I SA/Gd 830/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia G.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 830/12 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. postanawia: odrzucić zażalenie. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012 r., wydanym w sprawie niniejszej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił G.T. przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 16 stycznia 2013 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego T.N., wniósł na powyższe postanowienie zażalenie. Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FZ 118/13, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił zażalenie Wojewódzkiemu Sądu Administracyjnemu w Gdańsku celem usunięcia dostrzeżonych braków. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że ze złożonego do akt sprawy pełnomocnictwa z dnia 10 stycznia 2012 r. nie wynika, aby pełnomocnik, który w imieniu skarżącego podpisał i wniósł zażalenie, był do tego upoważniony. Tym samym zażalenie obarczone jest brakiem formalnym, uniemożliwiającym nadanie prawidłowego biegu temu pismu procesowemu. Wobec powyższego zarządzeniem z dnia 22 maja 2013 r., doręczonym w dniu 4 czerwca 2013 r., zobowiązano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego, z którego będzie wynikało umocowanie pełnomocnika do sporządzenia i wniesienia zażalenia do NSA w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 15 czerwca 2013 r. oświadczył, że nie ma kontaktu z klientem i nie może przedstawić żądanego pełnomocnictwa. Jednocześnie pełnomocnik wniósł na podstawie art. 44 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) o dopuszczenie go do czynności – wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 830/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym. Zatem gdy zażalenie jest podpisane przez pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4) konieczne jest dołączenie do pisma pełnomocnictwa – o czym stanowi wprost art. 46 § 3 p.p.s.a. Brak w powyższym zakresie uniemożliwia nadanie pismu (w tym przypadku zażaleniu) prawidłowego biegu. Tym samym brak w zakresie należytego umocowania pełnomocnika jest brakiem formalnym i jako taki podlega uzupełnieniu w trybie przewidzianym art. 49 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Rygorem właściwym dla uzupełniania braków formalnych zażalenia - stosownie do art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. - jest jego odrzucenie. W rozpatrywanej sprawie zarządzeniem z dnia 22 maja 2013 r., doręczonym w dniu 4 czerwca 2013 r., zobowiązano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego, z którego będzie wynikało umocowanie pełnomocnika do sporządzenia i wniesienia zażalenia do NSA w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Termin do uzupełnienia braku formalnego zażalenia upłynął bezskutecznie w dniu 11 czerwca 2013 r., co skutkowało odrzuceniem zażalenia, stosownie do art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Pismem z dnia 15 czerwca 2013 r. pełnomocnik skarżącego wniósł na podstawie art. 44 p.p.s.a. o dopuszczenie go do czynności – wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 830/12. Należy jednak zauważyć, że w sytuacji procesowej, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, art. 44 p.p.s.a. nie może mieć zastosowania. Stosownie do treści art. 44 § 1 p.p.s.a. sąd może dopuścić tymczasowo do podjęcia naglącej czynności osobę niemogącą przedstawić pełnomocnictwa. Natomiast § 2 tego artykułu wskazuje, że sąd wyznaczy równocześnie termin, w ciągu którego osoba działająca bez pełnomocnictwa powinna je złożyć albo przedstawić zatwierdzenie swojej czynności przez stronę. Jeżeli termin upłynął bezskutecznie, sąd pominie czynności procesowe tej osoby. Z treści przytoczonego wyżej art. 44 p.p.s.a. wynika, że wyznaczany na jego podstawie termin do złożenia pełnomocnictwa pozostawiony jest uznaniu sądu (nie jest terminem ustawowym), skutkiem jego uchybienia jest zaś pominięcie czynności procesowej osoby tymczasowo dopuszczonej do podjęcia czynności. Tymczasem siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych pisma, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że przewidziana w art. 44 p.p.s.a. procedura tymczasowego dopuszczenia pełnomocnika – z równoczesnym wyznaczeniem mu terminu na złożenie pełnomocnictwa - nie może być uruchamiana zamiast lub obok wezwania pełnomocnika do uzupełnienia barku formalnego zażalenia, przez złożenie pełnomocnictwa, w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. (por. B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz"; LEX, 2009, wyd. III. - komentarz do art. 49 , teza 9 – i powołane tam orzecznictwo: postanowienie WSA w Opolu z dnia 5 kwietnia 2004 r. II SA/Wr 1225/01 ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 53). Jak z kolei wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 lipca 2010 r., sygn. akt I GZ 212/10 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń www.cbois.nsa.gov.pl), ten sam brak formalny na gruncie jednej ustawy nie może być uzupełniany przy zastosowaniu dwóch odrębnych trybów, przewidujących różne terminy uzupełnienia braku i różne skutki ich niedochowania. Z przewidzianego art. 44 § 2 p.p.s.a. skutku niezłożenia pełnomocnictwa (pominięcie czynności), wywieść należy, iż możliwość tymczasowego dopuszczenia osoby niemogącej przedstawić stosownego pełnomocnictwa nie dotyczy czynności w postaci złożenia środków zaskarżenia, braki których uzupełniane są w trybie art. 49 p.p.s.a. pod rygorem ich odrzucenia. Bez znaczenia dla możliwości zastosowania w sprawie art. 44 p.p.s.a. jest i to, z jakiego powodu osoba dokonująca czynności nie może przedstawić pełnomocnictwa. Kwestie przyczyn, dla których pełnomocnik nie jest w stanie uzupełnić braku formalnego zażalenia mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu z wniosku o przywróceniu terminu do złożenia pełnomocnictwa. Podsumowując, w przypadku gdy wniesione zażalenie posiada brak formalny w postaci braku pełnomocnictwa - podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. - nie ma możliwości zastosowania art. 44 § 2 p.p.s.a., nawet jeżeli dokonana czynność ma naglący charakter i jej niedopełnienie może spowodować dla strony negatywne skutki. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., odrzucił zażalenie.