I SA/Gd 548/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego Ł. A. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok postanawia: odmówić wnioskodawcy zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 10 września 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Okręgowa Izba Radców Prawnych [...] wyznaczyła na pełnomocnika skarżącej z urzędu radcę prawnego Ł. A. K. W piśmie procesowym z dnia 23 października 2015 r. pełnomocnik wniósł m.in. o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Na rozprawie w dniu 3 listopada 2015 r. pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów dla pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 3 listopada 2015 r. oddalił skargę. Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej jako p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady przyznawania wynagrodzenia radcy prawnemu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.; dalej jako: rozporządzenie). Zgodnie z § 16 rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Nie ulega wątpliwości, iż z treści powołanego przepisu wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala to w istocie określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa. Wymaga przy tym podkreślenia, iż brak stosownego oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które podlegałoby uzupełnieniu na wezwanie sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45-48 p.p.s.a. Przyjmuje się bowiem, iż oświadczenie że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części, jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została już wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Oświadczenie pełnomocnika o zapłaceniu lub nie opłat za wykonanie czynności w ramach pomocy prawnej przyznanej z urzędu jest elementem konstrukcyjnym wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego i zawarcie tego oświadczenia w treści wniosku warunkuje pozytywne jego rozpatrzenie. Wniosek niezawierający przedmiotowego oświadczenia jest wadliwy i nie może zostać uwzględniony – jako niekompletny nie wywiera zamierzonych skutków prawnych (por. postanowienia NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II GZ 273/09, z dnia 25 marca 2009 r., II FZ 90/09, z dnia 28 sierpnia 2008 r., I OZ 615/08, z dnia 18 czerwca 2008 r., I OZ 390/08, wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2006 r., II FSK 862/05, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie wniosek pełnomocnika z urzędu z dnia 23 października 2015 r., powtórzony na rozprawie w dniu 3 listopada 2015 r., o zasądzenie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, nie zawiera oświadczenia, że koszty tej pomocy nie zostały (w całości bądź w części) opłacone przez skarżącą. Przedmiotowe oświadczenie nie może ograniczać się do sformułowania, iż pełnomocnik wnosi "o zasądzenie kosztów według norm przepisanych" czy też "o zasądzenie kosztów dla pełnomocnika z urzędu". Reasumując, skoro wniosek pełnomocnika strony skarżącej o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego z urzędu nie zawierał oświadczenia o ich nieuiszczeniu w całości lub w części, to w myśl powołanych wyżej przepisów należało orzec jak w sentencji postanowienia.