I SA/Gd 654/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. S. o wstrzymanie wykonania tytułów egzekucyjnych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 14 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić wniosek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 14 maja 2018 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego, F. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, sformułował wniosek "o wstrzymanie wykonania tytułów egzekucyjnych, objętych zarzutem przedawnienia". Uzasadniając powyższy wniosek, skarżący podniósł, że postępowanie egzekucyjne może prowadzić do pozbawienia go środków pieniężnych niezbędnych do egzystencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania nie może być każda działalność organów administracyjnych, lecz tylko ta wskazana w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1308) – zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przedmiotem złożonego wniosku nie jest żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, lecz żądanie wstrzymania wykonania przez sąd administracyjny "tytułów egzekucyjnych, objętych zarzutem przedawnienia". Rozpoznając wniosek skarżącego, przede wszystkim wyjaśnić należy, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, bowiem wstrzymania czynności egzekucyjnych może dokonać w aktualnym stanie prawnym organ egzekucyjny na podstawie art. 17 § 2, art. 23 § 6, art. 35a, art. 54 § 1 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.), zaś zgodnie z art. 35 tej ustawy postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu z mocy prawa. Wynika z tego, że wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego podlega rozpoznaniu w postępowaniu egzekucyjnym przez organ właściwy do jego przeprowadzenia, a następnie orzeczenie organu egzekucyjnego podlega kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne sprawują jedynie kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym przez art. 3 p.p.s.a. Kontrola ta nie polega zaś na możliwości wstrzymania czynności egzekucyjnych. To ewentualne rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego może stanowić podstawę kontroli sądowoadministracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II OZ 1325/17, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W świetle powyższego stwierdzić należy, że brak jest podstaw prawnych do wstrzymania wykonania przez sąd administracyjny tytułów egzekucyjnych. Wymaga podkreślenia, że tytuł wykonawczy nie mieści się w kategorii decyzji lub postanowień, o których mowa w art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w pkt 2 powołanego przepisu. Tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym stanowiącym dowód istnienia niewykonania obowiązku wynikającego z przepisu prawa (por. postanowienie NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II FZ 340/13, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Konkludując, żądanie wstrzymania wykonania tytułów egzekucyjnych, czy też postępowania egzekucyjnego nie może zostać uwzględnione, albowiem nie są one objęte zakresem kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Orzeczenia w tym zakresie należą do właściwości organów egzekucyjnych, których sąd administracyjny nie może zastępować. Niezależnie od powyższego, należy zauważyć, że przedmiotem wstrzymania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być wyłącznie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają tego wykonania, a tym samym takie, które wywołują skutki materialnoprawne. (vide: postanowienie NSA z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt I OZ 371/05, LexPolonica Nr 402363). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy przy tym rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (vide: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (vide: T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 295 i n.). Cechy tej nie mają z kolei akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (vide: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186). Gdyby zatem wniosek skarżącego odnosił się do rozstrzygnięcia organu II instancji, utrzymującego w mocy postanowienie w przedmiocie odmowy uwzględnienia zgłoszonego zarzutu, to również nie podlegałby on uwzględnieniu. Akt administracyjny, jaki został wydany w przedmiotowej sprawie, w żadnej mierze nie określa powinnego, nakazanego lub zakazanego zachowania, a tym samym nie może stanowić podstawy do podejmowania przez organy podatkowe czynności zmierzających do doprowadzenia do stanu zgodnego z rozstrzygnięciem. W związku z tym wniosek złożony przez skarżącego należałoby uznać za bezzasadny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd oddalił wniosek strony.