I SA/Gd 5/14

WyrokWSA w Gdańsku2014-02-26

Skład orzekający: Ewa Wojtynowska, Krzysztof Przasnyski, Irena Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wypłata dywidendy w formie niepieniężnej, w szczególności przekazanie akcjonariuszom praw majątkowych do znaków towarowych, powoduje powstanie przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych po stronie spółki wypłacającej dywidendę?
Ratio decidendi
Wypłata dywidendy w formie niepieniężnej, polegająca na przekazaniu akcjonariuszom praw majątkowych do znaków towarowych, nie stanowi odpłatnego zbycia tych praw i nie powoduje powstania przychodu po stronie spółki wypłacającej dywidendę. Taka czynność jest neutralna podatkowo dla spółki, ponieważ nie dochodzi do przysporzenia majątkowego po jej stronie, a zastosowanie art. 12 i 14 ustawy o CIT do takiej transakcji jest nieuzasadnione. W przeciwnym razie doszłoby do podwójnego opodatkowania.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą skutków podatkowych wypłaty dywidendy w formie niepieniężnej, tj. przekazania akcjonariuszom autorskich praw majątkowych do znaków towarowych. Spółka stała na stanowisku, że taka operacja jest podatkowo neutralna. Minister Finansów uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że czynność ta stanowi odpłatne zbycie praw majątkowych i skutkuje powstaniem przychodu po stronie spółki. Spółka wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów i orzekł, że interpretacja nie może być wykonana, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w L. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 30 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. określa, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 2 lipca 2013 r. "A" SA z siedzibą w Ł. (dalej Spółka) złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków przeniesienia autorskich praw majątkowych do znaków towarowych na akcjonariuszy w związku z obowiązkiem wypłaty dywidendy. Spółka podała, że prowadzi działalność w formie spółki akcyjnej i obecnie dysponuje zyskiem wygenerowanym w latach poprzednich, zgromadzonym częściowo także na kapitale zapasowym. Ze względu na potrzeby utrzymania płynności finansowej Spółka planuje podjąć uchwałę Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy w przedmiocie wypłaty dywidendy na rzecz akcjonariuszy w formie dywidendy niepieniężnej w postaci autorskich praw majątkowych do znaków towarowych, których wartość księgowa odpowiadałaby kwocie zobowiązania Spółki z tytułu zysku przeznaczonego do podziału. W związku z powyższym zadano następujące pytanie. Czy wypłata dywidendy w formie niepieniężnej, w szczególności przekazanie akcjonariuszom Spółki autorskich praw majątkowych do znaków towarowych, spowoduje powstanie przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych? Zdaniem Spółki uregulowanie zobowiązania z tytułu wypłaty dywidendy w formie niepieniężnej akcjonariuszom spółki akcyjnej w świetle przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. 2011, Nr 74, poz. 397, dalej u.p.d.o.p.), jest dla Spółki wykonującej to zobowiązanie podatkowo neutralne, nie powoduje powstania w takiej spółce ani przychodu, ani kosztu uzyskania przychodu. Wnioski te wynikają z analizy przepisów art. 12 oraz 14 powyższej ustawy. Zgodnie z przepisem art. 347 § 1 KSH akcjonariusze mają prawo do udziału w zysku wykazanym w sprawozdaniu finansowym, zbadanym przez biegłego rewidenta, który został przeznaczony przez walne zgromadzenie do wypłaty akcjonariuszom. Prawo do udziału w zyskach, zwane prawem do dywidendy, jest jedną z najważniejszych form realizacji praw udziałowców tworzących spółkę akcyjną. Wypłata dywidendy dopuszczalna jest zarówno w formie pieniężnej jak i niepieniężnej. Przepis art. 12 u.p.d.o.p. dokonuje wyliczenia określonych zdarzeń, które skutkują powstaniem przychodu dla celów podatkowych, w szczególności stanowi, że przychodem są otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, a także wartości otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw. W istocie przepis art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. nie wyczerpuje swoim zakresem wszystkich źródeł przychodu, które mogą powodować powstanie obowiązku podatkowego w ww. podatku dochodowym, bo stwierdza, że przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności przychody wymienione w punktach 1-10 tego przepisu, sankcjonując tym samym możliwość opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych przychodów nie wymienionych w tym katalogu. Jednakże wśród przychodów wskazanych w ustępie 1 art. 12 u.p.d.o.p. nie wymienia się przychodu pochodzącego z tytułu wypłacenia, czy przekazania w formie niepieniężnej, dywidendy przez osobę prawną (Spółkę). Analiza zdarzeń wymienionych w tym przepisie wskazuje, że powstanie przychodu jest determinowane otrzymaniem przez podatnika określonego przysporzenia majątkowego. W doktrynie prawa podatkowego podnosi się, iż konstrukcja podatku dochodowego od osób prawnych oparta jest na koncepcji przyrostu czystego majątku. Natomiast uwzględniając cel i charakter dywidendy, nie sposób określić, jakie przysporzenie po stronie Spółki miałoby powstać poprzez świadczenie przedmiotu dywidendy uprawnionym wspólnikom. To Spółka przekazuje wspólnikowi część posiadanego majątku (zysku), czy to w formie pieniężnej czy niepieniężnej, o ile spełnione zostaną przewidziane umową Spółki i przepisami prawa wymogi formalne. W przypadku wypłaty dywidendy Spółka nie otrzymuje żadnego świadczenia od akcjonariuszy i nie dochodzi do przyrostu majątku spółki wypłacającej. Ponadto kierując się regułami wykładni systemowej wewnętrznej i zewnętrznej należałoby już z powodu uregulowania przez racjonalnego ustawodawcę kwestii opodatkowania dywidendy po stronie akcjonariusza, nie zaś po stronie przekazującej ją spółki, wywieść wniosek o niedopuszczalności opodatkowania tejże dywidendy również po stronie Spółki mając przy tym na uwadze okoliczność, że Spółka, gromadząc swój zysk, jest także opodatkowywana, który to zysk poprzez wypłatę dywidendy, rodziłby obowiązek podatkowy po stronie wspólników, którzy tę dywidendę otrzymują, to bez wątpienia dochodziłoby do naruszenia zakazu podwójnego opodatkowania i nierównego traktowania podatników, którzy świadczą (będą świadczyć dywidendę) w formie pieniężnej. Powyższe rozważania, w ocenie Spółki wskazują, że zastosowanie przepisu art. 12 u.p.d.o.p. do przedstawionego powyżej stanu faktycznego jest niemożliwe. Do dywidendy niepieniężnej nie znajduje także zastosowania art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p., określający warunki wpływające na sposób ustalania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości, praw majątkowych oraz rzeczy ruchomych. Zgodnie z tym przepisem, przychodem z odpłatnego zbycia jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Przepis ten nie ma zastosowania do wypłaty dywidendy w formie niepieniężnej z co najmniej dwóch przyczyn: (1) wypłata dywidendy nie stanowi odpłatnego zbycia praw, (2) nadto w przepisie jest wyraźnie mowa o cenie określonej w umowie, natomiast przy wypłacie dywidendy nie dochodzi do określenia jakiejkolwiek ceny. Określenie "odpłatny", którym to określeniem posługuje się ustawa w analizowanym przepisie, znaczy taki za który się płaci, wymagający zapłacenia, wymagający zwrotu kosztów (Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. S. Dubisza, Warszawa 2003, str. 1163 oraz Słownik języka polskiego pod. red. M. Szymczaka, Warszawa 2002, str. 448), Tymczasem jednostronna czynność prawna polegająca na przeniesieniu autorskich praw majątkowych do znaku towarowego na wspólnika uprawnionego do dywidendy nie będzie czynnością tzw. wzajemną, tj. świadczeniu Spółki na rzecz wspólnika nie będzie odpowiadać żadne świadczenie ze strony wspólnika. Na poparcie zajętego stanowiska Spółka przytoczyła szereg orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej, działający w imieniu Ministra Finansów, w interpretacji z dnia 30 września 2013 r. uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. Po przywołaniu regulacji art. 12 oraz 14 u.p.d.o.p., organ interpretacyjny wyjaśnił, że prawo do dywidendy i sposób jego realizacji zostały unormowane ustawą z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 - dalej: K.s.h.). Zgodnie z art. 347 § 1 K.s.h., akcjonariusze mają prawo do udziału w zysku wykazanym w sprawozdaniu finansowym, zbadanym przez biegłego rewidenta, który został przeznaczony przez walne zgromadzenie do wypłaty akcjonariuszom. Zysk rozdziela się w stosunku do liczby akcji. Jeżeli akcje nie są całkowicie pokryte, zysk rozdziela się w stosunku do dokonanych wpłat na akcje (art. 347 § 2 K.s.h.). Na mocy art. 348 § 1 K.s.h., kwota przeznaczona do podziału między akcjonariuszy nie może przekraczać zysku za ostatni rok obrotowy, powiększonego o niepodzielone zyski z lat ubiegłych oraz o kwoty przeniesione z utworzonych z zysku kapitałów zapasowego i rezerwowych, które mogą być przeznaczone na wypłatę dywidendy. Kwotę tę należy pomniejszyć o niepokryte straty, akcje własne oraz o kwoty, które zgodnie z ustawą lub statutem powinny być przeznaczone z zysku za ostatni rok obrotowy na kapitały zapasowy lub rezerwowe. Z kolei stosownie do art. 348 § 2 K.s.h., uprawnionymi do dywidendy za dany rok obrotowy są akcjonariusze, którym przysługiwały akcje w dniu powzięcia uchwały o podziale zysku. Statut może upoważnić walne zgromadzenie do określenia dnia, według którego ustala się listę akcjonariuszy uprawnionych do dywidendy za dany rok obrotowy (dzień dywidendy). Dzień dywidendy nie może być wyznaczony później niż w terminie dwóch miesięcy, licząc od dnia powzięcia uchwały, o której mowa w art. 347 § 1 K.s.h. Uchwałę o przesunięciu dnia dywidendy podejmuje się na zwyczajnym walnym zgromadzeniu. Jak wskazują powołane unormowania, dywidenda wynika z prawa wspólnika do udziału w zyskach spółki kapitałowej - jest skonkretyzowanym udziałem wspólnika w zysku wypracowanym przez tę spółkę w danym okresie i przeznaczonym do podziału stosowną uchwałą walnego zgromadzenia wspólników. Pozyskanie przez spółkę kapitałową środków na wypłatę dywidendy ma bezpośredni związek z wypracowaniem przez nią zysku (po opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych). Należy przy tym zauważyć, że zysk spółki kapitałowej jest ustalany w określonej kwocie pieniężnej. W konsekwencji, także dywidenda należna danemu wspólnikowi - jako jego udział w zysku spółki przeznaczonym do podziału - jest ustalana jako kwota pieniężna. Wartość dywidendy odpowiada bowiem części zysku przeznaczonego do podziału przypadającej na udziały posiadane przez wspólnika w kapitale zakładowym spółki. Samo zwolnienie się spółki z obowiązku realizacji prawa wspólnika do ustalonej dywidendy może natomiast nastąpić w formie pieniężnej, jak i - za zgodą wspólnika - poprzez wykonanie świadczenia niepieniężnego. Konieczne jest przy tym podkreślenie, że o ile w ujęciu ekonomicznym, samo przeniesienie własności praw majątkowych do znaków towarowych na wspólnika tytułem realizacji obowiązku wypłaty dywidendy może być traktowane w sposób tożsamy z wypłatą dywidendy w gotówce (Spółka przekazuje określoną wartość ekonomiczną ze swojego majątku na rzecz wspólnika), o tyle skutki podatkowe realizacji tych świadczeń są zróżnicowane. Oceniając charakter ww. czynności, należy zatem stwierdzić, że spółka przenosi na wspólnika prawa majątkowe do znaków towarowych w zamian za zwolnienie jej z obowiązku wypłaty ustalonej kwoty dywidendy. Spółka dokonuje tym samym zbycia składnika majątku na rzecz akcjonariusza w zamian za "cenę" odpowiadająca wartości świadczenia pieniężnego, którego nie musi już wykonywać. Wobec powyższego, uzasadnionym jest rozpoznanie w takiej sytuacji po stronie spółki przychodu ze zbycia rzeczy lub prawa majątkowego, o którym mowa w art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Odnosząc powyższe rozważania do analizowanego zdarzenia przyszłego, organ odwoławczy stwierdził, że przeniesienie przez Spółkę na wspólników praw majątkowych do znaków towarowych - nie może być traktowane jak wypłata dywidendy w formie pieniężnej. W przypadku, gdy Spółka w celu zwolnienia się z obowiązku wypłaty wspólnikom kwot pieniężnych należnych z tytułu dywidendy, za zgodą wspólników realizuje na ich rzecz świadczenie niepieniężne, dochodzi bowiem w istocie do zmiany przedmiotu świadczenia. Uzasadnia to odrębną kwalifikację skutków podatkowych takiej transakcji. Biorąc pod uwagę powyższe, przeniesienie na akcjonariuszy/wspólników praw majątkowych do znaków towarowych w celu zwolnienia się z obowiązku wypłaty określonej dywidendy w formie pieniężnej, ma charakter odpłatnego zbycia tych praw majątkowych na rzecz wspólników i skutkuje powstaniem po stronie Wnioskodawcy przychodu, o którym mowa w art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. Przychodem tym będzie wartość świadczenia pieniężnego, z którego realizacji Spółka została zwolniona w zamian za spełnienie przez nią świadczenia niepieniężnego - przeniesienia praw majątkowych do znaków towarowych (tj. wartość dywidendy, której "substytutem" wypłaty jest przeniesienie praw majątkowych do znaków towarowych). Jeżeli jednak wartość ta - mająca charakter "ceny" zbycia praw majątkowych - bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiegać będzie od wartości rynkowej tych praw, przychód ten zostanie określony przez organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej (art. 14 ust. 1 ustawy). Odnosząc się do powołanych bądź przytoczonych przez Spółkę wyroków sądów administracyjnych, organ interpretacyjny zauważył, że są one rozstrzygnięciami w konkretnych sprawach, osadzonych w określonym stanie faktycznym i tylko do nich się odnoszą, w związku z tym nie mają mocy powszechnie obowiązującego prawa oraz nie są wiążące dla wydającego interpretację organu. Jednocześnie organ podkreślił, że zajęte przez niego stanowisko znajduje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany wydanej interpretacji przepisów prawa podatkowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego i uznanie, że stanowisko Spółki jest prawidłowe. Skarżąca zarzuciła wydanej interpretacji naruszenie prawa materialnego w postaci: - uznania, że przekazanie na rzecz akcjonariuszy praw majątkowych do znaków towarowych w celu zwolnienia się z obowiązku wypłaty określonej dywidendy w formie pieniężnej, ma charakter odpłatnego zbycia tych praw na rzecz wspólników i skutkuje powstaniem po stronie Spółki przychodu, o którym mowa w art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p., - naruszenie art. 7 i art. 217 Konstytucji RP poprzez sformułowanie powstania przychodu podatkowego w odniesieniu do zdarzenia, które nie zostało wskazane jako podlegające opodatkowaniu przez konkretny przepis prawa podatkowego. Ponadto zarzuciła naruszenie prawa proceduralnego: - art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak wskazania w uzasadnieniu prawnym interpretacji przepisu prawnego, który miałby stanowić podstawę uznania za niezgodne z prawem stanowiska Spółki; - art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez działanie naruszające zasadę pogłębiania zaufania do organu, ze względu na brak merytorycznej poprawności i staranności działania. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, działający przez Dyrektora Izby Skarbowej, nie uznał zarzutów podniesionych przez stronę za zasadne i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W świetle przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest więc, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej w skrócie "P.p.s.a."), zbadanie prawidłowości interpretacji lub zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa procesowego. W przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania, Sąd uwzględnia skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego, wydawaną w indywidualnej sprawie i uchyla taką interpretację na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 P.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tak rozumiejąc swoją rolę, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ustalenie skutków podatkowych zdarzenia przyszłego, polegającego na wypłacie dywidendy przez Spółkę w formie niepieniężnej, tj. przeniesienia na rzecz akcjonariuszy praw do znaków towarowych. W opinii organu opisane we wniosku zdarzenie spowoduje w przyszłości powstanie po stronie Spółki przychodu z tytułu wypłaty praw własności do znaków towarowych, będących przedmiotem dywidendy, w świetle art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p., z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. Strona skarżąca stoi natomiast na stanowisku, że przedstawiona we wniosku wypłata dywidendy niepieniężnej będzie z punktu widzenia regulacji u.p.d.o.p. neutralna podatkowo, podobnie jak wypłata dywidendy pieniężnej. W sprawie nie ulega wątpliwości, że w świetle przepisów K.s.h. istnieje możliwość ustalenia w umowie Spółki lub w uchwale zgromadzenia wspólników, że dywidenda będzie świadczona akcjonariuszom w formie niepieniężnej. Bezspornym jest również, że wypłata dywidendy pieniężnej nie powoduje powstania po stronie skarżącej Spółki obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych. Przedmiotem zaskarżonej interpretacji były przepisy art. 12 i 14 u.p.d.o.p. Zarówno organ, jak i skarżąca Spółka trafnie dostrzegły, że art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. nie wyczerpuje swoim zakresem wszystkich źródeł przychodu, które mogą powodować powstanie obowiązku podatkowego we wskazanym podatku dochodowym. Z treści tego przepisu wynika, że przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności przychody wymienione w punktach 1 – 10 tego przepisu. Przepis ten sankcjonuje tym samym możliwość opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych przychodów nie wymienionych w tym katalogu. Przy czy co istotne w ustępie 1 art. 12 u.p.d.o.p. nie został wymieniony przychód pochodzący z tytułu wypłacenia, czy przekazania w formie rzeczowej, dywidendy przez osobę prawną (spółkę). Uwzględniając cel i charakter dywidendy, nie sposób określić, jakie przysporzenie po stronie Spółki miałoby powstać poprzez świadczenie przedmiotu dywidendy uprawnionym akcjonariuszom. To Spółka przekazuje im część posiadanego majątku (zysku), albo w formie pieniężnej, albo rzeczowej, o ile spełnione zostaną przewidziane umową Spółki i przepisami prawa wymogi formalne. Niewątpliwie z przepisów prawa podatkowego wynika, że świadczenie takie (bez względu na formę) będzie źródłem przychodu do opodatkowania, ale tylko po stronie akcjonariusza / wspólnika, w sytuacji gdy będzie on osobą prawną, jak w niniejszej sprawie – na podstawie art. 10 ust. 1 u.p.d.o.p. Mając na uwadze podstawowe założenie o racjonalności ustawodawcy oraz zasady wykładni systemowej wewnętrznej i zewnętrznej nie sposób przyjąć, aby obydwa podmioty zarówno wyzbywający się prawa, jak również podmiot nabywający to samo prawo uzyskiwały jednocześnie przychód, który podlegałby opodatkowaniu. Mając na uwadze treść przepisów u.p.d.o.p. możliwe jest wywiedzenie obowiązku podatkowego jedynie po stronie udziałowca / akcjonariusza uprawnionego do dywidendy, nie zaś po stronie przekazującej ją Spółki. Przeciwny wniosek jest, zdaniem Sądu, niedopuszczalny. Biorąc pod uwagę okoliczność, że skarżąca Spółka, gromadząc swój zysk, jest także opodatkowywana (np. w momencie nabycia znaku towarowego, następnie przekazywanego w drodze dywidendy), który to zysk poprzez wypłatę dywidendy, jak wyżej podniesiono, rodziłby obowiązek podatkowy po stronie akcjonariuszy / wspólników, którzy tę dywidendę otrzymują, to bez wątpienia dochodziłoby do naruszenia zakazu podwójnego opodatkowania i nierównego traktowania podatników, którzy świadczą (będą świadczyć dywidendę) w formie pieniężnej. Z powyższych względów Sąd przyznał rację skarżącej Spółce, że przekazanie dywidendy w formie niepieniężnej Akcjonariuszowi uprawnionemu do dywidendy nie będzie rodzić po stronie Spółki obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych. W tym stanie rzeczy dokonana przez organy podatkowe wykładnia przepisu art. 12 u.p.d.o.p. w zaskarżonej interpretacji indywidualnej jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia jej legalności. Przechodząc do kolejnego przepisu, będącego przedmiotem zaskarżonej interpretacji, tj. art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p., Sąd podziela pogląd skarżącej, że w sytuacji braku odpłatności przy przekazaniu dywidendy przez Spółkę, przepis ten również nie może być stosowany w stosunku do zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p., przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Pod pojęciem "odpłatny", należy rozumieć taki za który się płaci, wymagający zapłacenia, wymagający zwrotu kosztów (Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. S. Dubisza, Warszawa 2003, str. 1163 oraz Słownik języka polskiego pod. red. M. Szymczaka, Warszawa 2002, str. 448). Wbrew stanowisku organu jednostronna czynność prawna, polegająca na przeniesieniu prawa własności znaku towarowego na uprawnionego do dywidendy akcjonariusza, nie będzie czynnością odpłatną, czy wzajemną. Świadczeniu od Spółki na rzecz Akcjonariusza nie będzie bowiem odpowiadać żadne świadczenie ze strony akcjonariusza / wspólnika. Stąd całkowicie chybionym jest twierdzenie organu podatkowego, że wykonanie zobowiązania w formie przeniesienia przez Spółkę znajdujących się w jej aktywach praw do znaków towarowych prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania Spółki i jako dłużnik zwolni się z długu. W aspekcie niniejszej sprawy, tj. zamiaru wywiązania się przez Spółkę ze swojego zobowiązania względem udziałowca, nie można bez wątpienia stwierdzić, iż dojdzie do zawarcia umowy pomiędzy Spółką a udziałowcem, czyli dokonania czynności prawnej wzajemnej, której elementem jest cena. Stanowisko Sądu wpisuje się w ugruntowaną linię orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w swoich orzeczeniach wielokrotnie wyrażał pogląd, że wykładnia przepisów prawnych zawartych w art. 12 ust 1-3 oraz art. 14 ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie daje podstaw do przyjęcia tezy, zgodnie z którą podjęcie uchwały przez Zgromadzenie Wspólników o wypłacie zysku w formie niepieniężnej skutkuje powstaniem przychodu po jej stronie. Przeniesienie na wspólników prawa własności w drodze wypłaty z zysku nie jest zbyciem, w wyniku którego powstaje po stronie spółki przychód, gdyż wypłata z zysku w formie rzeczowej nie stanowi odpłatnego zbycia praw. (por. np. wyroki NSA z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt II FSK 1384/10, z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt II FSK 1673/10, z dnia 12 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 1260/11 czy z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt II FSK 1437/11 – treść orzeczeń dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl). Końcowo zauważyć trzeba, że orzeczenia sądów administracyjnych przywołane przez organ podatkowy w wydanej interpretacji oraz w odpowiedzi na skargę w przeważającej części dotyczyły skutków podatkowych umowy o nabyciu udziałów w celu umorzenia. Jak zauważa się w orzecznictwie, również w wyroku przywołanym przez organ podatkowy w odpowiedzi na skargę, przy określaniu podatkowych skutków umowy o nabyciu udziałów w celu umorzenia nie można stosować tej samej miary co przy zasadach wypłaty wspólnikom dywidendy (np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Łd 1226/07, LEX nr 365235). Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona interpretacja nie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., orzekł o jej uchyleniu. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w oparciu o treść art. 200 P.p.s.a. Na zasadzie art. 152 P.p.s.a. zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 w zw. z art. 209 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło