I SA/Gd 813/12

Dnia 25 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" sp. z o.o. z siedzibą w G. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 maja 2012 roku, Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił "A" sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej w skrócie zwana Spółką) przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Zarządzeniem z dnia 15 lutego 2013 r. Spółka została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł. Odpis zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi strony w dniu 21 lutego 2013 r. W dniu 1 marca 2013 r. na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła kwota stanowiąca równowartość wpisu. Pismem nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 8 marca 2013 r. Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wskazane zostało, że jedyny członek zarządu Spółki, który jest uprawniony do dokonywania operacji finansowych i dysponowania kontem, w dniach od 12 lutego 2013 r. do 8 marca 2013 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. W związku z powyższym nie było możliwości aby dokonać przelewu z konta Spółki. Ostatecznie przelew został wykonany przez syna członka zarządu Spółki, z jego konta osobistego. Niemniej jednak nastąpiło to z jednodniowym opóźnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. Skarżący wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu powoływał się na okoliczność przebywania na urlopie w chwili doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu oraz zbyt późne przekazanie tego zarządzenia przez pracownicę skarżącego. W ocenie Sądu przedstawione przez stronę okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). Uchybienie w tym względzie, spowodowane nawet lekkim niedbalstwem, narusza obiektywny miernik staranności i stanowi podstawę do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu, skoro nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznością taką nie jest w ocenie Sądu fakt, że członek zarządu skarżącej Spółki przebywał na zwolnieniu lekarskim w czasie, gdy stronie doręczono wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. W orzecznictwie sądowym funkcjonuje bowiem pogląd, że nie każda choroba – niezdolność do pracy, powinna być uznana za przyczynę usprawiedliwiającą niedokonanie w terminie czynności procesowej, lecz jedynie taka, która rzeczywiście uniemożliwia dokonanie takiej czynności (por. postanowienia NSA: z dnia 10 kwietnia 2008 r., II OZ 310/08, z dnia 29 września 2012 r., sygn. akt I OZ 713/12, z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 310/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, sam fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim przez członka zarządu Spółki nie wskazuje jeszcze na brak możliwości uiszczenia wpisu we właściwym terminie. Należy zauważyć, że z przedstawionego przez A.S. zaświadczenia lekarskiego nie wynika, aby stan chorobowy był tego rodzaju, iż uniemożliwiał mu poruszanie się. W treści przedstawionego zaświadczenia, pod poz. 15, wyraźnie zostało zaznaczone, że "chory może chodzić". W sprawie nie zostało zatem uprawdopodobnione, aby członek zarządu nie miał możliwości udania się do banku celem dokonania przelewu. Nawet jeśli przyjąć, że taka możliwość nie istniała z uwagi na stan zdrowia, to nie zostało uprawdopodobnione przez stronę, że nie miała ona możliwości dokonania przelewu elektronicznego, za pośrednictwem serwisu internetowego banku czy też zlecenia go drogą telefoniczną poprzez tzw. infolinię. Poza tym skoro wpłata została ostatecznie dokonana przez syna członka zarządu Spółki, to brak jest podstaw do przyjęcia, że stan zdrowia A.S. był tego rodzaju, iż uniemożliwiał mu zapoznanie się z treścią zarządzenia i podjęcie odpowiednich kroków celem terminowego dokonania przelewu. Przede wszystkim wskazać jednak należy, że w przedmiotowym postępowaniu Spółka jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym. Niewątpliwe dysponujący fachową wiedzą pełnomocnik winien mieć na uwadze, że w związku z odmową przyznania prawa pomocy Spółka będzie zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi. Istniała zatem możliwość, aby niezwłocznie po otrzymaniu odpisu postanowienia sądu odmawiającego przyznania prawa pomocy – co miało miejsce w dniu 17 stycznia 2013 r. - zabezpieczyć na ten cel środki pieniężne, pozyskując je od strony. Pełnomocnik mógł to zatem uczynić, zanim jeszcze wystąpił stan chorobowy u członka zarządu Spółki. Znamienne jest przy tym, że zabezpieczeniu odpowiednich środków nie stała na przeszkodzie nieznajomość wysokości wpisu. Zarówno stronie jak i pełnomocnikowi znana była kwota, jaką Spółka będzie zobowiązana uiścić. O wysokości należnego wpisu nie powzięli bowiem wiedzy dopiero w dniu doręczenia odpisu zarządzenia z dnia 15 lutego 2013 r. Wysokość tej kwoty była znana już w dniu doręczenia pierwszego wezwania do uiszczenia wpisu tj. 28 sierpnia 2012 r. Oczywistym jest, że udzielenie pełnomocnictwa nie przerzuca na profesjonalnego pełnomocnika ciężarów finansowania postępowania sądowoadministracyjnego, jednakże pełnomocnik, któremu powierzono prowadzenie sprawy odpowiada za dokonywanie czynności procesowych w imieniu strony. Niemniej jednak fakt, że materialny obowiązek uiszczenia opłaty ciąży na samej stronie, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku zapewnienie skuteczności czynności procesowej, dokonywanej w granicach pełnomocnictwa. Obowiązku tego nie należy utożsamiać z koniecznością uiszczenia opłaty z własnych środków pełnomocnika, lecz z taką organizacją prowadzenia spraw strony w postępowaniu sądowym, która zapewni skuteczne dochodzenie jej praw i interesów. Pełnomocnik winien, kierując się logiką i doświadczeniem zawodowym związanym z prowadzeniem spraw sądowych czynić przewidywania co do przebiegu czynności procesowych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 października 2012 r., II FZ 517/12 dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.