I SA/Gd 596/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi W.N. i T. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 200( dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 25 listopada 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 12 września 2014 r. odmawiającą uchylenia decyzji tego organu z dnia 20 lutego 2013r. określającej T. i W.. N. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 rok. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny. Decyzją z dnia 20 lutego 2013 r. Wójt Gminy zmienił decyzję ustalającą T. i W.. N. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. i zobowiązanie to ustalił na kwotę 10.508 zł. W decyzji tej wskazano, że podatnicy, jako właściciele działki położonej w obrębie K. o Nr [...] o powierzchni 1,52 ha oznaczonej w ewidencji gruntów symbolem Ba (tereny przemysłowe) i posadzonego na niej budynku o powierzchni 915,17 m2 są zobowiązani do zapłaty z tytułu podatku od nieruchomości - od gruntów pozostałych kwoty 5472 zł, a od budynku (budynki pozostałe) kwoty 5033,44 zł Decyzją z dnia 3 czerwca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 20 listopada 2013 r. (sygn. akt I SA/Gd 1220/13) oddalił skargę podatników na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskiem z dnia 7 lutego 2014 r. T. i W.. N. zwrócili się do Wójta Gminy o wznowienie postępowania w sprawie wydanej przez ten organ decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne. W uzasadnieniu podnieśli, że działkę Nr [...] nabyli na powiększenie gospodarstwa rolnego, a w 2009 r. starosta bez ich wiedzy zmienił oznaczenie działki z użytków rolnych (Rv) na Ba. To zaś stało się podstawą wadliwego wymiaru podatku. Obecnie zaś na wniosek skarżących starosta dokonał zmiany w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej tej działki z Ba na Rv i BRv korygując w ten sposób wcześniejszy błędny zapis. Jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania podano art. 240 § 1 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), zwanej dalej O.p. Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2014 r. Wójt Gminy wznowił postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną w sprawie wyniku łącznego zobowiązania pieniężnego. Decyzją z dnia 12 września 2014 r. organ ten odmówił uchylenia decyzji z 20 lutego 2013 r. Odnosząc się do złożonego wniosku o wznowienie postępowania wskazał, że dopiero po dokonaniu zmian w ewidencji gruntów i budynków możliwe jest opodatkowanie przedmiotowej działki Nr [...] podatkiem rolnym. Skoro Wójt Gminy otrzymał ze Starostwa Powiatowego powiadomienie o zmianie klasyfikacji działki z Ba (tereny przemysłowe) na Rv (0,82 ha) i B-Rv (0,70 ha) w lutym 2014 r., dane te są podstawą opodatkowania podatkiem rolnym dopiero od 1 lutego 2014 r. W odwołaniu od tej decyzji skarżący opisując okoliczności związane z nabyciem działki (załączono akt notarialny z 2007 r.), jak i błędy związane ze zmianą w ewidencji, które miały miejsce w 2009 r., wskazali, że w sprawie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania z art. 240 § 1 ust. 7 O.p. Decyzją z dnia 24 listopada 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z 12 września 2014 r. Wyrokiem z dnia 21 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 763/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi wniesionej przez podatników, uchylił powyższą decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się do przesłanki dodatkowo powołanej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, tj. art. 240 § 1 ust. 7 O.p., całkowicie przy tym pomijając rozważania co do wskazanych podstaw wznowieniowych, które skarżący oparli na ust. 1 i 5 art. 240 § 1 O.p. Stanowiło to o oczywistej wadzie zaskarżonej decyzji, skutkującej jej uchyleniem. Sąd wskazał, że najistotniejszą kwestią jest potrzeba oceny, czy decyzja wydana w dniu 20 lutego 2013 r. ustalająca podatek na skutek zmiany w ewidencji, która miała miejsce w 2009 r., a została skorygowana w 2014 roku, mieści się w przesłance, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy powinno zawierać odniesienie do okoliczności sprawy, które wskazują na cel nabycia przez skarżących działki nr [...] (akt notarialny z 2007 r.), jak i przyczyn i warunków, w jakich nastąpiła zmiana zapisów w ewidencji w 2009 r. i 2014 r. Ocenie więc powinna podlegać kwestia uprawnień skarżących do żądania wzruszenia decyzji ostatecznej jeżeli okaże się, że decyzja ta została wydana na podstawie danych ewidencyjnych, które następnie w 2014 r. zostały zmienione przez właściwego Starostę, przy czym - jak twierdzą skarżący i próbują to wykazać - zmiany te stanowiły usunięcie błędu w oznaczeniu nieruchomości w 2009r. i przywróceniu stanu poprzedniego. Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się możliwość wzruszenia decyzji ostatecznych w trybie nadzwyczajnym w takich sytuacjach (zob. wyroki WSA w Gdańsku w sprawach I SA/Gd 980/14 czy I SA/Gd 174/15, jak też NSA w sprawie II FSK 1930/12 czy II FSK 1889/13) i na podstawie okoliczności, które są konieczne do prawidłowego ustalenia stanu sprawy, a wynikać mogą także z dokumentacji postępowań prowadzonych przez Starostę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po ponownym rozpoznaniu odwołania skarżących, zaskarżoną obecnie decyzją z dnia 25 listopada 2015 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 12 września 2014 r. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło wiążący charakter danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków i uznało, że skoro w roku 2014 nastąpiła zmiana danych w tej ewidencji, to dopiero od tej daty można przyjąć, że nastąpiła okoliczność mająca wpływ na zmianę sposobu opodatkowania nieruchomości. Zdaniem Kolegium w sprawie nie zachodzą przesłanki wznowieniowe, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 1, 5 i 7 O.p. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wnieśli o uchylenie powyższe decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wykonało wydanego w tej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wybiórczo stosując zalecenia Sądu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Słusznie zarzucają skarżący, że organ podatkowy nie wykonał zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia 21 lipca 2015 r. W wyroku tym Sąd wyraźnie wskazał, że fakt korekty danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków dokonanej w 2014 r. mieści się w przesłance wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Sąd wskazał też na takie okoliczności, jak cel nabycia przez skarżących działki nr [...] wynikający z aktu notarialnego oraz przyczyny i warunki, w jakich nastąpiła zmiana zapisów w ewidencji w 2009 r. i 2014 r., które organ powinien wziąć pod uwagę rozważając kwestię wzruszenia decyzji ostatecznej. Wskazując ponadto na wyroki m.in. WSA w Gdańsku w sprawach I SA/Gd 980/14 i SA/Gd 174/15 jak też NSA w sprawach II FSK 1930/12 i II FSK 1889/13, Sąd stwierdził, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się możliwość wzruszenia decyzji ostatecznych w trybie nadzwyczajnym w przypadku wydania decyzji na podstawie danych ewidencyjnych, które zostaną zmienione. Porównując powyższe zalecenia Sądu zawarte w prawomocnym wyroku z treścią zaskarżonej obecnie decyzji Samorządowego Kolegiom Odwoławczego stwierdzić należy, że zalecenia te nie zostały wykonane. Organ odwoławczy zamiast wyjaśnić okoliczności związane ze zmianą wpisu w ewidencji gruntów i budynków ograniczył się do powtórzenia swego wcześniejszego stanowiska, że zmiana zapisów w ewidencji odnosi swój skutek dopiero z chwilą jej dokonania, co stoi w sprzeczności z poglądem wyrażonym w wyroku tutejszego Sądu z dnia 21 lipca 2015 r., którym wszak organ z mocy art. 153 p.p.s.a. jest związany. Nie budzi wątpliwości ani w piśmiennictwie, ani w orzecznictwie sądów administracyjnych, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art.194 § 1 O.p.(por. E.Stefańska, Komentarz do art.21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, publ. w LEX, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2009r., II FSK 1475/07 i powołane tam orzecznictwo, z dnia 14 września 2010r., II FSK 1014/10, oba dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ordynacja podatkowa dopuszcza jednak możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Regulujący tę kwestię art.194 § 3 O.p. znajduje się w Dziale IV (Postępowanie podatkowe), Rozdziale 11 (Dowody) tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie skarżący wykazywali, że sporny grunt zakupiony został w celu powiększenia posiadanego przez nich gospodarstwa rolnego oraz że nie prowadzą i nie prowadzili żadnej działalności gospodarczej. Zakwalifikowanie tego gruntu do terenów przemysłowych było spowodowane błędem firmy geodezyjnej wykonującej na zlecenie starosty modernizację ewidencji gruntów i budynków. Po powzięciu wiadomości o tym błędzie skarżący podjęli starania w celu zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków, co też nastąpiło w 2014 r. Fakt ten nie był kwestionowany przez organy podatkowe. Uznały one jednakże ze zbędne, a nawet niedopuszczalne prowadzenie postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia faktycznej funkcji i przeznaczenia spornych gruntów. Zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do powyższych okoliczności dotyczących zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków spowodowało, że w sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wyjaśnienia w szczególności wymaga to, jaki charakter miał dokonany w 2014 r. wpis w ewidencji gruntów i budynków przywracający stan z 2009 r. oraz z czego wynikało, że w latach 2009-2014 grunt miał inną klasyfikację, mimo że zakupiony został jako grunt rolny w celu powiększenia gospodarstwa rolnego a skarżący nie prowadzili działalności gospodarczej. Jeżeli dokonana zmiana miała charakter sprostowania omyłki, to tym samym wywołuje ona skutki ex tunc, tj. z mocą wsteczną, wpływając na zakres opodatkowania podatkiem od nieruchomości także za okresy poprzedzające datę wydania orzeczenia o sprostowaniu. Podsumowując, naruszenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepisów art. 153 p.p.s.a., a także art. 194 § 3 O.p. skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wskazane naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało niewyjaśnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględni stanowisko Sądu. Przede wszystkim organ wyjaśni charakter dokonanej w 2014 r. zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków. W tym celu organ odniesie się do okoliczności sprawy dotyczących celu nabycia przez skarżących działki nr [...] (akt notarialny z 2007 r.) jak i przyczyn i warunków, w jakich nastąpiła zmiana zapisów w ewidencji w 2009 r. i 2014 r. Wskazane jest ponadto uzupełnienie akt sprawy o dodatkowy materiał dowodowy m.in. z dokumentacji postępowań prowadzonych przez Starostę. Następnie organ dokona oceny wpływu tych okoliczności na opodatkowanie spornego gruntu uwzględniając, że sprostowanie błędnego wpisu w ewidencji gruntów i budynków wywołuje skutki ex tunc, tj. za lata poprzedzające sprostowanie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skargę uwzględnił i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.