I SA/Gd 60/19

WyrokWSA w Gdańsku2019-03-20

Skład orzekający: Małgorzata Tomaszewska, Elżbieta Rischka, Irena Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość kosztów postępowania podatkowego związanych z opinią biegłego, opierając się jedynie na przedłożonym przez biegłego rachunku, bez ich weryfikacji?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może bezkrytycznie przyjmować rachunków wystawionych przez biegłego za sporządzenie opinii, lecz jest zobligowany do ich sprawdzenia, uwzględniając kwalifikacje biegłego, nakład pracy, poświęcony czas oraz niezbędne wydatki. Brak takiej weryfikacji stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującego w mocy postanowienie Wójta Gminy ustalające skarżącemu koszty postępowania podatkowego w kwocie 420 zł, związane z opinią biegłego powołanego do ustalenia wartości budowli. Skarżący kwestionował zasadność powołania biegłego, jego uprawnienia oraz sposób ustalenia kosztów. SKO utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organ był uprawniony do powołania biegłego i obciążenia skarżącego kosztami.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 12 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania podatkowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 września 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO"), działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r. poz. 570), art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 13 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 – dalej jako "O.p."), po rozpatrzeniu zażalenia Z. M. – dalej jako "Skarżący" od postanowienia Wójta Gminy (dalej jako "Wójt") z dnia 23 lipca 2018 r. ustalającego Skarżącemu koszty postępowania podatkowego w kwocie 420,00 zł, utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: W toku postępowania podatkowego Wójt pismem z dnia 28 kwietnia 2017 r. wezwał Skarżącego do określenia wartości rynkowej budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, stanowiącej podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W związku z tym, że Skarżący nie złożył informacji w sprawie podatku od nieruchomości z podaniem wartości budowli, organ podatkowy na podstawie art. 4 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 z późn. zm.) – dalej jako "u.p.o.l.", postanowieniem z dnia 17 lipca 2017 r. powołał biegłego w celu ustalenia tej wartości. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2018 r. Wójt, działając na podstawie art. 269 § 1 i art. 270a w zw. z art. 265 i 267 O.p. oraz art. 4 ust. 7 u.p.o.l., ustalił Skarżącemu koszty postępowania podatkowego w kwocie 420,00 zł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 265 § 1 pkt 3 O.p. do kosztów postępowania zalicza się wynagrodzenie przysługujące biegłym i tłumaczom, natomiast stosownie do art. 267 § 1 pkt 4 oraz pkt 5 lit. c O.p. stronę obciążają koszty przewidziane w odrębnych przepisach, jak też powstałe z jej winy, a w szczególności koszty wynikłe wskutek złożenia wyjaśnień lub zeznań niezgodnych z prawdą. W związku z tym, że Skarżący pomimo doręczonego wezwania, nie złożył informacji w sprawie podatku od nieruchomości z uwzględnieniem budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, organ podatkowy był obowiązany, na podstawie art. 4 ust. 7 u.p.o.l. powołać biegłego, który ustali tę wartość, przyjętą następnie jako podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości. Przepis art. 4 ust. 7 u.p.o.l. stanowi, że jeżeli podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powoła biegłego, z zastrzeżeniem ust. 8, który ustali tę wartość. W przypadku gdy podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub wartość ustalona przez biegłego jest wyższa co najmniej o 33% od wartości określonej przez podatnika, koszty ustalenia wartości przez biegłego ponosi podatnik. Skarżący wniósł zażalenie od postanowienia organu podatkowego, zarzucając, że biegły nie posiada wymaganych uprawnień, nie wykonał żadnych prac i wystawił rachunek za pracę, której nie wykonał. Skarżący wskazał, że w opinii biegły podał nieprawdziwe dane dotyczące wielkości budowli. Skarżący załączył do zażalenia zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z dnia 1 września 2017 r., kserokopie fotografii i zdjęcia, które potwierdzają rzeczywistą budowlę, oraz kserokopię kosztorysu powykonawczego. Postanowieniem z dnia 12 września 2018 r. SKO utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał treść art. 4 ust. 1 pkt 3) i art. 4 ust. 7 u.p.o.l. oraz art. 264 i art. 267 § 1 pkt 4 O.p. i stwierdził, że organ podatkowy uprawniony był do powołania biegłego w sprawie i obciążenia Skarżącego kosztami ustalenia wartości budowli przez biegłego. Zdaniem organu, Skarżący nie kwestionował faktu niezłożenia informacji w sprawie wartości budowli zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżący zarzucił, że biegły takiej opinii nie wykonał. W ocenie organu, w aktach sprawy znajduje się kserokopia operatu szacunkowego z dnia 10 sierpnia 2017 r., sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego oraz rachunek Nr [...] z dnia 10 sierpnia 2017 r. wystawiony przez J. S., dotyczącego wyceny obiektu położonego na działce stanowiącej własność podatnika. SKO ustaliło, że J. S. widnieje w Centralnym Rejestrze Rzeczoznawców Majątkowych, prowadzonym przez Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju, pod numerem wpisu [...]. Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, że biegły podał nieprawdziwe dane dotyczące wielkości budowli, SKO wskazało, że nie jest uprawnione do kwestionowania ustaleń zawartych w operacie szacunkowym, ani wysokości wynagrodzenia biegłego. W postępowaniu w przedmiocie obciążenia strony kosztami opinii biegłego, organy podatkowe nie dokonują oceny merytorycznej opracowanej przez biegłego wyceny budowli, a jedynie ustalają, czy wartość budowli przekroczyła o 33 % wartość podaną przez stronę. Podatnik nie wskazał wartości budowli, zatem organ podatkowy uprawniony był do powołania w sprawie biegłego, który określił wartość budowli. Zdaniem organu, bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostają zarzuty dotyczące podejrzenia popełnienia przestępstwa, bowiem Skarżący złożył pismo w tej sprawie do prokuratury i to ten organ jest uprawniony do ewentualnego wszczęcia postępowania karnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zarzucił niezgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Skarżącego w sprawie doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, polegającego na przyjęciu, że inna strona nie złożyła informacji o wartości budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, natomiast Skarżący jako współwłaściciel taką informację przedłożył, a organ ten fakt pominął. Skarżący zarzucił brak uprawnień biegłego, oraz zaprzeczył dokonaniu przez biegłego czynności w ramach sporządzenia operatu szacunkowego. Mając powyższe na uwadze Skarżący wniosł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w skardze zarzuty zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO z dnia 12 września 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta z dnia 23 lipca 2018 r. ustalające Skarżącemu koszty postępowania podatkowego obejmujące koszty wykonanej przez biegłego opinii w sprawie ustalenia wartości budowli, a zasadniczy spór sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy koszty postępowania podatkowego organy ustaliły prawidłowo i w stosownej wysokości. Nie budzi wątpliwości Sądu, że organy zasadnie przyjęły, że podstawą rozstrzygnięcia jest art. 267 § 1 pkt 4 O.p., zgodnie z którym stronę obciążają koszty postępowania podatkowego przewidziane w odrębnych przepisach. W sprawie rozpoznawanej tym odrębnym przepisem jest art. 4 ust. 7 u.p.o.l., zgodnie z którym koszty ustalenia wartości budowli dla celów ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości ponosi podatnik, jeżeli podatnik nie określił wartości budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej. Biegłego, w celu określenia wartości budowli lub ich części powołuje organ podatkowy. Wystarczającą przesłanką powołania biegłego w celu ustalenia wartości budowli jest niepodanie przez podatnika wartości budowli. Przepis art. 267 § 1 pkt 4 O.p. jest odstępstwem od zasady wyrażonej w art. 264 O.p., zgodnie z którą koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa, województwo, powiat i gmina. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zarzuty Skarżącego dotyczące nieuzasadnionego powołania biegłego są bezpodstawne, bowiem z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że w toku postępowania w sprawie określenia wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2017 organ podatkowy, pismem z dnia 28 kwietnia 2017 r. wezwał Skarżącego do określenia wartości budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, a Skarżący takiej informacji nie podał. W związku z powyższym organ pierwszej instancji prawidłowo powołał biegłego, który stosowną opinię sporządził, w konsekwencji czego organ wydał postanowienie w sprawie obciążenia Skarżącego kosztami sporządzenia wyceny budowli. Twierdzenia Skarżącego, że jako współwłaściciel wraz z żoną złożyli informację o wartości rynkowej budowli, nie są uprawnione, bowiem z akt sprawy wynika, że kserokopie kosztorysu powykonawczego Skarżący złożył dopiero na etapie postępowania odwoławczego już po sporządzeniu przez biegłego opinii niezbędnej do określenia wymiaru podatku od nieruchomości. W ocenie Sądu, istniała zatem podstawa prawna i faktyczna do powołania biegłego w celu ustalenia wartości budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, a zarzuty w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, Skarżący bezpodstawnie zarzucił brak uprawnień biegłego, powołanego przez organ pierwszej instancji do ustalenia wartości budowli, bowiem z akt sprawy wynika, że organ powołał biegłego spośród rzeczoznawców majątkowych, o których mowa w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2204) – dalej jako "u.g.n." Powołany przez organ biegły jest rzeczoznawcą majątkowym, wpisanym do Centralnego Rejestru Rzeczoznawców Majątkowych, prowadzonego przez Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju, pod numerem [...]. Sąd wyjaśnia, że przepisy u.g.n. zawierają definicję rzeczoznawcy majątkowego, oraz określają tryb nadawania uprawnień zawodowych biegłemu tej specjalizacji. Rzeczoznawcą majątkowym jest osoba fizyczna posiadająca uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości, nadane przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, który prowadzi centralny rejestr rzeczoznawców majątkowych (art. 174 ust. 3 w zw. z art. 191 i 193 u.g.n.). Zdaniem Sądu nie jest również uzasadniony zarzut skargi, że w sprawie doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, polegającego na przyjęciu, że to inna osoba nie złożyła informacji o wartości budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Analiza treści zaskarżonego postanowienia wskazuje, że w uzasadnieniu faktycznie pojawiło się inne nazwisko niż nazwisko Skarżącego, jednakże zdaniem Sądu pomyłka ta nie wynikała z błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a jedynie miała charakter oczywistej omyłki pisarskiej, co z resztą sam organ potwierdził w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2019 r. o sprostowaniu tej oczywistej omyłki. Przechodząc do oceny zasadniczego zarzutu w przedmiocie określenia wysokości kosztów postępowania podatkowego Sąd stwierdził, że zarzut ten zasługuje na uwzględnienie, bowiem z akt sprawy nie wynika na jakiej podstawie organy ustaliły wysokość tych kosztów. Nie budzi wątpliwości Sądu, że biegły sporządził operat szacunkowy z dnia 10 sierpnia 2017 r., stanowiący dowód w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2017; w aktach postępowania, znajduje się również rachunek Nr [...] z dnia 10 sierpnia 2017 r., dotyczący wyceny budowli stanowiącej własność Skarżącego, jednakże brak jest stosownego wyliczenia, na podstawie którego koszty postępowania określono na kwotę 420 zł. W ocenie Sądu, aby obciążyć stronę kosztami opinii biegłego nie może być wystarczający jedynie sam fakt powołania takiego dowodu w sprawie i okoliczność wypłaty biegłemu wynagrodzenia. Oprócz uzasadnienia potrzeby i zasadności dopuszczenia takiego dowodu istotne jest również ustalenie realnych kosztów takiej opinii. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji obciążył Skarżącego obowiązkiem poniesienia kosztów opinii biegłego, nie dokonując przy tym weryfikacji tego wynagrodzenia, a opierając się jedynie na przedłożonym przez biegłego rachunku. W sprawie nie zostały poczynione żadne ustalenia, które pozwalałyby na określenie wynagrodzenia, jakie powinno być wypłacone biegłemu, a w każdym razie brak odzwierciedlenia w aktach administracyjnych, jak i postanowieniach organów obu instancji dokonania takich ustaleń. W ocenie Sądu powyższe prowadzi do wniosku, że w sprawie doszło do naruszenia art. 265 § 1 pkt 4 w zw. z art. 265 § 1 pkt 1 O.p. oraz w zw. z art. 4 ust. 7 u.p.o.l., ponieważ organ podatkowy nie dokonał weryfikacji tego wynagrodzenia. Zauważyć należy, że samo powołanie biegłego nie oznacza, że organ podatkowy traci możliwość weryfikacji kosztów przedstawionej mu opinii. W myśl art. 265 § 1 pkt 1 i 2 O.p. do kosztów postępowania podatkowego zalicza się między innymi: koszty podróży i inne należności biegłych, ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 300 - dalej jako "u.k.s.c".), a także – wynagrodzenie przysługujące biegłym. W powołanym zakresie stosować zatem należy zasady wynikające ze wspomnianej ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2016 r., II FSK 2997/13, z 29 stycznia 2013 r., II FSK 1179/11 oraz z 21 czerwca 2012 r., II FSK 2458/10 (dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl, "CBOSA"), że pojęcie "wynagrodzenie przysługujące biegłym i tłumaczom" z pkt 3 mieści się w zakresie przedmiotowym "innych należności (prócz kosztów podróży) (...) biegłych (...) ustalonych zgodnie z przepisami o należnościach świadków i biegłych w postępowaniu sądowym" i jest tylko konkretyzacją pkt 1 § 1 art. 265 O.p. Dlatego zbędne było powtarzanie w pkt 3, zapisu zamieszczonego w pkt 1, że wynagrodzenie przysługujące biegłym powinno być ustalone zgodnie z przepisami o należnościach świadków i biegłych w postępowaniu sądowym. Zauważenia wymaga, że pkt 1 wskazuje przepisy, na podstawie których należy wskazane należności - w tym i wynagrodzenie - ustalać, a w pkt 3 tylko, że przysługujące biegłym wynagrodzenie jest kosztem postępowania. Zgodnie natomiast z art. 89 ust. 2 u.k.s.c., wysokość wynagrodzenia biegłego za wykonaną pracę ustala się, uwzględniając wymagane kwalifikacje, potrzebny do wydania opinii czas i nakład pracy, a wysokość wydatków, o których mowa w ust. 1 – na podstawie złożonego rachunku. Wynagrodzenie biegłych oblicza się według stawki wynagrodzenia za godzinę pracy albo według taryfy zryczałtowanej określonej dla poszczególnych kategorii biegłych ze względu na dziedzinę, w której są oni specjalistami. Podstawę obliczenia stawki wynagrodzenia za godzinę pracy i taryfy zryczałtowanej stanowi ułamek kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość określa ustawa budżetowa (art. 89 ust. 3 u.k.s.c.). Z powyższych unormowań wynika zatem, że koszty opinii nie mogą być całkowicie oderwane od rzeczywistego wysiłku jaki należało poświęcić na jej wykonanie. Organ podatkowy nie może bezkrytycznie przyjmować rachunków (faktur) wystawionych przez biegłego za sporządzenie opinii, lecz jest zobligowany do ich sprawdzenia, uwzględniając: kwalifikacje biegłego, potrzebny do wydania opinii nakład pracy i poświęcony czas, a także wydatki niezbędne do wykonania zleconej pracy, czemu powinien dać wyraz w uzasadnieniu postanowienia w sprawie obciążenia strony kosztami postępowania podatkowego. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji wprost zaakceptował koszty opinii wynikające z przedłożonego przez biegłego rachunku. W szczególności treść uzasadnień obu postanowień dowodzi, że organy podatkowe nie objęły refleksją tego, czy koszty przedstawionej opinii rzeczywiście oddają nakład pracy biegłego. W niniejszej sprawie ostatecznie wyliczona kwota należności przysługującej biegłemu została oparta, w ocenie Sądu, tylko i wyłącznie o przedstawiony w toku postępowania rachunek z dnia 10 sierpnia 2017 r. Zawartej tam kwoty organy nie tylko nie zakwestionowały, ale i zaniechały jakiejkolwiek jej weryfikacji. Rachunek, o którym mowa w art. 89 ust. 2 u.k.c., a którego to przepisu organy zresztą nie powołały w swoich rozstrzygnięciach, nie stanowi kategorycznej podstawy wyliczenia całkowitego wynagrodzenia dla biegłego, wiążącej organ administracyjny. Jest on jednym z dokumentów wchodzących w skład materiału dowodowego w postępowaniu o ustalenie wydatków biegłego, a którego doniosłość akcentuje art. 89 ust. 2 u.k.c., zobowiązując organ nie tylko do jego pozyskania, ale i analizy. Kwota wyszczególniona w rachunku za usługę nie zwalnia organu od zbadania, jakie czynności podjął biegły i jakie stawki za te czynności przyjąć należy za uzasadnione. To nie biegły, a organ ustala ostateczną kwotę przysługującą biegłemu za dokonane czynności, stąd też rachunek wystawiony przez biegłego uznać należy za element materiału dowodowego podlegający ocenie organu administracyjnego na ogólnych zasadach postępowania dowodowego określonych w O.p. Organ administracji nie może więc bezkrytycznie przyjmować rachunków (faktur) wystawionych przez upoważnionych biegłych za dokonane czynności, lecz jest zobligowany do ich sprawdzenia, uwzględniając także wydatki niezbędne do wykonania zleconej pracy, czemu winien dać wyraz w uzasadnieniu postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania tym bardziej, że wykładnia art. 264 O.p. powinna być wąska, bowiem omawiane uregulowanie prawne jest istotnym wyjątkiem od zasady, że koszty postępowania ponosi organ administracji publicznej (stanowisko to akceptowane jest w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych, vide: wyrok NSA z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 3289/14; wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3326/15; wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 listopada 2014 r., III SA/Łd 742/14; CBOSA). W postanowieniu rozstrzygającym kwestię kosztów postępowania niezbędne jest wskazanie wysokości kosztów i poszczególnych jej składników z rozbiciem na konkretne czynności wraz z podstawą ich ustalenia. Jedynie postanowienie spełniające powyższe wymogi będzie w pełni odpowiadało przepisom prawa. Tylko wtedy możliwe będzie dokonanie kontroli, czy koszty, do których zwrotu zobowiązano stronę postępowania, odpowiadają kosztom faktycznym, wynikającym z obowiązujących przepisów prawa (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt II SA/Po 141/12 – dostępny w CBOSA). Kwestia weryfikacji czynności dokonanych przez biegłego wraz z ustaleniem prawidłowo naliczonej należności za ich dokonanie, z uwzględnieniem m.in. jakości ich dokonania, będzie stanowiła przedmiot postępowania w przedmiocie ponownego ustalenia kosztów postępowania prowadzonego przez organ administracji, który rozważy ewentualną zasadność zastosowania art. 89 ust. 4b u.k.c., stanowiącego, że opinia nierzetelna lub złożona ze znacznym nieusprawiedliwionym opóźnieniem stanowi asumpt do obniżenia wynagrodzenia biegłego, lub nawet odstąpienia od jego przyznania. Powyższa okoliczność stanowić będzie zatem przedmiot analizy postępowania organu podczas powtórnego rozpoznania sprawy. Organ zobowiązany będzie wszechstronnie zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy związany z czynnościami dokonanymi przez biegłego, Skarżący zaś będzie miał możliwość składania uwag dotyczących tego postępowania w jego trakcie, zaś ewentualne końcowe niezadowolenie z wyniku postępowania będzie mógł zakwestionować w skardze od powziętego postanowienia. Podsumowując, zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu. Jego uzasadnienie nie wyjaśnia bowiem w sposób dostateczny powodów, dla których ustalona przez organy kwota wynagrodzenia biegłego jest kwotą prawidłową i wiarygodną. Doprowadziło to do naruszenia art. 264 i art. 265 § 1 w zw. z art. 267 § 1 pkt 4 O.p. w zw. z art. 4 ust. 7 u.p.o.l. oraz art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 124 i art. 187 § 1 O.p. Wskazania co do ponownego rozpoznania sprawy wynikają wprost z niniejszego uzasadnienia. Organ uzupełni w szczególności materiał dowodowy o konieczną dokumentację z zakresu kosztów poniesionych przez biegłego, ustali poszczególne czynności dokonane przez biegłego w toku postępowania podatkowego wraz z czasem, jaki poświęcił on na dokonanie tych czynności, a końcowe wynagrodzenie za wykonaną przez biegłego usługę wyliczy na podstawie powołanych w uzasadnieniu przepisów. Powody takiego, a nie innego ustalenia kosztów postępowania w postaci wynagrodzenia przysługującego biegłemu organ szczegółowo wyjaśni w uzasadnieniu postanowienia. Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło