I SA/Gd 807/16
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-10-11
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Marek Kraus, Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie C-418/14, dotyczący sprzeczności z prawem unijnym przepisów krajowych o podatku akcyzowym, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA, jeśli podstawa faktyczna rozstrzygnięcia WSA opierała się na innych przepisach niż te, które zostały zakwestionowane przez TSUE?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA została odrzucona, ponieważ nie opierała się na ustawowej podstawie wznowienia. Choć TSUE orzekł o sprzeczności z prawem unijnym przepisów krajowych dotyczących podatku akcyzowego w przypadku uchybienia wymogom formalnym, to w rozpatrywanej sprawie WSA nie opierał swojego rozstrzygnięcia na tych konkretnych przepisach, lecz na innych uchybieniach dotyczących treści i terminowości oświadczeń nabywców. W związku z tym, nie zaszła tożsamość przepisu będącego przedmiotem oceny TSUE z prawną podstawą wydawania prawomocnego wyroku kończącego postępowanie.Stan faktyczny
Spółka A S.A. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku oddalającym jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego. Jako podstawę wznowienia spółka wskazała wyrok TSUE C-418/14, który orzekł o sprzeczności z prawem unijnym przepisów krajowych dotyczących automatycznego stosowania stawki podatku akcyzowego dla paliw silnikowych w przypadku uchybienia wymogom formalnym. Spółka argumentowała, że jej sprawa dotyczy podobnych kwestii, a naruszenia były jedynie omyłkami pisarskimi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w T. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I SA/Gd 29/13 w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 7 listopada 2012 r. nr. [...] w przedmiocie podatku akcyzowego p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.
A S.A. z siedzibą w T. wniosła w dniu 15 lipca 2016 r. skargę
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 29/13 oddalającym skargę Spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia
7 listopada 2012 r. w przedmiocie podatku akcyzowego za sierpień 2011 roku. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania oraz o zmianę powyżej opisanego wyroku poprzez uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia
7 listopada 2012 r. a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Jako przesłankę wznowienia Spółka wskazała art. 272 § 3 w zw. z art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej określana jako "p.p.s.a."), powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia
2 czerwca 2016 roku w sprawie C-418/14 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w którym orzeczono o sprzeczności z Dyrektywą Rady 2003/96/WE
z dnia 27 października 2003 roku w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych
i energii elektrycznej, zmienionej dyrektywą Rady 2004/75/WE z dnia 29 kwietnia 2004 roku, oraz z zasadą proporcjonalności przepisów krajowych, na mocy których uchybienie wymogom formalnym (w rozpatrywanej przez Trybunał sprawie - brak złożenia zestawienia oświadczeń nabywców, według których nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych w wyznaczonym terminie) skutkuje zastosowaniem do sprzedanego paliwa stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych, podczas gdy zostało stwierdzone, że przeznaczenie tego produktu do celów opałowych nie budzi wątpliwości. W niniejszej sprawie Trybunał uznał, że przepis prawa krajowego taki jak art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym, na podstawie którego w braku spełnienia warunków określonych
w ust. 5-15 tego przepisu (w sprawie C-418/14 w braku złożenia zestawienia oświadczeń nabywców w terminie) stawka podatku akcyzowego przewidziana
dla paliw silnikowych jest automatycznie stosowana do paliw do ogrzewania, mimo że są one wykorzystywane jako paliwa do ogrzewania, narusza ogólną systematykę
i cel dyrektywy 2003/96. Automatyczne stosowanie stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych w wypadku niedochowania wymogów formalnych narusza, zdaniem Trybunału, zasadę proporcjonalności.
Odnośnie kwestii dotyczącej zachowania terminu do wniesienia skargi skarżąca wskazała, że wskazany w podstawie wznowienia wyroku C-418/14 z 2 czerwca 2016 r. dotychczas nie został opublikowany.
W ocenie skarżącej art. 89 ustawy o podatku akcyzowym w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2014 roku dotyczy również decyzji zaskarżonych
w toku postępowania w sprawie ISA/Gd 29/13, zatem podniesione w skardze z dnia 26 listopada 2012 roku zarzuty naruszenia prawa materialnego pozostają aktualne.
Zdaniem Spółki nie uchybiła ona jakiemukolwiek terminowi, stwierdzona przez organ podatkowy nieprawidłowość dotyczy wyłącznie omyłki pisarskiej jaką stanowiło umieszczenie przez nabywcę niewłaściwej daty na oświadczeniu do faktury 320/ll/FVS AKC. Szczególnie rażącym naruszeniem jest zakwestionowanie przeznaczenia sprzedanych paliw mimo złożonego oświadczenia i pominięcie
przez organy celne faktu stałej współpracy stron i okoliczności wcześniejszego złożenia oświadczenia o zamiarze sprzedaży paliw z przeznaczeniem do celów opałowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem.
Jako prawną, ustawową podstawę wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 29/13 strona skarżąca wskazała art. 272 § 3
w zw. z art. 272 § 1 p.p.s.a. Z treści uzasadnienia skargi wynika, że strona skarżąca dostrzega, iż rozstrzygnięcie TSUE w sprawie C-418/14 zapadło "w ramach sporu
w przedmiocie odmowy przez organy celne skorzystania przez podatnika ze stawki podatku akcyzowego mającej zastosowanie do paliw do ogrzewania z powodu braku złożenia w terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń, według których nabywane wyroby są przeznaczana do celów opałowych (art. 89 ust. 14 ustawy
o podatku akcyzowym)".
W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie jest okolicznością sporną, że wyrok w sprawie I SA/Gd 29/13 nie został wydany na podstawie art. 89 ust. 14 ustawy
o podatku akcyzowym, albowiem podstawą rozstrzygnięcia na niekorzyść strony była ocena treści oświadczeń nabywców oleju, co skutkowało powołaniem jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia art. 89 ust. 5 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym. Uchybienia oświadczeń, wbrew wywodom strony skarżącej o "oczywistej omyłce" w ich treści, zostały zakwalifikowane jako uchybienie związane z uzyskiwaniem oświadczeń
w terminie późniejszym niż dzień nabycia oleju, co skutkuje odpowiedzialnością podatkową sprzedaży za wykorzystanie oleju opałowego niezgodnie
z przeznaczeniem.
W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku znalazło się stwierdzenie,
że nie można zastąpić braku oświadczenia czy też oświadczenia zawierającego omyłki dowodami sporządzonymi w późniejszym terminie.
Zgodnie z art. 272 § 3 w zw. z art. 272 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy TSUE orzekł o niezgodności z prawem wspólnotowym aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.
Zgodnie z wyrokiem TSUE w sprawie C-418/14 Dyrektywę Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej, zmienioną dyrektywą Rady 2004/75/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r.,
oraz zasadę proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że:
- nie sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na podstawie których sprzedawcy paliw są zobowiązani do złożenia w wyznaczonym terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców, według których nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych, oraz
- sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na mocy których w braku złożenia takiego zestawienia w wyznaczonym terminie, do sprzedanego paliwa stosowana jest stawka podatku akcyzowego przewidziana dla paliw silnikowych, podczas
gdy zostało stwierdzone, że przeznaczenie tego produktu do celów opałowych
nie budzi wątpliwości.
W sprawie I SA/Gd 29/13 przeznaczenie produktów do celów opałowych zostało zakwestionowane na podstawie zaoferowanych w postępowaniu podatkowym dowodów, wobec czego należy uznać, że nie została wskazana ustawowa podstawa wznowienia.
Wnioskowanie przedstawione w uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania o możliwości uznania uzasadnienia wyroku Trybunału za uwagi
o osądzonym charakterze "w zakresie nieprawidłowości regulacji wykluczającej stosowanie preferencyjnej stawki z powodu drobnego uchybienia wymogom formalnym" w ocenie Sądu nie jest trafne.
Skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom formalnym stawianym pismom strony (art. 46 p.p.s.a.), a ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia (art. 279 p.p.s.a.). Podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-274 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie, natomiast uzasadnienie podstaw wznowienia powinno zawierać
w szczególności powołanie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia.
Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym,
czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań Sąd skargę odrzuci.
Należy przy tym wskazać, iż samo sformułowanie podstawy w sposób odpowiadający przepisom art. 271-274 p.p.s.a. (powołanie się na te przepisy)
nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli
już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 ustawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt GSK 1242/04; z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 45/06 – niepubl.; z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FSK 607/06; postanowienie NSA z 7 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1722/11; analogiczne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie Sądu Najwyższego – por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 417/98 - OSNAPiUS 2000/6/254; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1969 r., sygn. akt III PZP 63/68 - NC 1969/12/208).
Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jako podstawę żądania wskazano art. 272 § 3 w zw. z art. 1 p.p.s.a., jednakże z przedstawionych przez stronę okoliczności i z uzasadnienia skargi o wznowienie wynika, że skarga
ta nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia.
Wobec potwierdzenia, że nie zachodzi tożsamość przepisu będącego przedmiotem oceny TSUE z prawną podstawą wydawania prawomocnego wyroku kończącego postępowanie w sprawie sygn. akt I SA/Gd 29/13, Sąd stwierdził,
że skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, co uzasadnia odrzucenie skargi (art. 280 § 1 zd. 2 p.p.s.a.).
Marginalnie należy stwierdzić, że brak podstaw do uznania aby skarga została wniesiona po terminie, albowiem Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd, że w przypadku rozstrzygnięcia organu międzynarodowego termin
do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w przypadku stron, które nie były stronami w postępowaniu przed organem międzynarodowym wynosi trzy miesiące
od daty publikacji tego rozstrzygnięcia, gdyż z tym dniem orzeczenie to wchodzi
w życie, a w przypadku stron, które brały udział w postępowaniu przed tym organem termin ten biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Znaczenie orzecznictwa TSUE dla zapewnienia jednolitej i prawidłowej wykładni oraz stosowania prawa unijnego przez wszystkie państwa członkowskie jest na tyle istotne, iż zgodnie z art. 273 § 3 p.p.s.a. zachodzi potrzeba wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego. Przypomnieć przy tym należy, iż doktryna pozostaje zgodna
co do tego, iż nawet wobec braku odpowiedniego przepisu krajowego w sprawie wznowienia postępowania, to wznowienie postępowania musiałoby nastąpić na mocy regulacji unijnych przez wzgląd na związanie państw członkowskich zasadą współpracy (por. postanowienie NSA z 8 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 2031/13).
W niniejszej sprawie termin został zachowany, mimo że w dniu wniesienia skargi orzeczenie TSUE C-418/14 nie zostało opublikowane. W ocenie Sądu brak podstaw do stwierdzenia przedwczesności, albowiem wyrok TSUE w sprawie
C-418/16 został opublikowany w dniu 8 sierpnia 2016 r., co potwierdza informacja
na stronie internetowej (Dz. Urz. UE C 287/7).
Z tych względów, wobec ustalenia, że skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, Sąd na mocy art. 280 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło