I SA/Gd 654/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-10-18
Skład orzekający: Alicja Stępień, Ewa Kwarcińska, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na nabycie składników majątku przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową (SKOK), które nie są wykorzystywane w działalności gospodarczej, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT i być potrącane w dacie ich poniesienia?Ratio decidendi
Wydatki na nabycie składników majątku przez SKOK, które nie są wykorzystywane w działalności gospodarczej (ponieważ SKOK takiej nie prowadzi), nie mogą być kwalifikowane jako środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne podlegające amortyzacji. Skoro nie podlegają wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o CIT, powinny być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów bezpośrednio w dacie ich poniesienia, o ile są związane z celem uzyskania przychodów z działalności statutowej.Stan faktyczny
Skarżąca, spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa (SKOK), wystąpiła o indywidualną interpretację podatkową dotyczącą możliwości zaliczenia wydatków na nabycie składników majątku (nieruchomości, sprzęt biurowy, środki transportu) do kosztów uzyskania przychodów. SKOK prowadzi działalność niezarobkową, statutową, skierowaną do członków. Minister Finansów uznał, że skoro SKOK nie prowadzi działalności gospodarczej, nabywane składniki majątku nie mogą być uznane za środki trwałe podlegające amortyzacji, a wydatki na ich nabycie nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną indywidualną interpretację Ministra Finansów, stwierdził, że nie może być ona wykonana, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.),, Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 października 2011 r. sprawy ze skargi A na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 15 marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1. uchyla indywidualną interpretację; 2. określa, że indywidualna interpretacja nie może być wykonana; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Gd 654/11
UZASADNIENIE
A w G. wystąpiła do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. Skarżąca wskazała, że prowadzi działalność na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 1, poz. 2 ze zm., dalej jako ustawa o SKOK), a także ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 ze zm.) w zakresie nieuregulowanym odmiennie przepisami ustawy o SKOK. Działalność skarżącej ma charakter niezarobkowy, polega na gromadzeniu środków pieniężnych wyłącznie swoich członków, udzielaniu im pożyczek i kredytów, przeprowadzaniu na ich zlecenie rozliczeń finansowych oraz pośredniczeniu przy zawieraniu umów ubezpieczenia. W ramach prowadzonej działalności statutowej skarżąca nabywała w latach 2007-2010 oraz zamierza nabyć w przyszłości składniki majątku, takie jak nieruchomości gruntowe, budynki, lokale, prawo użytkowania wieczystego gruntu, urządzenia i sprzęt biurowy (meble, komputery, serwery, urządzenia klimatyzacyjne, wielofunkcyjne i telekomunikacyjne), środki transportu oraz inne składniki majątku niezbędne do jej prowadzenia. Skarżąca wskazała również, że nabywane składniki majątku stanowią jej własność lub współwłasność, są kompletne i zdatne do użytku, a przewidywany okres ich używania jest dłuższy niż rok. Końcowo poinformowała, że z tytułu działalności statutowej osiąga przychody, które podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych; dochody skarżącej nie korzystają ze zwolnień od opodatkowania tym podatkiem.
W związku z powyższym skarżąca zwróciła się z zapytaniem, czy ponoszone przez nią wydatki na nabycie wymienionych składników majątku stanowią koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm., dalej jako u.p.d.o.p.), które – zgodnie z art. 15 ust. 4d u.p.d.o.p. – są potrącane w dacie ich poniesienia.
W ocenie skarżącej na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć pozytywnie. Skarżąca zwróciła uwagę, że prowadzona przez nią działalność statutowa, zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o SKOK, ma charakter niezarobkowy i nie może być uznana za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako O.p.). Jednocześnie skarżąca, posiadając status spółdzielni, ma osobowość prawną i jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych; podstawę opodatkowania stanowi nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania. Następnie przywołała przepisy u.p.d.o.p. regulujące kwestie kosztów uzyskania przychodów (art. 15 ust. 1 i 6, art. 16 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p.) oraz amortyzacji środków trwałych (art. 16a ust. 1, art. 16b ust. 1 u.p.d.o.p.). Zdaniem skarżącej analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że skoro nabywane przez nią składniki majątku nie stanowią środków trwałych ani wartości niematerialnych i prawnych w rozumieniu u.p.d.o.p. (o takiej ich kwalifikacji przesądzałoby wykorzystywanie ich w prowadzonej działalności gospodarczej, której skarżąca nie prowadzi), to do wydatków na ich nabycie nie maja zastosowania wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych. W związku z tym ponoszone przez skarżącą wydatki na zakup wskazanych składników majątku, które wykorzystywane są w prowadzonej działalności statutowej stanowią koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., które skarżąca uprawniona jest potrącać co do zasady w dacie ich poniesienie jako koszty pośrednie (art. 15 ust. 4-4d u.p.d.o.p.). Takie stanowisko przestawione zostało w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 1760/09 i II FSK 1761/09.
Minister Finansów w zaskarżonej interpretacji z dnia 15 marca 2011 r. uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ przywołał brzmienie art. 15 ust. 1 i ust. 6, art. 16 ust. 1 pkt 1, art. 16a ust. 1 i ust. 2, art. 16b ust. 1 u.p.d.o.p., które odnoszą się do kwestii kosztów uzyskania przychodów, a także amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Omówił także pojęcie działalności gospodarczej na gruncie ustawy – Ordynacja podatkowa i ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.). Następnie organ podatkowy wskazał, że zasady funkcjonowania spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych reguluje ustawa o SKOK. W świetle jej przepisów skarżąca jest spółdzielnią (art. 2), której celem jest gromadzenie środków pieniężnych wyłącznie swoich członków, udzielanie im pożyczek i kredytów, przeprowadzanie na ich zlecenie rozliczeń finansowych oraz pośredniczenie przy zawieraniu umów ubezpieczenia (art. 3 ust. 1); prowadzona przez nią działalność jest niezarobkowa (art. 3 ust. 2). Z przywołanych uregulowań prawnych Minister Finansów wywiódł, że niezarobkowy charakter wykonywanej przez skarżącą działalności, która skierowana jest do jej członków, wskazuje, że nie prowadzi ona działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów prawa podatkowego. W konsekwencji składniki majątku nabywane przez skarżącą i używane dla celów prowadzonej przez nią działalności nie spełniają warunku wykorzystywania na potrzeby związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, o którym mowa w art. 16a i 16b u.p.d.o.p. Zatem nie mogą zostać zaliczone do kategorii podlegających amortyzacji środków trwałych, co nie oznacza, że nie stanowią one środków trwałych, czy też wartości niematerialnych i prawnych w rozumieniu przepisów u.p.d.o.p. Ustawodawca bowiem rozróżnił środki trwałe i wartości niematerialne i prawne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, które podlegają amortyzacji, kierując się kryterium sposobu ich wykorzystywania przez podatnika, co potwierdza brzmienie art. 16c, art. 17 ust. 1 pkt 6c i pkt 39 oraz ust. 1b i ust. 4u u.p.d.o.p. Organ wskazał przy tym, że w świetle zapisów art. 16d ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c) u.p.d.o.p. składnik majątkowy, który nie przynosi ekonomicznych korzyści, nie jest wykorzystywany w działalności dla celów zarobkowych, ale oddany do nieodpłatnego używania, nie traci przymiotu środka trwałego.
Zdaniem organu, w świetle obowiązujących przepisów, wydatki ponoszone przez skarżącą na nabycie opisanych we wniosku składników majątku wykorzystywanych w prowadzonej przez nią działalności statutowej kwalifikować należy jako wydatki na nabycie środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Ponoszone są bowiem w celu uzyskania przychodów. Jednocześnie, z uwagi na brzmienie art. 16 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., nie mogą stanowić one kosztów uzyskania przychodów skarżącej w dacie ich poniesienia jako koszty pośrednie, o których mowa w art. 15 ust. 4d u.p.d.o.p. Tym samym skarżąca nie jest uprawniona do potrącania tego rodzaju wydatków jako kosztów uzyskania przychodów do momentu odpłatnego zbycia środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.
Końcowo organ wyjaśnił, że powoływane przez skarżącą orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie mają charakteru wiążącego w niniejszej sprawie.
Pismem z dnia 31 marca 2011 r. pełnomocnik skarżącej wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu powielił w zasadzie w całości stanowisko i argumentację przedstawioną we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, w świetle której definicja legalna środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zawarta została w art. 16a i art. 16b u.p.d.o.p. Pojęcia te – zgodnie z zasadami wykładni prawa (językowej i systemowej wewnętrznej) – używane są w pozostałych przepisach u.p.d.o.p. i powinny być interpretowane w sposób, w jakim zostały one zdefiniowane ww. przepisach. Pełnomocnik skarżącej nie podzielił tym samym poglądu organu podatkowego, który przyjął, że na gruncie przepisów u.p.d.o.p. można rozróżnić dwa rodzaje środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przyjmując jako kryterium podziału to czy podlegają one amortyzacji, czy też nie. Zwrócił uwagę, że stanowisko skarżącej podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w kolejnym wyroku z dnia 8 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1918/09, w którym potwierdził, że składniki majątkowe nabywane przez spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów bez względu na ich wartość w dacie poniesienia wydatku.
Organ podatkowy nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając przedmiotowej interpretacji naruszenie przepisu art. 15 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 1 oraz art. 16a ust. 1 i art. 16b ust. 2 u.p.d.o.p. Pełnomocnik skarżącej wniósł o jej uchylenie w całości zasądzenie kosztów postępowania. Argumentacja przedstawiona w skardze jest tożsama z dotychczasowym stanowiskiem skarżącej oraz jego uzasadnieniem prezentowanym zarówno we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji, jak i w wezwaniu o usunięcie naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ustosunkowując się do stanowiska sądów administracyjnych przedstawionego w powoływanych przez skarżącą wyrokach organ podatkowy wskazał, że z ich uzasadnienia nie wynika, aby NSA przy rozstrzyganiu tych spraw – poza przepisami art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 1, art. 16a oraz art. 16b u.p.d.o.p. – wziął pod uwagę pozostałe przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, na które powołał się organ w zaskarżonej interpretacji. Wskazał przy tym, że stanowisko organu zostało potwierdzone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 338/10.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
I.
Stanowisko Ministra Finansów Sąd ocenił jako nieprawidłowe.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest, czy składniki majątku nabywane przez skarżącą w celu realizacji jej zadań statutowych stanowią koszt uzyskania przychodów a wydatki na ich nabycie mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów bezpośrednio, w dacie ich dokonania.
II.
Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela prezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 16 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 1760/09 i II FSK 1761/09 oraz z dnia 8 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1918/09 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) pogląd, że składniki majątku nabyte w celu realizacji zadań statutowych spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej stanowią koszt uzyskania przychodów, a wydatki poniesione na ich nabycie mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów bezpośrednio, w dacie ich dokonania, o ile oczywiście są poniesione w celu uzyskania przychodów (w celu prowadzenia działalności statutowej). NSA postawił tezę, że jeżeli źródłem przychodów osoby prawnej jest działalność statutowa, koszty związane z tą działalnością mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Osoba prawna, która nie prowadzi działalności gospodarczej, nie może nabyć lub wytworzyć środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, o jakich mowa w art. 16a ust. 1 i ust. 2 oraz w art. 16b ust. 1 i ust. 2 pkt 4 u.p.d.o.p., w związku z czym nie może ich także amortyzować. Wydatki na nabycie takich składników majątku, które stanowiłyby środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, gdyby ta osoba prawna prowadziła działalność gospodarczą, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w sposób bezpośredni. Podkreślić przy tym należy, że powołane wyroki zapadły w analogicznym stanie co rozpoznawana sprawa zarówno podmiotowo (stronami były spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe), jak i przedmiotowo (kwalifikacja wydatków poniesionych na zakup składników majątku wykorzystywanych na potrzeby prowadzonej działalności statutowej). Nie uległ także zmianie stan prawny.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych regulują opodatkowanie podatkiem dochodowym osób prawnych i spółek kapitałowych w organizacji (art. 1 ust. 1 u.p.d.o.p.). Przedmiotem opodatkowania tym podatkiem jest – zgodnie z art. 7 ust. 1 u.p.d.o.p. – dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty, za wyjątkiem niektórych przychodów nierezydentów oraz przychodów z dywidend i z udziału w zyskach osób prawnych. Dochodem, zaś jest, z zastrzeżeniem uregulowań szczególnych zawartych w art. 10 i art. 11, które dotyczą określenia dochodu z udziału w zyskach osób prawnych oraz opodatkowania podmiotów powiązanych, nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym (art. 7 ust. 2 u.p.d.o.p.). Skoro osobami prawnymi są nie tylko spółki kapitałowe, powołane w celu prowadzenia działalności gospodarczej, ale również przykładowo fundacje, spółdzielnie, stowarzyszenia, których celem nie jest prowadzenie działalności gospodarczej (aczkolwiek czasem taką działalność prowadzą), należy uznać, że ustawa nie wiąże podmiotowości podatkowej z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, ale z jego statusem prawnym. Podmiotowość podatkowa skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych nie jest sporna skoro, zgodnie z art. 2 ustawy o SKOK jest ona spółdzielnią; posiada zatem osobowość prawną. Nie jest również sporne, że nie prowadzi ona działalności gospodarczej, a działalność jej ma charakter niezarobkowy, co wynika wprost z ustawowej regulacji jej zadań określonych w art. 3 ust 1 i 3 ustawy o SKOK.
Jeżeli zatem podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych są także podmioty nieprowadzące działalności gospodarczej, to opodatkowaniu podlega uzyskany przez nie dochód "bez względu na rodzaj źródeł przychodów". W konsekwencji, gdy działalność skarżącej, polegająca na realizacji statutowych zadań, przynosi określone przychody z opłat, prowizji i odsetek z tytułu udzielonych pożyczek i kredytów, dokonywanych na zlecenie rozliczeń finansowych, pośrednictwa przy zawieraniu umów ubezpieczenia, to uzyskany z tej działalności dochód, stanowić będzie przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych.
Rozpoznając niniejszą sprawę nie można tracić z pola widzenia podstawowego elementu konstrukcyjnego podatku dochodowego, jakim jest kategoria dochodu rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania. Możliwość pomniejszenia, dla celów podatkowych, uzyskanego przychodu o koszty jego uzyskania, stanowi istotę podatku dochodowego jako podatku – co do zasady – obciążającego przysporzenie majątku, a nie cały uzyskiwany przychód. Od zasady tej istnieją wprawdzie wyjątki polegające wyłączeniu szeregu wydatków, wymienionych w art. 16 u.p.d.o.p., za podatkowe koszty uzyskania przychodów; nie zmienia to jednakże istoty opodatkowania. A zatem, jeżeli osoba prawna, jako podatnik podatku dochodowego od osób prawnych uzyskuje przychody z dowolnego źródła przychodów, także ze źródła, którym nie jest działalność gospodarcza, dla prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania tym podatkiem, a w konsekwencji także dla prawidłowego określenia podstawy opodatkowania, musi mieć możliwość rozpoznania kosztów uzyskania przychodów z tego źródła. Pozbawienie jej tej możliwości nie ma żadnego uzasadnienia normatywnego, a ponadto pozostaje w sprzeczności z istotą podatku dochodowego, jako podatku obciążającego dochód rozumiany jako przyrost czystego majątku, a nie cały uzyskany przychód (por. wyrok NSA z 16 lipca 2010 r., II FSK 1760/09).
III.
Przechodząc do rozważań nad sposobem rozliczenia kosztów nabycia wskazanych składników majątku skarżącej, które w przypadku prowadzenia przez nią działalności gospodarczej stanowiłyby środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, należy przywołać w pierwszej kolejności definicje środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. W świetle art. 16a ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.p. środkami trwałymi są stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością, maszyny, urządzenia i środki transportu oraz inne przedmioty o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 17a pkt 1 (czyli umowy leasingu); środkami trwałymi są także, niezależnie od przewidywanego okresu używania, przyjęte do używania inwestycje w obcych środkach trwałych, budynki i budowle wybudowane na cudzym gruncie oraz wymienione powyżej składniki majątku nie stanowiące własności lub współwłasności podatnika, wykorzystywane przez niego na potrzeby związane z prowadzoną działalnością na podstawie umowy leasingu, zawartej z właścicielem lub współwłaścicielami tych składników, jeżeli odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający. Natomiast zgodnie z art. 16b ust. 1 wartościami niematerialnymi i prawnymi są nabyte, nadające się do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia do używania spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, autorskie lub pokrewne prawa majątkowe, licencje, prawa do wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych i zdobniczych oraz wartość stanowiąca równowartość uzyskanych informacji związanych z wiedzą w dziedzinie przemysłowej, handlowej, naukowej lub organizacyjnej (know-how), o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane przez niego do używania na podstawie umowy licencyjnej (sublicencji), umowy najmu, dzierżawy lub leasingu; zgodnie z art. 16b ust. 2 pkt 4 u.p.d.o.p. wartościami niematerialnymi i prawnymi są także wymienione wyżej składniki majątku, nie stanowiące własności lub współwłasności podatnika, wykorzystywane przez niego na potrzeby związane z prowadzoną działalnością na podstawie umowy leasingu z właścicielem lub współwłaścicielami albo uprawnionymi do korzystania z tych wartości, jeżeli odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający.
Przyjęte przez ustawodawcę zróżnicowanie na składniki majątku wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz na składniki majątku, które nie są wykorzystywane na tak opisane potrzeby jest istotne przy kwalifikowaniu określonych składników majątku do podlegających amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych oraz do wykluczenia określonych składników majątku z tego zbioru i w konsekwencji do uznania, że amortyzacji one nie podlegają. Wskazane we wniosku nabywane składniki majątku skarżącej w przypadku prowadzenia przez nią działalności gospodarczej wypełniałyby te definicje stanowiąc odpowiednio środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne. Skarżąca jednak nie prowadzi działalności gospodarczej tym samym składniki te nie mogą być zakwalifikowane do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z powodu niespełnienia warunku, jakim jest wykorzystywanie na potrzeby związane z działalnością gospodarczą.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 zdanie pierwsze u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. Kosztami uzyskania przychodów są także (ust. 6) odpisy amortyzacyjne, czyli odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, dokonywane zgodnie z przepisami art. 16a-16m u.p.d.o.p. Zarazem do kosztów, które nie uważa się za koszty uzyskania przychodów, należą także wydatki na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.p.); wydatki te, zaktualizowane i pomniejszone o sumę odpisów amortyzacyjnych, są jednak kosztem uzyskania przychodów w przypadku odpłatnego zbycia środków trwałych lub wartości niematerialnych lub prawnych, bez względu na czas ich poniesienia.
W świetle powołanych regulacji wskazane we wniosku o wydanie interpretacji składniki majątku nie mogą być uznane za środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, gdyż nie są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, takiej bowiem działalności skarżąca nie prowadzi. Tym samym nie mogą być amortyzowane, a jednocześnie wydatki na ich nabycie nie są wyłączone z zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.p.
Nie odnosi się do nich także zasada zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów w przypadku odpłatnego zbycia (art. 16 ust. 1 pkt 1 in fine u.p.d.o.p.).
W tej sytuacji kwalifikacja prawnopodatkowa tych wydatków opierać się musi na ogólnej regule, określonej w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
Jeżeli zatem przedmiotowe składniki majątku nabywane są w celu realizacji zadań statutowych skarżącej, a źródłem jej przychodów jest wykonywanie tych zadań, to wydatki na nabycie tych składników majątku powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w sposób bezpośredni, w dacie ich dokonania. Przy czym związek poniesionych wydatków na ten cel z uzyskiwanymi bądź spodziewanymi przychodami, musi być wykazany zwłaszcza w sytuacji, gdy zasadniczym statutowym celem skarżącej nie jest działalność przynosząca dochód (przychód).
Nie sposób podzielić argumentacji organu, że rozpoznając niniejszą sprawę należy wziąć pod uwagę treść pozostałych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w których ustawodawca posłużył się pojęciami "środek trwały" lub "wartości niematerialne i prawne", tj. przepisów o zwolnieniach od podatku dochodowego od osób prawnych. Dokonując wykładni przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych w przedstawionym przez skarżącą stanie faktycznym zdaniem Sądu bezcelowym jest dokonywanie rozważań z uwzględnieniem przepisów dotyczących zwolnień od podatku, skoro wnioskodawca w stanie faktycznym wyraźnie wskazuje, że nie korzysta ani ze zwolnień podmiotowych, ani też przedmiotowych.
Ponownie wydając interpretację Minister Finansów uwzględni wyrażoną wyżej ocenę prawną.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. – p.p.s.a.) orzekł jak w pkt. 1 sentencji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej interpretacji wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.
EK/MH
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło