I SA/Gd 769/15
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-04-04
Skład orzekający: Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, oparty jedynie na twierdzeniu o braku środków finansowych i groźbie utraty płynności finansowej, spełnia przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków)?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji, ponieważ skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji podatkowej spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Twierdzenia o braku środków finansowych i utracie płynności były gołosłowne i niepoparte dowodami, a analiza dokumentów złożonych w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że nie posiada środków na jej uiszczenie, a próby ściągnięcia kwoty spowodują utratę płynności finansowej i środków utrzymania. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: odmówić wstrzymania zaskarżonej decyzji.
Strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. decyzję z dnia 2 marca 2015 r., w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych.
W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż skarżąca nie posiada tak wysokiej kwoty do uiszczenia organowi podatkowemu, natomiast próby ściągnięcia tej kwoty od strony spowodują całkowite wstrzymanie jej płynności finansowej oraz utratę środków utrzymania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Przepis art. 61 P.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004).
Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 roku, FZ 496/2004). To wnioskujący ma więc obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu.
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi zostać zatem w sposób dostateczny uzasadniony, tj. należy wskazać na okoliczności, z których wynikałoby, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (tak: J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188, również postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 120/04).
W sytuacji gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia.
Tymczasem wniosek złożony w niniejszej sprawie nie zawiera w tym względzie żadnego uzasadnienia. Skarżąca, oprócz gołosłownego stwierdzenia, że nie posiada tak wysokiej kwoty do uiszczenia organowi podatkowemu, natomiast próby ściągnięcia tej kwoty od strony spowodują całkowite wstrzymanie jej płynności finansowej oraz utratę środków utrzymania, nie wskazała żadnych okoliczności świadczących o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować wskazane wyżej następstwa.
W aktach sprawy znajdują się co prawda dokumenty złożone przez skarżącą w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, jednakże Sąd nie jest zobowiązany, by przeszukiwać zgromadzony materiał dowodowy w celu odnalezienia argumentów przemawiających za stanowiskiem skarżącego, czy przeczących temu stanowisku. W judykaturze kładzie się nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. postanowienia NSA: z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11, z dnia 28 września 2011r., sygn. akt I FZ 219/11 czy z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07). Skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Informacje wynikające z akt sprawy powinny w takim przypadku stanowić podstawę jedynie weryfikacji i uzupełnienia twierdzeń zawartych we wniosku kierowanym w trybie art. 61 P.p.s.a. W ocenie Sądu w taki właśnie sposób należy odczytywać sens unormowania zawartego w art. 133 § 1 powołanej ustawy znajdującego odpowiednie zastosowanie w postępowaniu wpadkowym dotyczącym wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracji publicznej (art. 133 § 1 w związku z art. 166 P.p.s.a.).
Ponadto Sąd wskazuje, że z znajdujących się w aktach sprawy dokumentów złożonych w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, nie wynika aby wykonanie ww. decyzji spowodować miało trudne do odwrócenia skutki czy niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody. Wynika z nich bowiem, że skarżąca regularnie otrzymuje znaczne środki finansowe (7.104 zł), ma zapewnione warunki mieszkaniowe, nie wykazuje przy tym żadnych problemów z regulowaniem bieżących zobowiązań i należności, a także nie korzysta z instytucjonalnej pomocy społecznej. Ponadto dokonała wpłaty 4.000 zł na poczet zaległości w podatku od czynności cywilnoprawnych, na dowód czego załączyła kopie potwierdzeń przelewów. Przy czym wskazania również wymaga, że analizując przedłożone dokumenty tut. Sąd postanowieniem z dnia 2 listopada 2015 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy.
Podkreślić też należy, że trudna sytuacja finansowa strony, nie może sama w sobie świadczyć o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są przesłankami tożsamymi z tymi przewidzianymi w ramach przyznania prawa pomocy. Wskazać też należy, iż w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.), wprowadzone zostały ograniczenia w prowadzeniu egzekucji (por. art. 8 – 10). Ograniczenia te gwarantują zachowanie zobowiązanemu i jego rodzinie warunków wystarczających, według ustawodawcy do humanitarnej egzystencji - choć niewątpliwie w gorszych standardach niż przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Pogorszenie jednak warunków egzystencji wnioskodawcy nie stanowi jeszcze powodu, aby wstrzymywać wykonanie ostatecznej decyzji administracyjnej (zob. postanowienie NSA z dnia 24 października 2005 roku, II GZ 111/05, postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11, baza CBOIS).
Sam fakt istnienia obowiązku wykonania decyzji nawet opiewającej na znaczną kwotę nie może stanowić przesłanki motywującej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Konieczność zapłaty zaległego podatku i związane z tym uszczuplenie majątku wnioskodawcy są zwykłym następstwem takiej decyzji. Obowiązkiem wnioskodawcy było uprawdopodobnienie, że na skutek egzekucji zaległości grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Tego jednak skarżący nie wykazał.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło