I SA/Gd 702/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Oleś (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Joanna Mierzejewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 listopada 2010 r. sprawy ze skargi T. L. na postanowienie Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 18 maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia 25 lutego 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., po rozpatrzeniu wniosku T.L. o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przyznał wnioskodawcy płatności z w/w tytułu na rok 2009 w łącznej wysokości 2.365,23 zł. Decyzję doręczono stronie w dniu 27 lutego 2010 r. T.L. nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 15 marca 2010 r. wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi pierwszej instancji błędy w ustaleniach faktycznych. Pismo zawierające odwołanie od decyzji zostało złożone osobiście w Biurze Powiatowym ARMiR w P. w dniu 15 marca 2010 r. Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. wydał w dniu 18 maja 2010 r. postanowienie, w którym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwana danej "K.p.a.") stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 25 lutego 2010 r. W ocenie organu wyższego stopnia T.L. wniósł przedmiotowe odwołanie z uchybieniem czternastodniowego terminu wynikającego z art. 129 § 2 K.p.a. W związku z prawidłowo dokonanym doręczeniem decyzji organu niższego stopnia w dniu 27 lutego 2010 r., termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie w sobotę 13 marca 2010 r., a nie jak przypuszczała strona z dniem 15 marca 2010 r. Organ zacytował art. 57 § 4 K.p.a. i wyjaśnił, że zgodnie z ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 28 ze zm.) sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy, a zatem upływający w ten dzień termin nie podlegał przedłużeniu do kolejnego dnia powszedniego. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie postanowienia Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia 18 maja 2010 r. skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, m. in. poprzez błędną wykładnię zwrotu "dzień ustawowo wolny od pracy". W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w obecnych uwarunkowaniach, ze względu na pięciodniowy tydzień pracy, sobotę należy traktować na równi z dniem ustawowo wolnym od pracy. W dniu tym zamkniętych jest bowiem większość urzędów pocztowych, państwowych oraz samorządowych. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, organ wyższego stopnia podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. W jego ocenie, pomimo istniejącej rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych odnośnie uznania soboty jako dnia wolnego od pracy, twierdzenia strony skarżącej, na tle obowiązującego stanu prawnego nie są prawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszej części "P.p.s.a"), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Oceniając zaskarżone postanowienie Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z punktu widzenia powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, iż nie narusza ono prawa, wobec czego skargę jako nieuzasadnioną oddalił. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny nie jest między stronami sporny, a istota sporu dotyczy kwestii zachowania wynikającego z art. 129 § 2 K.p.a. czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 25 lutego 2010 r. Z akt sprawy wynika, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 25 lutego 2010 r. przyznająca T.L. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009, została doręczona stronie w dniu 27 lutego 2010 r. Pismo zawierające odwołanie od decyzji zostało złożone w Biurze Powiatowym ARMiR w P. w dniu 15 marca 2010 r. Powyższa decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.). Z art. 21 ust. 1 tej ustawy wynika, iż z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie z art. 129 § 1 K.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2). Z kolei art. 134 K.p.a. stanowi, iż organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Kierując się dyspozycją powyższych przepisów Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. w postanowieniu z dnia 18 maja 2010 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, iż skoro decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie w dniu 27 lutego 2010 r., to czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 13 marca 2010 r. (sobota), a zatem złożenie odwołania w dniu 15 marca 2010 r. (poniedziałek) nastąpiło z uchybieniem terminu ustawowego. Słusznie organ odwoławczy wskazał na zastosowanie w sprawie art. 57 § 4 K.p.a. Przepis ten stanowi, iż jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Dniami ustawowo wolnymi od pracy są wszystkie niedziele oraz święta państwowe i katolickie określone w ustawie z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 28 ze zm.) tj.: 1 stycznia, drugi dzień Wielkanocy, 1 i 3 maja, pierwszy dzień Zielonych Świątek, Boże Ciało, 15 sierpnia, 1 i 11 listopada, 25 i 26 grudnia. Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę za dni ustawowo wolne od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 K.p.a. nie można uznać tzw. wolnych sobót wprowadzonych do Kodeksu pracy ustawą z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 24 poz.110). W tym miejscu należy wskazać, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych istniała zasadnicza rozbieżność co do interpretacji pojęcia "dzień ustawowo wolny od pracy" w rozumieniu art. 57 § 4 K.p.a. W postanowieniu z dnia 3 lutego 2000 r., sygn. akt III RN 195/99 (publ. OSNAP 2000/24/88) Sąd Najwyższy postawił tezę, iż "przepisy określające zasady liczenia terminów ustawowych, których zachowanie warunkuje skuteczne dokonanie przez stronę czynności procesowych, powinny być interpretowane i stosowane przy uwzględnieniu konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu, które wynikają z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji. 2. Przepis art. 57 § 4 k.p.a. ma służyć nie tylko zdyscyplinowaniu strony do przestrzegania ustawowo określonego terminu do wniesienia skargi, ale równocześnie nakazuje ostatni dzień tego terminu, aby - obiektywnie rzecz ujmując - strona miała zapewnione normalne warunki dla skorzystania z prawa wniesienia skargi także w ostatnim dniu terminu". W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że jakkolwiek sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy, to jednak strona nie ma zapewnionych normalnych warunków do skorzystania z prawa do wniesienia skargi ze względu na ograniczony czas pracy urzędów pocztowych. Powyższe stanowisko zaaprobował Sąd Najwyższy także w postanowieniach z dnia 22 lutego 2001 r., sygn. akt III RN 78/00 (publ. OSNP 2001/14/457) i z dnia 6 kwietnia 2001 r., sygn. akt III RN 83/00 (niepubl.). Sąd Najwyższy odstąpił jednak od powyżej cytowanej tezy w postanowieniu z dnia 4 listopada 2001 r., sygn. akt I CZ 116/01 (publ. LEX nr 52578), przyjmując, że "dodatkowe dni wolne od pracy (w tym soboty) nie są dniami uznanymi za ustawowo wolne od pracy w znaczeniu użytym w art. 115 k.c. i analogicznie także w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a.". W uzasadnieniu postanowienia SN stwierdził, że "stanowisko judykatury sformułowane na gruncie wykładni językowej i odwołujące się do brzmienia przepisu art. 115 k.c., nie pozostaje w sprzeczności z rezultatem, do jakiego prowadzi wykładnia funkcjonalna omawianego przepisu, nakazująca brać pod uwagę konsekwencje społeczne i ekonomiczne, do jakich prowadzić będzie określona interpretacja i wybrać taką, która prowadzi do konsekwencji najbardziej korzystnych, lecz równocześnie nakazująca, przy dokonywaniu wykładni przepisów, brać pod uwagę cel regulacji w nich zawartej. Przepisy określające sposób liczenia terminów procesowych poza zapewnieniem stronie warunków do skutecznego skorzystania z prawa do dokonania czynności procesowej mają równocześnie na celu zdyscyplinowanie strony do przestrzegania ustawowych terminów. Ta druga z ich funkcji ma istotne znaczenie dla stabilizacji zapadłych orzeczeń sądowych i pewności udzielonej stronom na ich podstawie ochrony prawnej. Prawidłowa wykładnia omawianych przepisów oparta być musi na zachowaniu równowagi obu wskazanych celów". Takie stanowisko zostało również zaprezentowane w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2003 r., sygn. akt III CZP 8/03 (publ. OSNC 2004/1/1; Lex nr 77172), której sąd nadał moc zasady prawnej: "Sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. w związku z art. 165 § 1 k.p.c.". W wyroku z dnia 7 marca 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 976/04 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż "w postępowaniu przed sądami administracyjnymi sobota jest traktowana obecnie na równi z dniami ustawowo wolnymi od pracy. Strona postępowania administracyjnego może więc pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że sobota jest traktowana jako dzień ustawowo wolny od pracy nie tylko w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz także w postępowaniu przed organami administracji na podstawie przepisów k.p.a.". Pogląd ten nie jest jednak rozpowszechniony w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 października 2007 r., sygn. akt I OSK 60/07 (publ. LEX nr 360279) stwierdził, że "soboty nie można uznać w obecnym stanie prawnym za dzień ustawowo wolny od pracy. Wniosek taki nie wynika bowiem z żadnej ustawy, w tym również z przyjętej w Kodeksie pracy zasady pięciodniowego tygodnia pracy. Brak jest podstaw do stosowania per analogia szczególnych unormowań przyjętych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy Ordynacji podatkowej". Podobne stanowisko zostało zaaprobowane w wielu wyrokach sądów administracyjnych, w tym w powołanych przez organ wyroku NSA z dnia 30 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 401/05 (publ. Lex nr 197607) oraz wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 940/08 (publ. LEX nr 519803). Również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd zaprezentowany w ostatnim z cytowanych orzeczeń. W tej sytuacji Sąd uznał, iż wniesienie przez T.L. odwołania od decyzji w dniu 15 marca 2010 r. (poniedziałek ) nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu wynikającego z art. 129 § 1 K.p.a., który w niniejszej sprawie upłynął bezskutecznie w dniu 13 marca 2010 r. (sobota). W świetle art. 57 § 4 K.p.a. sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy, a zatem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie nastąpił skutek w postaci przedłużenia terminu do wniesienia odwołania na najbliższy następny dzień powszedni tj. poniedziałek 15 marca 2010 r. Wobec tego Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu z dnia 18 maja 2010 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 25 lutego 2010 r. Nie daje podstaw do uwzględnienia skargi podnoszony przez stronę skarżącą argument, iż sobota nie jest "normalnym" dniem lecz dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 K.p.a. Tym samym Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę nie podziela poglądu wyrażonego w zacytowanej przez skarżącego uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2001 r., sygn. akt FPS 7/2000 (publ. Lex nr 47699), która straciła aktualność z uwagi na zmianę stanu prawnego. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.