I SA/Gd 809/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 3 lipca 2019 r. sprawy ze skargi B. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 5 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ( daleej: DIAS ), działając na podstawie: art. 134 w związku z art. 141 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) - dalej jako K.p.a., art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) - dalej jako u.p.e.a., po rozpoznaniu zażalenia B. R. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 października 2018 r. oddalającego skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego dokonane w toku postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 7 sierpnia 2018 r., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: Postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 października 2018 r. zostało doręczone stronie zastępczo w trybie przewidzianym w art. 44 K.p.a. w dniu 3 grudnia 2018 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika bowiem, że zostało ono wysłane do zobowiązanej na prawidłowy adres miejsca zamieszkania ([...]-[...] G., ul. M.[...]). Przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach: 19 listopada 2018 r. i 27 listopada 2018 r., a następnie zwrócona nadawcy w dniu 4 grudnia 2018 r. Na dokumencie doręczenia znajduje się adnotacja o pozostawieniu adresatowi zawiadomienia o możliwości jej odbioru w dniu 19 listopada 2018 r. w Urzędzie Pocztowym [...] [...]. Informacje odnośnie przebiegu doręczenia przedmiotowej przesyłki o nr [...] pokrywają się z danymi wynikającymi z wydruku śledzenia przesyłek - usługi internetowej świadczonej przez Pocztę Polską S.A. (operatora pocztowego, za pośrednictwem którego dokonywano doręczenia). W tych warunkach DIAS, powołując się na treść art. 17 § 1 u.p.e.a. wskazał, że 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 10 grudnia 2018r., przy czym pouczenie o prawie i terminie do złożenia zażalenia znajdowało się w treści zaskarżonego postanowienia. Zatem zażalenie wniesione przez stronę w dniu 11 grudnia 2018r. nastąpiło z uchybieniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, co skutkowało obligatoryjnym stwierdzeniem tego faktu przez organ odwoławczy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów dotyczących obowiązku opłacania składek na podstawową opiekę zdrowotną, przepisów dotyczących spółek handlowych za swoje zobowiązania, przepisów dot. postępowania egzekucyjnego w administracji, zasad współżycia społecznego, podstawowych praw i obowiązków jednostki poprzez: • brak merytorycznego rozpatrzenia złożonego w sprawie zażalenia z uwagi na jednodniowe uchybienie terminu do jego złożenia; • nieistnienie zobowiązana po stronie skarżącej; • niedopuszczalność egzekucji administracyjnej; • brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, stwierdzając w uzasadnieniu skargi, że jednodniowe uchybienie terminu jest co najmniej niesłuszne i niesprawiedliwe. W odpowiedzi na skargę DIAS, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. 2018 r. poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu powodującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 30 października 2018 r. wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego zostało doręczone skarżącej w trybie art. 44 K.p.a., zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 tj. bezpośrednio adresatowi lub w trybie art. 43 K.p.a. - tj. dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej. Stosownie do art. 44 § 2 - § 4 K.p.a., zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w urzędzie, pocztowym, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa powyżej, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 44 K.p.a. a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki jak doręczenie rzeczywiste pisma adresatowi. Jednym ze skutków doręczenia pisma, również w trybie art. 44 K.p.a., jest rozpoczęcie biegu terminów przewidzianych w przepisach postępowania związanych z doręczeniem pisma. Skutki tego rodzaju doręczenia mogą być obalone przeciwdowodem potwierdzającym, że adresat pisma nie miał obiektywnej możliwości zapoznania się z treścią pisma doręczonego w trybie art. 44 K.p.a. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, zawierającej zaskarżone postanowienie z dnia 30 października 2018r., wynika, że zostało ono wysłane do B. R. na prawidłowy adres miejsca zamieszkania ([...]-[...] G., ul. M. [...]). Przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach: 19 listopada 2018 r. i 27 listopada 2018 r., a następnie zwrócona nadawcy w dniu 4 grudnia 2018 r. Co istotne, na dokumencie tym znajduje się stosowna adnotacja o pozostawieniu adresatowi zawiadomienia o możliwości jej odbioru w 19 listopada 2018r. w Urzędzie Pocztowym [...] [...]. Skutek wywodzony z art. 44 § 4 K.p.a. nastąpił więc w dniu 3 grudnia 2018 r. Niezależnie od powyższego w zaskarżonym postanowieniu DIAS dodał, że informacje odnośnie przebiegu doręczenia przedmiotowej przesyłki w pełni pokrywają się z danymi wynikającymi z wydruku śledzenia przesyłek - usługi internetowej świadczonej przez Pocztę Polską S.A. (operatora pocztowego, za pośrednictwem którego dokonywano doręczenia). Stosownie do art. 17 § 1 u.p.e.a., termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Pouczenie o prawie i terminie do złożenia zażalenia znajdowało się w treści zaskarżonego postanowienia. Sposób obliczania terminu określonego w dniach reguluje art. 57 § 1 K.p.a., stanowiący, że jeżeli początkiem terminu jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło, a upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jeżeli koniec terminu do dokonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą (art. 57 §4 ). Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe (art. 57 § 5 pkt 2). W niniejszej sprawie, w związku z doręczeniem skarżącej postanowienia organu egzekucyjnego w dniu 3 grudnia 2018 r., siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia rozpoczął swój bieg w dniu 4 grudnia 2018 r. i upłynął w dniu 10 grudnia 2018 r. W świetle powyższego, aby zachować termin, skarżąca musiała nadać zażalenie za pośrednictwem operatora wyznaczonego (lub też w inny przewidziany prawem sposób), do dnia 10 grudnia 2018 r. Tymczasem nadała zażalenie w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 11 grudnia 2018 r. Datę nadania wniesionego środka zaskarżenia potwierdza koperta, za pośrednictwem której dokonano tej czynności. Podkreślenia wymaga także to, że samo zażalenie opatrzone jest datą 11 grudnia 2018 r. Zdaniem Sądu, tylko bowiem zażalenie wniesione z zachowaniem terminu do jego wniesienia - wbrew stanowisku skarżącej upatrującej w jednodniowym uchybieniu terminu niesłuszność i nieprawidłowość zaskarżonego postanowienia - może podlegać rozpatrzeniu. W tej sytuacji należy kierować się normą, co słusznie skonstatował organ odwoławczy, że w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia zażalenia nie może on przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, ale ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 K.p.a. i nawet w przypadku nieznacznego przekroczenia terminu do złożenia ww. środka zaskarżenia zobowiązany jest do stwierdzenia uchybienia terminu do jego złożenia. Powoływanie się w skardze na nieznaczne uchybienie terminu wniesienia zażalenia nie jest istotne. Dla stwierdzenia uchybienia terminu bez znaczenia pozostaje okres spóźnienia. O uchybieniu terminu przesądza bowiem nawet jednodniowe jego niedotrzymanie, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Ponadto strona nie skorzystała z unormowań zawartych w przepisie art. 58 § 2 K.p.a. i nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie niedotrzymanego terminu. Innymi słowy, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości jak tylko wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybieniu terminu zgodnie z regulacją wskazanego wyżej przepisu art. 134 K.p.a., co wynika z ugruntowanego orzecznictwa w tej materii (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 stycznia 2018 r., II SA/Łd 812/17, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 lipca 2013 r., II SA/Go 391/13; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 czerwca 2013 r., II SA/Ol 284/13; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2013 r., III SA/Gd 321/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 października 2012 r., I SA/Wa 885/12). W sprawie incydentalnej dotyczącej rozstrzygnięcia w kwestii uchybienia terminu do wniesienia zażalenia Sąd nie jest uprawniony do dokonania oceny kwestii merytorycznych dotyczących skargi na czynność egzekucyjną. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.