I SA/Gd 822/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska po rozpoznaniu w dniu 17 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością postanawia oddalić wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. I SA/Gd 822/10 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu wniosku M. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, postanowieniem z 14 czerwca 2011 r. oddalił przedmiotowy wniosek. Dnia 12 lipca 2011 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z 14 czerwca 2011 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 19 lipca 2011 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z 14 czerwca 2011 r. w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem jego odrzucenia. Skarżący w dniu 19 sierpnia 2011 r. (data stempla pocztowego) wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 19 lipca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 6 grudnia 2011 r., I FZ 495/11 oddalił zażalenie skarżącego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 29 grudnia 2011 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z 19 lipca 2011 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem jego odrzucenia. Skarżący uiścił wpis w dniu 31 stycznia 2012 r. za pośrednictwem placówki pocztowej. Postanowieniem z 16 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w stwierdził, że skarżący uiścił wpis z uchybieniem siedmiodniowego terminu, który upłynął z dniem 30 stycznia 2012 r. i – na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270, dalej: P.p.s.a.) – odrzucił zażalenie. Sąd przyjął, że doręczenie przedmiotowego zarządzenia nastąpiło w dniu 23 stycznia 2012 r. w trybie art. 73 P.p.s.a. Ustalił, że pierwszego awizowania dokonano w dniu 9 stycznia 2010 r. i od tej daty biegł 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 1 i 3 P.p.s.a., z którego upływem nastąpił skutek prawny w postaci doręczenia zastępczego (tj. 23 stycznia 2012 r.). Nadmienił, że data, w której dokonano powtórnego awizowania nie ma wpływu na bieg terminu określonego w art. 73 § 1 i 3 P.p.s.a., termin do dokonania powtórnej awizacji ma wyłącznie charakter instrukcyjny. Sąd uznał, że faktyczny odbiór przesyłki w dniu 24 stycznia 2012 r. nie wywiera skutku prawnego doręczenia, bowiem skutek ten nastąpił z mocy prawa w dniu 23 stycznia 2012 r. (w trybie doręczenia zastępczego). Od tej więc daty rozpoczął bieg termin do uiszczenia wpisu. Odpis tego postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 12 marca 2012 r. (dowód: potwierdzenie odbioru – k. 151 akt). Skarżący w dniu 19 marca 2012 r. (dowód: data stempla pocztowego) złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, w którym wskazał, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego odebrał w dniu 24 stycznia 2012 r. na podstawie zawiadomienia pozostawionego przez Pocztę Polską. Zwrócił uwagę, że treść zawiadomienia nie zawierała informacji, kiedy upływa termin odbioru awizowanej przesyłki. W przekonaniu o terminowym jej odbiorze utwierdził go fakt, że przesyłka wciąż znajdowała się w placówce pocztowej, a nadto – w chwili jej odbioru – nie został poinformowany, że czynności tej dokonuje po upływie terminu. W jego ocenie w związku z faktycznym odbiorem przesyłki nie nastąpiła fikcja doręczenia. Należny wpis uiścił zatem w zakreślonym przez Sąd terminie. O uchybieniu terminu dowiedział się z postanowienia Sądu z 16 lutego 2012 r. Powołane okoliczności uprawdopodobniają brak jego winy w niezachowaniu terminu. Dodatkowo w piśmie z 7 sierpnia 2012 r. podkreślił, że nie może ponosić konsekwencji błędnych działań Poczty Polskiej. Jednocześnie wniósł zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 P.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu, bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez Sąd. Jak podkreślono wyżej jedną z przesłanek przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. wyroki: WSA w Warszawie z 18 marca 2010 r., IV SA/Wa 295/10, LEX nr 670948 i NSA z 14 lipca 2010 r., I FZ 226/10, LEX nr 658416). W przedmiotowej sprawie, jako okoliczność, która spowodowała uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie wnioskodawca wskazał na swoje przekonanie, że odbierając korespondencję w dniu 24 stycznia 2012 r. w placówce pocztowej, termin do uiszczenia należnego wpisu upływa w dniu 31 stycznia 2012 r. Jak już wyżej podkreślono, warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, przy czym winę pojmuje się w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności. Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez skarżącego. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. W ocenie Sądu zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 29 grudnia 2011 r. wzywające skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 19 lipca 2011 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia zostało doręczone skarżącemu zastępczo w dniu 23 stycznia 2012 r., a zatem ustawowy termin do uiszczenia wpisu sądowego upływał w dniu 30 stycznia 2012 r. Późniejsze odebranie pisma nie wywiera skutku, że zostało ono doręczone w dniu odebrania, gdy wcześniej nastąpił już skutek doręczenia na zasadzie art. 73 § 4 P.p.s.a. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12 lutego 2012 r., w sprawie sygn. akt II FSK 33/12 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W ocenie Sądu fakt odebrania, z poczty, po terminie skierowanej do skarżącego z Sądu korespondencji, nie może stanowić o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. Mając bowiem na uwadze treść przepisu art. 73 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że przesyłkę pocztową zawierającą zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gdańsku z 29 grudnia 2011 r. uznano za doręczoną skarżącemu w dniu 23 stycznia 2012 r., albowiem tego dnia upłynął czternastodniowy termin od daty pierwszego awizowania, które miało miejsce w dniu 9 stycznia 2012 r. Zatem, skoro w zawiadomieniu skierowanym do skarżącego (i przez niego odebranym) o pozostawieniu pisma sądowego w placówce pocztowej, zawarto informację o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, jak również skoro po niepodjęciu przez skarżącego przesyłki w ww. terminie pozostawiono powtórne zawiadomienie (również odebrane przez skarżącego) o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście od daty pierwszego zawiadomienia, to wprost można przypisać skarżącemu zaniedbanie w należytym zapoznaniu się z treścią zawiadomień (zwłaszcza drugiego) i obliczeniu w którym dniu przesyłka zostanie uznana za doręczoną. Gdyby skarżący zastosował się do skierowanego do niego drugiego zawiadomienia i dokonał prawidłowego obliczenia do kiedy istnieje możliwość odbioru pisma, prawidłowo by obliczył termin do złożenia zażalenia. W związku z tym uznać należało, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedopełnieniu obowiązku. Jak już wyżej zasygnalizowano o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie tego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1970 r., str. 136). Za takie powody uznaje się np. nagłą chorobę, awarię komunikacyjną, pożar, powódź. Podkreśla się przy tym, że w odróżnieniu od nagłej choroby, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, długotrwała niedyspozycja nie wyklucza dokonania konkretnej czynności procesowej, np. sporządzenia skargi i nadania tego pisma za pośrednictwem poczty – osobiście lub przez domownika (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r. sygn. akt I SA 1072/00, opubl. w: LEX nr 55307; wyrok NSA z dnia 1 marca 1999 r. sygn. akt II SA 45/99, LEX nr 46785; wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1999 r. sygn. akt III SA 1259/98, niepubl.). Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności w ocenie Sądu nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 P.p.s.a., tzn. strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminów. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.