I SA/Gd 661/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia NSA Sławomir Kozik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2016 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 13 kwietnia 2016 r. nr {...} w przedmiocie czynności egzekucyjnych oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu zażalenia "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 22 lutego 2016 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Organ egzekucyjny - Dyrektor Izby Celnej w [...], prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. - dalej jako "Spółka", na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 13 marca 2015 r. wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w [...], obejmującego należność z tytułu kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł. W oparciu o ww. tytuł wykonawczy organ egzekucyjny, na podstawie zawiadomienia z dnia 26 stycznia 2016 r., dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w postaci "zwrotu dowodów rzeczowych zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] z dnia 30 listopada 2015 r.", u dłużnika zajętej wierzytelności - Dyrektora Izby Celnej w [...], które dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał w dniu 3 lutego 2016 r. Odpis przedmiotowego zajęcia doręczono zobowiązanej w dniu 2 lutego 2016 r. W odpowiedzi na zawiadomienie dłużnik zajętej wierzytelności poinformował, że tytułem dokonanego zajęcia przekazał organowi egzekucyjnemu kwotę 85 zł. Pismem z dnia 16 lutego 2016 r. Spółka, na podstawie art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) - dalej jako "u.p.e.a.", wniosła skargę na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z dnia 26 stycznia 2016 r. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wskazanego w zawiadomieniu o zajęciu. W uzasadnieniu wskazano, że czynność egzekucyjna stwierdzona w przedmiotowym zawiadomieniu nie może wywierać jakichkolwiek skutków prawnych, albowiem po raz kolejny nie określono substratu zajęcia - zgodnie z treścią przedmiotowego zawiadomienia o zajęciu - kwoty nieokreślonej wysokości. A zatem, po raz kolejny nie wskazano tytułu podstawy prawnej do zwrotu bliżej nieokreślonej stronie kwoty. Podniesiono, że prowadzenie egzekucji z przedmiotowej wierzytelności jest niedopuszczalne, albowiem brak w tym zakresie stosownego wniosku wierzyciela o przeprowadzenie egzekucji, a zatem doszło do prowadzenia egzekucji z wykorzystaniem innych środków aniżeli wskazane przez wierzyciela, co jest niedopuszczalne. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] oddalił skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej dokonanej zawiadomieniem z dnia 26 stycznia 2016 r. W złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu Spółka, wnosząc o jego zmianę w całości oraz uchylenie w całości zaskarżonej czynności egzekucyjnej i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wskazanego w zawiadomieniu o zajęciu, podtrzymała argumentację zaprezentowaną w skardze na czynność egzekucyjną. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] nie podzielił argumentacji żalącej się uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 13 kwietnia 2016 r. organ odwoławczy podniósł, że analizując dokonaną czynność egzekucyjną nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa, albowiem organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważnia go u.p.e.a. Wskazano, że egzekucja administracyjna z przedmiotowej wierzytelności jest dopuszczalna, zaś wskazany środek egzekucyjny został wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a) ww. ustawy, tj. egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych (art. 89 u.p.e.a.). Odnosząc się do argumentacji Spółki, że zaskarżona czynność egzekucyjna jest bezskuteczna, bowiem w zawiadomieniu z dnia 26 stycznia 2016 r. w żaden sposób nie wskazano substratu zajęcia, tj. tytułu podstawy prawnej do zwrotu bliżej nieokreślonej stronie kwoty, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] podniósł, że podstawą zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w drodze egzekucji administracyjnej jest wystawione przez organ egzekucyjny zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, zawierające wszystkie elementy niezbędne dla tego typu dokumentu określone w art. 67 § 2 u.p.e.a., a zarazem sporządzone według wzoru określonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Organ odwoławczy nie dopatrzył się także uchybień formalnych, albowiem druk zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z dnia 26 stycznia 2016 r. odpowiada wzorowi określonemu w załączniku nr 5 obowiązującego w dniu jego wystawienia rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2310) oraz zostało podpisane przez upoważnionego pracownika. Podsumowując Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wskazał, że czynność egzekucyjna dokonana na podstawie zawiadomienia z dnia 26 stycznia 2016 r. była prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami u.p.e.a. Zawiadomienie to zawiera wszystkie elementy, w związku z tym zobowiązana nie może mieć wątpliwości, jakich należności ono dotyczy. Zwrócono uwagę, że zarówno w art. 67 § 2 u.p.e.a., jak i załączniku nr 5 do ww. rozporządzenia, nie wskazano wymogu zawarcia w zawiadomieniu o zajęciu informacji wskazanych przez Spółkę zarówno w skardze na czynność egzekucyjną, jak i w zażaleniu na postanowienie z dnia 22 lutego 2016 r. W skardze na powyższe postanowienie organu odwoławczego Spółka, wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego i zasądzenie należnych kosztów postępowania wg norm przepisanych, zarzuciła mu rażącą obrazę przepisów art. 26 § 1 oraz art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. podnosząc, że zaskarżone zajęcie stanowi niedopuszczalne prowadzenie postępowania egzekucyjnego przy zastosowaniu innego środka egzekucyjnego aniżeli wskazany przez wierzyciela we wniosku egzekucyjnym. Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, tymczasem w niniejszej sprawie w tytule wykonawczym nie złożono wniosku zawierającego wskazanie wnioskowanych przez organ środków egzekucyjnych. Tym samym, tytuł wykonawczy jest obarczony wadą formalną. Podkreślono, że wierzyciel nie złożył wniosku o zastosowanie jakichkolwiek środków egzekucyjnych - nie można bowiem za taką czynność uznać posłużenia się stosownym wzorem formularza, brak jest przy tym jakiegokolwiek oświadczenia wierzyciela w zakresie, jakie środki egzekucyjne miałyby zostać użyte, tym bardziej, że podpis rzekomego wierzyciela nie znajduje się pod wskazaniem jakichkolwiek środków egzekucyjnych. Zdaniem Spółki, na gruncie niniejszego postępowania istotny jest jedynie fakt, że zastosowany przez organ egzekucyjny środek egzekucyjny nie został objęty wnioskiem wierzyciela. Na potwierdzenie słuszności prezentowanego stanowiska skarżąca przywołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Sz 513/05. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. W art. 27 § 1 ww. ustawy, określającym elementy składowe tytułu wykonawczego, w punkcie 11 wskazano, że tytuł wykonawczy zawiera wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Z kolei art. 67 § 1 u.p.e.a. stanowi, że z zastrzeżeniem art. 68 § 1, podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a) (w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych), stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. W wykonaniu powyższej delegacji ustawowej Minister Finansów wydał w dniu 17 grudnia 2015 r. rozporządzenie w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2310), gdzie w załączniku nr 5 określono wzór zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej. Zgodnie z art. 67 § 2 u.p.e.a. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Odnosząc powyższe regulacje do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wystawione przez organ egzekucyjny w dniu 26 stycznia 2016 r. zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zawiera wszystkie elementy niezbędne dla tego typu dokumentu określone w art. 67 § 2 u.p.e.a., przy czym zostało ono sporządzone wg wzoru określonego w ww. rozporządzeniu z dnia 17 grudnia 2015 r. Tym samym - wbrew zapatrywaniu strony skarżącej - nie jest ono obarczone żadną wadą formalną. W złożonej skardze Spółka zarzuciła, że w okolicznościach niniejszej sprawy w tytule wykonawczym nie wskazano wnioskowanych przez wierzyciela środków egzekucyjnych, co powoduje, że zastosowany środek de facto nie został objęty wnioskiem wierzyciela. Skarżąca powołała się przy tym na pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Sz 513/05. Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie nie podziela stanowiska strony skarżącej. Przede wszystkim Sąd zauważa, że wskazany przez Spółkę wyrok zapadł na tle odmiennego stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie z art. 28 u.p.e.a. we wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej wierzyciel może wskazać środek egzekucyjny. Wierzyciel powinien wskazać środek egzekucyjny, gdy wniosek dotyczy egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym. Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika jednoznacznie, że obligatoryjny obowiązek wskazania środka egzekucyjnego spoczywa na wierzycielu wyłącznie w sytuacji poddania egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Ponadto ustawodawca mówi wyraźnie o wniosku, a nie o tytule wykonawczym. Należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia nie z egzekucją należności niepieniężnych, lecz z egzekucją należności pieniężnych w postaci kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem, a więc wskazanie przez wierzyciela środka egzekucyjnego - nawet we wniosku o wszczęcie takiej egzekucji - nie jest obligatoryjne. Jednocześnie wymaga odnotowania, że w będącym przedmiotem oceny tytule wykonawczym z dnia 13 marca 2015 r., w części "POUCZENIE", wymienione zostały wszystkie środki egzekucyjne stosowane w egzekucji należności pieniężnych, określone w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. Przy czym ustawodawca pozostawił organowi egzekucyjnemu możliwość wyboru środka egzekucyjnego, gdyż na podstawie art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 446/16, LEX nr 2090639). Tym samym, organ odwoławczy trafnie uznał, że wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w [...] tytuł wykonawczy zawiera wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, a więc element określony w art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. Nie sposób również uznać, że brak w tytule wykonawczym konkretyzacji środka egzekucyjnego, który organ egzekucyjny ma stosować, stanowi rażącą obrazę przepisów art. 26 § 1 i art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. Przede wszystkim obowiązek wskazania w tytule wykonawczym wyłącznie tych środków egzekucyjnych, które organ egzekucyjny rzeczywiście zastosuje, nie wynika z żadnego przepisu. Zwrócić należy uwagę, że według postanowień art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. w tytule wykonawczym należy wskazać środki egzekucyjne stosowane w egzekucji należności pieniężnych. Użyte w tym przepisie sformułowanie "środki egzekucyjne stosowane w egzekucji" bez wątpienia oznacza wszystkie środki, jakie mogą być stosowane w egzekucji należności pieniężnych. Rację miałaby strona skarżąca, gdyby w omawianym przepisie mowa była np. o wskazaniu "środków egzekucyjnych, które zostaną zastosowane w egzekucji", a ponieważ redakcja przepisu jest inna, stanowisko skarżącej odnośnie do konieczności skonkretyzowania tych środków jest błędne (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2016 r. sygn. akt II FSK 1280/14, LEX nr 2082825). Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.[pic]