09.2010 r., sygn. akt II OZ 849/10; post. NSA z dnia 2.10.2002 r., sygn. V SA 793/02, opubl. Mon. Praw. z 2002 r. Nr 23, poz. 1059). W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. i zasługuje na merytoryczne rozpoznanie. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie skarżący dopuścił się lekkiego niedbalstwa, które wyklucza twierdzenie o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Powyższe stanowisko wynika z faktu, że skarżący na długo przed dniem 13 maja 2014 r. cierpiał na choroby i schorzenia, które mogą doprowadzać do stanu dysfunkcji w realizacji planów czy obowiązków. Twierdzenie to znajduje oparcie w treści wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, jak i załączonych do niego pism. W tej sytuacji skarżący, wyczekując do ostatniego dnia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, musiał godzić się z ryzykiem, że wobec znanego mu swego stanu zdrowia mogą zajść okoliczności, które utrudnią mu realizację czynności związanych z postępowaniem sądowym. W swoim stanie zdrowotnym odwlekanie przez skarżącego czynności polegającej na uiszczeniu wpisu od skargi, należy zatem traktować jak wspomniane lekkie niedbalstwo. Należy zgodzić się ze skarżącym, że w pewnych sytuacjach choroba strony, może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, lecz tego rodzaju okoliczność może zostać uwzględniona wyłącznie w sytuacji gdy choroba jest nagła i jej przebieg w rzeczywistości uniemożliwia stronie dokonanie określonej czynności. W niniejszym jednak przypadku taka sytuacja nie miała miejsca. Skarżący sam wskazuje we wniosku, ze już w 2012 r. przeszedł operację kręgosłupa. Z dołączonego do wniosku zaświadczenia lekarskiego z dnia 13 maja 2014 r. wynika wprawdzie, że skarżący nie mógł stawić się w dniu 13 maja 2014 r,. w Sądzie z powodu choroby oznaczonej symbolem statystycznym G-54 (zaburzenia korzeni i splotów nerwowych), a przewidywany termin zdolności do stawiennictwa na wezwanie określono na czternaście dni, jednakże miał on świadomość schorzeń kręgosłupa i związanych z tym dolegliwości przynajmniej od 2012 r. Nie ulega wątpliwości, że wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zawarty w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest niezbędną przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Jednakże zaświadczenia lekarskiego wskazującego na chorobę strony nie należy automatycznie traktować jako okoliczność wykluczającą winę. Tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany i nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (por. postanowienie NSA z 25 października 2011 r., II FZ 551/2011, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc zatem pod uwagę całokształt okoliczności w niniejszej sprawie, nie można na tej podstawie uznać, że sformułowanie o braku możliwości stawienia się na wezwanie Sądu było jednoznaczne z brakiem możliwości uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, z uwagi na stan zdrowia skarżącego. Skarżący wiedział o terminie do uiszczenia wpisu sądowego upływającym z dniem 14 maja 2014 r. jednakże mimo znajomości swego stanu zdrowia, nie podejmował stosownych czynności w celu wykonania tego wezwania. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że strona nie musi czekać do ostatniego dnia, aby podjąć działania w celu ochrony swoich interesów. Przy ocenie braku winy, jako przesłance przywrócenia terminu procesowego, uchybionego przez stronę dotkniętą nawet ciężkim schorzeniem nie można bowiem rezygnować z wymagania należytej staranności człowieka przejawiającego dbałość o swe własne życiowo ważne sprawy (por: postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, Lex nr 1138241, postanowienie NSA z 27 marca 2012 r., II OZ 229/12, Lex nr 1138274, postanowienie NSA z 14 marca 2012 r., II GZ 80/12, Lex nr 1145549). Również podnoszony we wniosku brak środków na uiszczenie wpisu sądowego oraz niemożność zwrócenia się w tej sprawie do zamieszkujących z nim rodziców, nie może stanowić przesłanki do przywrócenia terminu. Podkreślić w tym miejscu należy, że przy doręczaniu odpisu zarządzenia dotyczącego obowiązku uiszczenia wpisu skarżący został pouczony, że może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy m.in. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto w otwartym terminie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący aktywnie podejmował czynności procesowe w niniejszej sprawie, o czym świadczy nadanie w placówce pocztowej w dniu 12 maja 2014 r. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W świetle powyższego uznać należy, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do dokonania wpisu od skargi, a okoliczność braku środków pieniężnych, wobec możliwości wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie z kosztów sądowych, o której to pouczono skarżącego, nie cechuje się ponadprzeciętnymi okolicznościami stanowiącymi przesłankę do przywrócenia uchybionego terminu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 86 § 1 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.