I SA/Gd 499/20
WyrokWSA w Gdańsku2021-01-19
Skład orzekający: Alicja Stępień, Małgorzata Gorzeń, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy lokal użytkowy, sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako niemieszkalny, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek, przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, nawet jeśli osoba fizyczna będąca jego współwłaścicielem prowadzi działalność gospodarczą, ale lokal ten jest pustostanem i nie jest faktycznie wykorzystywany na cele tej działalności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków dotyczące przeznaczenia i funkcji lokalu są bezwzględnie wiążące dla organów podatkowych przy wymiarze podatku od nieruchomości. W związku z tym, jeśli lokal jest w ewidencji sklasyfikowany jako niemieszkalny, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać jego klasyfikacji jako mieszkalny, nawet jeśli podatnik twierdzi, że jest on pustostanem i nie jest wykorzystywany na cele działalności gospodarczej. Dopóki dane w ewidencji nie zostaną zmienione w przewidzianym prawem trybie, organ jest zobowiązany stosować stawki podatkowe wynikające z tej ewidencji.Stan faktyczny
Skarżący nabyli lokal użytkowy, który w ewidencji gruntów i budynków został sklasyfikowany jako niemieszkalny. Organy podatkowe, opierając się na tej klasyfikacji, ustaliły podatek od nieruchomości za 2018 r. według stawki dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że lokal jest pustostanem i nie jest wykorzystywany na cele działalności gospodarczej, a jego klasyfikacja w ewidencji jest błędna. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi I. N. - K. i P.N.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.) dalej o.p., w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.) dalej u.p.o.l. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 1309 ze zm.) dalej u.p.g.k., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] 2019 r. ustalającą I.N. oraz P.N. wysokość podatku od nieruchomości za 2018 r.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy:
Aktem notarialnym z dnia 15 maja 2018 r. rep. A nr [...] I.N. i P.N. (dalej "strony", "skarżący"), nabyli lokal użytkowy przy Al. [...] w S., o pow. użytkowej 191,42 m2. Wobec powyższego strony złożyły informację w sprawie podatku od nieruchomości, wskazując jako podstawę opodatkowania pow. użytkową 191,42 m2 budynków lub ich części, związanych z prowadzaniem działalności gospodarczej oraz mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto wskazano 118,80 m2 pow. gruntów, sklasyfikowanych jako pozostałe.
Decyzją z dnia [...] 2019 r. nr [...] Prezydent Miasta ustalił stronom wysokość podatku od nieruchomości za 2018 r. w kwocie 2.460,00 zł. Podstawą opodatkowania stanowił lokal użytkowy o pow. 191,42 m2 (stawka podatku 21,71 zł), 118,80 m2 pow. gruntów pozostałych (stawka 0,41 zł), oraz udział w budynku mieszkalnym o pow. 18,59 m2 (stawka 0,69 zł), przyjmując że podatek obowiązywał w 2018 r. w miesiącach czerwiec- grudzień.
W wyniku rozpatrzenia odwołania stron, Samorządowe Kolegium Odwoławcze
(dalej jako "Kolegium", "organ II instancji") decyzją z dnia [...] 2019 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Zdaniem Kolegium spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy sam fakt posiadania przez osobę fizyczną o statusie przedsiębiorcy gruntu bądź budynku lub jego części, w każdym wypadku powoduje po jej stronie obowiązek opłacania podatku od nieruchomości według najwyższych stawek podatkowych, przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Organ I instancji podkreślił, że jak wynika z zapisu ewidencji gruntów i budynków, znajdującej się w aktach sprawy, lokal stanowiący przedmiot opodatkowania sklasyfikowany jest jako niemieszkalny. Ponadto lokal został zakupiony także jako niemieszkalny. W ocenie Kolegium, gdyby przedmiotowy lokal miał inne przeznaczenie
w ewidencji gruntów i budynków (np. mieszkalne), to w przypadku występowania osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w dwojakim charakterze - jako osoby fizycznej i przedsiębiorcy - ocenie mogłoby podlegać, w jaki sposób wykorzystywany jest ten lokal, tj. czy jest on np. amortyzowany w ramach działalności gospodarczej, wpisany do ewidencji środków trwałych itp. Dopóki lokal sklasyfikowany jest w ewidencji jako niemieszkalny, tak długo będzie on także podlegał opodatkowaniu w stawkach najwyższych.
Nie zgadzając się z decyzją organu II instancji, skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 w zw. z art. 75 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) dalej k.p.a. poprzez niewystarczającą aktywność w sprawie związaną z zebraniem materiału dowodowego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a także pominięcie wyjaśnień złożonych przez skarżących; obowiązkiem organu było wszechstronne
i wyczerpujące zebranie i rozważenie całości materiału dowodowego, w tym poczynienie ustaleń mających odzwierciedlenie w faktach, co skutkowało niezgodnym z rzeczowością przyjęciem, iż lokal "D" położony w S. przy Alei [...] winien być opodatkowany w stawce stosowanej wobec budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdy tymczasem takie okoliczności nie zachodzą - lokal jest pustostanem;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 w zw. z art. 85 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia oględzin nieruchomości, w sytuacji zaistnienia wątpliwości, co do przeznaczenia lokalu oraz sposobu jego wykorzystywania przez skarżących; spowodowało to jednocześnie dalsze naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 80 k.p.a. poprzez zignorowanie całokształtu charakteru sprawy i złożonej informacji przez skarżących, w szczególności oparcie decyzji organu jedynie na analizie dokumentów bez weryfikacji okoliczności faktycznych;
- 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z jednoczesnym pominięciem słusznego interesu obywateli- podatników;
3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej z jednoczesnym naruszeniem zasady bezstronności i równego traktowania;
4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 u.p.o.l. i uchwały Rady Miejskiej
Nr XLV/611/17 z dnia 29 listopada 2017 r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości (Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego z dnia 12 grudnia 2017 r., poz. 4423) poprzez błędne przyjęcie, iż lokal "D" stanowiący współwłasność majątkową małżeńską podatników, położony w budynku mieszkalnym (kamienica), jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej i z nią związany;
5. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na oparciu się wyłącznie na danych ewidencyjnych, iż lokal "D" z uwagi na zapis, iż został wyodrębniony jako "niemieszkalny", to automatycznie związany jest z prowadzoną działalnością, a zignorowanie informacji udzielonej przez podatników, gdzie w analogicznej sytuacji a contrario w innym lokalu podatniczki ujętym w ewidencji, jako mieszkalny po złożonej informacji przez podatniczkę została zastosowana stawka podatku od przedmiotu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej (szerzej: Decyzja z dnia [...]2019 r. [...]).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Skarga I.N. oraz P.N. nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia dotyczącego podatku od nieruchomości za 2018 r. i kwestii opodatkowania tym podatkiem spornej nieruchomości w sytuacji, gdy w całości lub w części pozostaje ona w posiadaniu osoby fizycznej posiadającej status przedsiębiorcy.
Skarżący nie zgadzają się w tym względzie z organami podatkowymi, wskazując, że sporna nieruchomość nie wyczerpuje definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., gdyż nie jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. W tym zakresie strony eksponowały, iż nieruchomość jest pustostanem i w każdej chwili może zostać wykorzystana na cele mieszkalne, a ponadto oświadczyli przed organem podatkowym, że nieruchomość nie jest związana z działalnością gospodarczą.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że wbrew stanowisku skarżących nie doszło w sprawie niniejszej do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż w postępowaniu podatkowym, a w takim wydano zaskarżoną decyzję, nie stosuje się przepisów k.p.a., lecz przepisy ordynacji podatkowej, o czym stanowią art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 1 i art. 2 § 1 pkt 1 o.p. Tym samym organy podatkowe, działając na podstawie przepisów ordynacji podatkowej, nie mogły naruszyć przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, wymienionych w zarzutach skargi tj. art. 7, art. 8, art. 75, art. 77, art. 80, art. 85 k.p.a., chociaż będących odzwierciedleniem norm wyrażonych odpowiednio m. in. w art. 122, art. 194 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p.
Niemniej Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji pod katem naruszenia przepisów postępowania, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie i nie stwierdził naruszenia prawa. Postępowanie podatkowe w sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami ogólnymi przewidzianymi w ordynacji podatkowej, zaś zebrany w sposób kompletny materiał dowodowy i jego ocena była zgodna, zdaniem Sądu, z treścią art. 191 o.p. Przeprowadzone postępowanie podatkowe było więc wystarczające do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada zaś dyspozycji art. 210 § 4 o.p.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatnikami podatku od nieruchomości, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3. Podstawę opodatkowania stanowi zaś, w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. dla gruntów - powierzchnia; dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa. W świetle natomiast art. 5 ust. 1 u.p.o.l. rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości. Maksymalne stawki podatku od nieruchomości, jakie może uchwalić rada gminy w odniesieniu do budynków lub ich części, zostały zróżnicowane
w zależności od rodzaju budynków i ich części zgodnie z art. 5 ust. 2 u.p.o.l. Odrębne stawki ustanowiono dla budynków mieszkalnych lub ich części (lit. a), budynków (ich części) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarcze (lit. b), budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym (lit. c), budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych
(lit. d) oraz budynków pozostałych lub ich części (lit. e).
Zakwalifikowanie przedmiotu opodatkowania do odpowiedniej stawki uzależnione jest więc od uznania, czy ma ona charakter mieszkalny, czy też nie.
W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, organ II instancji właściwie wskazał na przepis art. 21 ust. 1 u.p.g.k., zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zawarty w tym przepisie zwrot "wymiar podatku" należy interpretować jako ustalenie (określenie) zobowiązania podatkowego, z uwzględnieniem elementów przedmiotowych jak i podmiotowych zawartych w ewidencji gruntów i budynków (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1489/09; z 15 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 4051/14, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis ten nie określa jednak zakresu związania organów podatkowych, w ramach postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatku od nieruchomości, informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków.
W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd,
w świetle którego, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów
i budynków (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Oznacza to, że o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku) dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, a jej funkcje (przeznaczenie) ujawnione
w ewidencji gruntów i budynków. W konsekwencji organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków.
Jak z kolei stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 lipca 2014 r.
o sygn. akt II FSK 2565/12, zawarte w tej ewidencji dane można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (ich zmiana może mieć miejsce tylko w stosownym trybie administracyjnym, a organy podatkowe nie mają możliwości ich samodzielnego korygowania). Do kategorii tej zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. Drugą kategorię stanowią dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być w pewnych - niejako wyjątkowych - sytuacjach przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów proceduralnych. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takiej sytuacji organ podatkowy zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1930/12; zob. również S. Bogucki, K. Winiarski, Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2015, nr 2, s. 11-19). Skoro jednak wypis z ewidencji gruntów i budynków stanowi dowód z dokumentu urzędowego, przeciwdowodem pozwalającym organom podatkowym ustalić wymiar podatku w oparciu o dane inne niż wynikające z tej ewidencji, powinien być również dokument (por. B. Pahl, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1581/12, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2017 r. sygn. akt II FSK 1600/17f).
Okoliczności, które stanowią podstawę zarzutów skarżących w rozpoznawanej sprawie należą do pierwszej z opisanych grup danych, są to bowiem zapisy odnoszące się do kwalifikacji gruntów. Jak powyżej wskazano, tego typu informacje są dla organów podatkowych bezwzględnie wiążące przy wymiarze zobowiązań i nie mogą być przez organy podatkowe samodzielnie zmieniane. W tym względzie dane te wynikające
z ewidencji są podstawą wymiaru podatku od nieruchomości.
Niewątpliwe bowiem zapisy ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, a zatem korzystają ze zwiększonej mocy dowodowej. Powyższe sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań, a mianowicie prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). W konsekwencji organ podatkowy nie może odrzucić - bez przeprowadzenia przeciwdowodu - istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Treść art. 194 § 3 o.p. dopuszcza wprawdzie możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym, taki przeciwdowód musi być jednak wsparty na innych dowodach, dokumentach. Jeżeli więc strona twierdzi, że oświadczenie zawarte w dokumencie urzędowym jest niezgodne
z faktem winna w tym względzie przedstawić stosowne dowody.
Natomiast z akt sprawy nie wynika, aby skarżący na etapie postępowania podatkowego wnosili o przeprowadzenie przeciwdowodu do zapisów w ewidencji gruntów
i budynków. Wymaga podkreślenia, że zasadą jest, iż to podatnik kwestionujący prawidłowość danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym tę ewidencję.
Przechodząc do zarzutów skargi związanych z prowadzaniem działalności gospodarczej w spornym lokalu, należy wskazać, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z dnia 1 lutego 2018 r. sygn. akt II FSK 3355/17; z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt II FSK 2990/15; czy z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt II FSK 791/16) istnieje pogląd, że w przypadku podatników będących osobami fizycznymi sam fakt posiadania nieruchomości przez osobę będącą przedsiębiorcą nie jest wystarczający do uznania jej za związaną z działalnością gospodarczą. Konieczne jest ustalenie, czy nieruchomość ta wchodzi w skład przedsiębiorstwa prowadzonego przez tę osobę czy też stanowi jej majątek osobisty, odrębny od majątku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. O gospodarczym przeznaczeniu nieruchomości może świadczyć np. ujęcie jej w prowadzonej przez osobę fizyczną ewidencji środków trwałych, dokonywanie odpisów amortyzacyjnych lub zaliczanie wydatków związanych z korzystaniem z nieruchomości do kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej. Powyższe stanowisko wynika z wyroku TK z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt SK 13/15 (OTK-A z 2017 r. poz. 85), w którym stwierdzono, że art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. rozumiany w ten sposób, iż wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 84 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu tego wyroku TK wskazał na konieczność uwzględniania przy wykładni ww. przepisów u.p.o.l. okoliczności, że osoby fizyczne będące przedsiębiorcami występują w obrocie prawnym w dwojakiej roli - jako osoby prywatne (a więc w zakresie swojego majątku osobistego) oraz jako przedsiębiorcy.
Problem oddzielenia majątku osobistego od majątku związanego z działalnością gospodarczą nie powstanie w przypadku nieruchomości stanowiących przedmiot własności (lub tytułu prawnego wymienionego w art. 3 ust. 1 pkt 2-4 u.p.o.l.) osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, których istota (ustrój prawny) wiąże się z prowadzeniem działalności gospodarczej. Takimi podmiotami są np. wpisywane do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego spółki prawa handlowego (zarówno kapitałowe, jak i osobowe). Jednakże - co jeszcze raz należy podkreślić - osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą należy identyfikować podwójnie: z jednej strony jako przedsiębiorcę, z drugiej strony - jako podmiot uczestniczący w szeroko pojmowanych pozagospodarczych stosunkach prawnych, w tym realizujący określone cele życiowe i zadania w ramach rodziny, którą tworzy. Owa podwójna identyfikacja aktywności osoby fizycznej przekłada się także na podział jej mienia: na faktycznie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz służące realizacji pozagospodarczych celów osobistych. Na tę ostatnią kategorię składają się nie tylko budynki mieszkalne oraz grunty związane z tymi budynkami (wyraźnie wyłączone przez ustawodawcę z nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej), ale przykładowo również nieruchomości rekreacyjne, nieruchomości traktowane przez podatnika jako lokata kapitału, nieruchomości przeznaczone do wynajmu (jeżeli przychody z tego tytułu nie są zaliczane do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej), itp.
A zatem, w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą wybór właściwej stawki podatku od nieruchomości (przyjętej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bądź dla nieruchomości o innych funkcjach) powinien zostać poprzedzony ustaleniem, jakie nieruchomości związane są z aktywnością podatnika - przedsiębiorcy, a jakie należą do jego majątku osobistego (w założeniu niezwiązanego z działalnością gospodarczą).
W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy upoważniał organy podatkowe do stwierdzenia, że nabyta w maju 2018 r. nieruchomość jest związana z prowadzoną przez skarżących działalnością gospodarczą. Prawidłowe zakwalifikowanie spornej nieruchomości wymagało bowiem zbadania danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz wypisów z CEIDG. Dane dotyczące przeznaczenia oraz funkcji użytkowych lokalu/budynku, które wynikają z ewidencji gruntów i budynków bezwzględnie wiążą organy podatkowe, a więc nie mogą one samodzielnie wyprowadzać przeciwdowodu co do tych okoliczności. Znajdujący się w aktach wypis z ewidencji gruntów i budynków jednoznacznie wskazuje, że w przedmiotowej sprawie sporny lokal stron jest lokalem niemieszkalnym.
Sąd podziela zatem stanowisko organu II instancji, że decydujące znaczenie należy przypisać przeznaczeniu lokalu w ewidencji gruntów i budynków. Dopiero w przypadku zmiany klasyfikacji spornej nieruchomości w ewidencji może dojść do uwzględnienia argumentów stron w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej i zmiany stawki opodatkowana.
Dotychczasowe rozważania wykluczają możliwość zakwalifikowania spornego lokalu jako mieszkalnego. Tym samym oświadczenie skarżących o mieszkalnym charakterze spornego lokalu, czy informacja o innych postępowaniach podatkowych prowadzonych wobec stron, nie może wpłynąć na zmianę kwalifikacji wspomnianego lokalu dla potrzeb ustalenia podatku od nieruchomości. Ponadto, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków w zakresie m.in. przeznaczenia i funkcji użytkowych lokalu są bezwzględnie wiążące organ podatkowy. Nie można ich więc weryfikować w ramach postępowania podatkowego. Oznacza to, że dopóki Skarżący nie dokonają w przewidzianym prawem trybie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków, organ nie będzie uprawniony do uznania w sensie prawnopodatkowym spornego lokalu za mieszkalny.
Podsumowując, zaskarżona decyzja nie narusza prawa tak materialnego, jak
i procesowego w stopniu, który oznaczałby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Wobec tego działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), Sąd orzekł o oddaleniu skargi w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło