I SA/Gd 628/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" spółka jawna z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do września 2009 r. oraz od stycznia do czerwca i od sierpnia do października 2010 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. "A" spółka jawna w S. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 marca 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do września 2009 r. oraz od stycznia do czerwca i od sierpnia do października 2010 r. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody jak też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla jej pracowników. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody polega przede wszystkim na tym, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego i ściągnięcie całej kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami mogłoby zachwiać płynnością finansową skarżącej, która jest kluczowa dla zapewnienia ciągłości pracy przedsiębiorstwa. W działalności handlowej wstrzymanie wykonania chociażby części płatności powoduje wstrzymanie dostaw przez kontrahentów. Nadto skarżąca zaznaczyła, że intensywnie inwestuje w swój rozwój, tj. w ostatnich latach dokonała rozbudowy oraz modernizacji hali produkcyjnej, zakupu wielu środków trwałych, w tym maszyn i urządzeń technicznych za kwotę 800 tys. złotych. Co więcej, w 2013 r. uzyskała dofinansowanie dla projektu "Wdrożenie nowej technologii produkcji folii biodegradowalnej stretch" nr [...] na kwotę 2. 952,000 zł. Spółka posiada linię kredytową w rachunku bieżącym na kwotę 6. 200. 000 zł i szereg innych zobowiązań kredytowych oraz leasingowych. W tej sytuacji istnieje obawa, że w następstwie wszczęcia egzekucji administracyjnej bank dokonana wypowiedzenia linii kredytowej, co będzie skutkowało upadłością. Dalej spółka podniosła, że natychmiastowe wykonanie decyzji będzie skutkowało trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia jej płynności finansowej niezbędnej do bieżącego regulowania należności, w tym również wynagrodzeń pracowników. Zachwianie płynności finansowej i związane z tym wstrzymanie działalności oczywiście może przełożyć się na utratę pracy przez wiele osób zatrudnionych przez spółkę oraz wstrzymanie płatności innych zobowiązań publicznoprawnych (PIT-4, składki ZUS). Skarżąca zaakcentowała, że jest wieloletnim przedsiębiorcą o dobrej reputacji oraz działa lokalnie. Od 2008 r. należy do (...) Klubu Biznesu - Związku Pracodawców; od kilku lat stale większa zatrudnienie, co przedkłada się na wysokość kwot płaconych zaliczek na podatek dochodowy tytułu oraz składek na ubezpieczenie społeczne pracowników. Spółka wskazała również, że płaci inne zobowiązania publicznoprawne w znacznych kwotach: podatek od nieruchomości, opłaty ekologiczne, których nie będzie mogła regulować, jeśli dojdzie do natychmiastowego wykonania decyzji. Skarżąca dodała, że zrobi wszystko, aby kwota zaległości podatkowej po zweryfikowaniu prawidłowości decyzji w drodze kontroli sądowej była możliwa przez nią do spełnienia. Zwróciła przy tym uwagę na zabezpieczenie interesu publicznego, gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego złożył wniosek o ustanowienie hipoteki na jej nieruchomościach. Końcowo skarżąca podkreśliła, że nigdy nie posiadała zaległości podatkowych, oraz, że zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę. Do wniosku załączono kopie: deklaracji ZUS DRA za lata 2009-2014, deklaracji PIT-4 za lata 2009-2014, decyzji o przyznaniu pomocy z programu "Innowacyjna Gospodarka", umowy dotyczącej linii kredytowej w "B" S.A., wydruku ze strony internetowej (...) Klubu Biznesu-Związku Pracodawców. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje : W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Z konstrukcji wyżej wymienionej normy prawnej wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Jak przyjęto w orzecznictwie, sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie, bowiem samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia. Twierdzenia strony powinny również być poparte dokumentami źródłowymi (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r. II FZ 666/06 oraz z dnia 27 września 2012 r. II FZ 781/12 publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przesłanki uwzględnienia przez sąd wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zostały wymienione alternatywnie i w sposób wyczerpujący (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez pojęcie "znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę - majątkową, a także niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt I OZ 1588/06 - niepubl., postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1386/07, niepubl.; postanowienie NSA z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 386/08). Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt I FZ 37/14 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotnym jest, że podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności, mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04 publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W świetle powyższego, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała dostatecznie konieczności udzielenia jej ochrony tymczasowej. Wprawdzie we wniosku wskazywano, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego i ściągnięcie całej kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami mogłoby zachwiać płynnością finansową spółki, która jest kluczowa dla zapewnienia ciągłości pracy przedsiębiorstwa. Skarżąca argumentowała, że uzyskała dofinansowanie projektu z programu "Innowacyjna Gospodarka" w kwocie 2.952.000 zł. Ponadto egzekucja zaległości podatkowej będzie się wiązać z wypowiedzeniem umowy dotyczącej linii kredytowej w rachunku bieżącym, redukcją zatrudnienia, utratą dobrej marki, wiarygodności spółki i w konsekwencji zagrozi dalszemu jej istnieniu. Jednakże w ocenie Sądu, podnoszone okoliczności co do możliwości wystąpienia tych zagrożeń nie zostały poparte żadnymi danymi liczbowymi i stosowną dokumentacją, odnoszącą się do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych spółki. W szczególności skarżąca nie przedstawiła żadnych danych dotyczących majątku ruchomego i nieruchomego, wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, posiadanych wierzytelności, co uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na prowadzoną przez spółkę działalność gospodarczą. Podkreślić należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zdaniem Sądu, nie można jednoznacznie stwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje w omawianym stanie sprawy automatycznie skutki wskazane we wniosku, tj. utratę płynności finansowej oraz upadłość spółki. Wnioskowanie takie należy uznać za co najmniej przedwczesne wobec nieznajomości przez Sąd sytuacji finansowej spółki. Oceny tej nie zmienia okoliczność załączenia do wniosku kopii umowy z bankiem dotyczącej linii kredytowej, decyzji w sprawie przyznania dofinansowania, oraz dokumentacji dotyczącej wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, wysokości zaliczek na podatek dochodowy oraz danych dotyczących wzrostu zatrudnienia w spółce w latach 2009-2014. W orzecznictwie podkreśla się, że niewątpliwie zakończenie bytu prawnego przedsiębiorstwa czy też innego podmiotu jest skutkiem trudnym do odwrócenia i wysoce szkodliwym. Konieczne jednocześnie jest wykazanie szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest bowiem wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość ogłoszenia upadłości i zwolnienia pracowników bez poparcia tych przypuszczeń konkretnymi faktami (por. postanowienia NSA z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK 1243/08, zbiór LEX 575350, postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn.akt. II GZ 537/11- publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy również zaakcentować, że egzekwowane roszczenie ma charakter pieniężny i z natury rzeczy skutki jego są odwracalne, albowiem w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi nadpłacone kwoty podlegać będą zwrotowi. Natomiast podnoszona we wniosku okoliczność ewentualnego wpisu hipoteki przymusowej ma na celu jedynie zabezpieczenie roszczeń wierzyciela publicznoprawnego, a nie wykonanie obowiązku i nie stanowi przesłanki, pozwalającej uwzględnić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Również fakt złożenia przez skarżącą wniosku o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz odsetkami za zwłokę pozostaje bez wpływu dla oceny ziszczenia się przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W ten sam sposób należy ocenić deklarację spłaty zaległości podatkowej po zakończeniu weryfikacji decyzji w drodze kontroli sądowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zamiar podatnika dobrowolnego spełnienia świadczeń publicznoprawnych nie stanowi okoliczności, która sama w sobie miałaby uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Konkludując, skarżąca nie wykazała w stopniu dostatecznym przesłanek przyznania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ogólnikowość twierdzeń skarżącej nie pozwala na zweryfikowanie, czy w istocie w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a jak wskazano ciężar wykazania występowania tych przesłanek spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie ochrony tymczasowej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.